De voorman van de National Party geeft vandaag (18 juli) tekst en uitleg op een congres van zijn partij over het standpunt dat de wet gewijzigd moet worden. De voorgestelde wetswijzing behelst dat werkgevers zonder enige vorm van tekst en uitleg een werknemer kunnen ontslaan in de eerste 90 dagen van een contract. De werknemers hebben geen enkel recht om hiertegen in beroep te gaan.


Door: redactie Vonk

Key en het Werkgeversverbond verdedigen de wijziging met het argument dat op deze manier mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt gemakkelijker aan een baan geholpen kunnen worden. De huidige situatie in Nieuw-Zeeland is dat bij een ontslag van een werknemer, de werkgever onmiddellijk een boete krijgt.

Op dit moment is het in Nieuw-Zeeland voor een ex-gedetineerden vrijwel onmogelijk om een baan te krijgen. Key zegt het voorstel te doen juist om deze groep weer aan het werk te krijgen, en dat het daarom goed nieuws is voor alle arbeiders in Nieuw-Zeeland. Dat is een flagrante leugen.

Het voorstel van Key heeft namelijk verstrekkende gevolgen; het raakt alle startende werknemers in Nieuw-Zeeland. Zij kunnen allemaal zonder opgaaf van reden ontslagen worden!

In Nieuw-Zeeland beginnen elk jaar honderdduizenden mensen aan een nieuw baan, en zij zullen dus alle rechten verliezen op een eerlijke rechtsgang met dit voorstel. Om nog maar te zwijgen over het financiële zwarte gat waarin zij zullen vallen. Dit voorstel heeft niets, maar dan ook niets te maken met verstandige bedrijfsvoering. Vaak wordt het ‘toverwoord’ flexibiliseren van de arbeidsmarkt gebruikt. Maar dat staat haaks op de ons al bekende cijfers: 400.000 arbeiders die ieder jaar in een nieuwe baan beginnen, geeft al aan dat de arbeiders in Nieuw-Zeeland al flexibel zijn.

Wanneer een werkgever een werknemer in dienst neemt dan gaan beide partijen een verplichting aan. De werknemers stemt toe om een - volgens Nieuw-Zeelands recht - good servant te zijn. Maar tegelijkertijd belooft de werkgever een good master te zijn. Dat betekent dat de werkgever adequate opleiding en ondersteuning dient te geven indien het gevaar ontstaat dat iemand niet aan de verwachtingen voldoet. Kortom: de werkgever moet er alles aan doen om zijn gedeelte van de overeenkomst na te komen; net zoals de werknemer dat dient te doen.

De huidige wetgeving staat toe dat een werknemers ontslagen kan worden als het niet lukt. Maar wel op de al eerder genoemde voorwaarden. Is dat het geval dan volgt er geen boete. En laten we eerlijk zijn: hiermee zijn de belangen van de arbeider en de werkgever redelijk beschermt, hoewel het beste natuurlijk zou zijn wanneer er sprake is van een totale arbeiderscontrole over de bedrijven. Het systeem heeft zijn waarde in Nieuw-Zeeland ook bewezen - binnen de huidige kapitalistische context - doordat er op deze manier een stabiele arbeidsmarkt is ontstaan. Arbeiders hebben een redelijke mate van bescherming. Alle verstandige en fatsoenlijke bedrijven handelen volgens de huidige wet.

De klagende bazen die beweren dat ze het recht moeten hebben een werknemer te ontslaan zonder dat het gevolgen heeft, zijn mensen die überhaupt geen andere menselijke wezens in dienst moeten nemen. Dit voorstel is namelijk geen voorstel waarbij er sprake is van een gelijkwaardige relatie tussen werkgever en werknemer maar is eerder een terugkeer naar het feudale systeem waarbij een ‘Lord’ heerst over zijn horigen; de werkgever alle rechten; de werknemers alle plichten.

Key schermt met het argument dat dit voorstel risico’s wegneemt voor de werkgevers. Maar hij rept met geen woord over de risico's die werknemers op dit moment hebben. Zij lopen elke dag de kans om ontslagen te worden. Zij moeten maar vertrouwen op het feit dat het management weet wat zij doen en dat de bazen gen foute zakelijke beslissingen nemen, die -als het fout gaat - negen van de tien keer afgewenteld wordt op de werknemers. De werkgever laat een veer; de werknemer verliest zijn baan - en dus zijn inkomsten.

Het voorstel van Key behelst niets meer of minder bescherming van werkgevers om met bedenkelijke praktijken te kunnen wegkomen; sterker nog de bedenkelijke praktijken worden op, deze manier zelfs gelegaliseerd.

Key gaat nog een stapje verder. Hij sleutelt ook aan het recht op vrije dagen van de arbeiders in Nieuw-Zeeland. Hij heeft ook nog een voorstel in de bureaula liggen waarbij werkgevers de vrije dagen van de werknemers kunnen opkopen. Op die manier zullen heel wat Nieuw-Zeelandse arbeiders hun recht op vakantie verliezen voor een paar Nieuw-Zeelandse dollars meer!

Ook hier zullen de werkgevers die het niet zo nauw nemen met de belangen van hun werknemers handig gebruik van kunnen maken.

Het enige belang van werknemers is dat het een kleine groep mensen zou kunnen helpen om iets meer te verdienen aangezien er op dit moment al veel mensen in Nieuw-Zeeland een baan hebben waarbij de salariëring te laag is om de rekeningen te betalen. Ook het begrip working poor is in Nieuw-Zeeland inmiddels een bekend verschijnsel.

We hoeven niet veel illusie te hebben dat juist deze groep mensen verder uitgebuit zullen worden. Hun bazen zullen naar hun toegaan en zeggen: ik heb geen geld voor een salarisverhoging, maar ik heb wél geld om je vakantiedagen af te kopen....

Het voorstel van Key is nog veel brutaler: voor iedere week die de werknemer ‘vrijwillig’ inlevert, krijgt hij/zij een loonsverhoging van 2 procent. De sigaar uit eigen doos kan niet veel duidelijker zijn. De werkgever krijgt gratis en voor niets een werknemer met minder vrije dagen; de inflatie is in Nieuw-Zeeland al jaren hoger dan twee procent.....

Wie Key nu zegt precies te vertegenwoordigen als hij het alle Nieuw-Zeelanders ferm uit zijn mond laat rollen, is onduidelijk.

Om ervoor te zorgen deze schurken kunt wegkomen met dit soort misstanden, is een belangrijk onderdeel van deze voorstellen een verregaande inperking van werknemers om zich te verenigen in vakbonden. Vakbonds-vertegenwoordigers kan het bijvoorbeeld verboden worden om hun leden onder werktijd te bezoeken.

Kate Wilkinson, de minister van Arbeid, verklaarde trots dat de controle terugmoet naar de werkgever. En daarmee heeft John Key zijn masker laten afvallen. Hij is een kapitalist, en hij dient de belangen van het kapitalisme. Dat is de werkelijke agenda van de Nieuw-Zeelandse regering. Deze agenda heet: ”klassenstrijd”.

De bijnaam van John Key is ” the Smiling Assassin”. Nu weten we waarom.