Vonk RSS

Bezuinigingen en gedogers

2011-09-23T02:48:00.000-07:00

De algemene politieke beschouwingen hebben de tegenstrijdigheden binnen de gedoogcoalitie weer eens laten zien. Met veel hysterische uitspraken beschuldigde Geert Wilders Job Cohen ervan de echte gedoger te zijn van het kabinet, waarmee hij zich probeerde te distantiëren van impopulaire maatregelen. Gedogen was immers bijna een scheldwoord geworden en betekent zoveel als vervelende maatregelen steunen.

Geschreven door Jordan

Prinsjesdag is immers niet meer de dag waarop Gerrit Zalm vrolijk kon laten zien hoe 'goed' hij en Balkenende wel bezig waren met het terugdringen van de staatsschuld en het tot stand brengen van economische groei - waar toen enkel de grote bedrijven daadwerkelijk iets van merkten. Prinsjesdag was nu de dag waarop bekend zou worden dat het beleid van versoberingen en bezuinigingen nog helemaal niet over was.

Dat was reden voor de PVV om zich op een hypocriete manier te distantiëren van het kabinet. Zij willen immers niet geassocieerd worden met meer bezuinigingen op sociale voorzieningen zoals zorg. Toch is dit de trend, en zij 'gedogen' het. De noodzaak aan bezuinigingen komt niet voort uit ideologie, maar uit de algemene crisis van het kapitalisme. Zaken als een pensioen op je 65e, en een kwalitatief goede zorg met weinig kosten, worden te 'duur' voor de burgerij om in stand te houden. Om het systeem te laten functioneren is het nodig om langzaam weer terug te gaan naar de oude, ruwe, pure vorm van het kapitalisme. Echter, er is ook een probleem. Teveel bezuinigingen betekenen een te grote afname van de vraag in de economie, wat de economische crisis kan doen versterken.

Ondanks Wilders' hypocrisie is het wel waar dat de PvdA, Groenlinks en D66 het kabinet op bepaalde punten steunen. Rutte is politiek handig bezig en probeert een brede coalitie te vinden om de 'hervormingen' (contra-hervormingen eigenlijk) door te voeren in de economie, en tevens om het Europese 'steunprogramma' door te voeren. Dit laatste bestaat uit het 'steunen' van landen zoals Griekenland door hen draconische bezuinigingsprogramma's door de strot te duwen en bail-outs te geven aan banken uit Nederland, Duitsland en Frankrijk. Deze steun aan het kabinet gaat gepaard met bijna hysterische oppositie tegen andere punten, waar het kabinet opeens de grote bezuinigende boosdoener is.

Aan de andere kant is er aan de rechterzijde ook ongeduldigheid over het bezuinigingsprogramma. Binnen de VVD en in rechtse opiniestukken en columns hoort men geklaag dat dit rechtse kabinet veel te 'links' is en te veel concessies doet. Na de Tweede Kamerverkiezingen was er onder hen de hoop dat er nu eens een kabinet kwam dat een snoeihard bezuinigingsbeleid zou gaan voeren. Echter, dat zou ook op veel verzet kunnen rekenen. De huidige tactiek is er eentje van langzaam doelgerichte aanvallen op verschillende sectoren uitvoeren, vooral de zwakkere groepen in de samenleving, terwijl er verder een politiek van concessies aan andere partijen wordt gevoerd.

Het lijkt voorlopig te werken. Marxisten kijken echter niet alleen naar de oppervlakte van de maatschappij. Er heerst onder veel mensen een gevoel dat ze het even niet meer weten. Het idee dat Rutte en Wilders het nog even mogen proberen is dominant onder een groot deel van de bevolking. Evengoed is er ook veel ontevredenheid met het idee dat er extra bezuinigingen moeten komen. Het probleem is dat de linkse partijen geen alternatief brengen. Aan de ene kant zijn er PvdA en Groenlinks die bepaalde bezuinigingen steunen, aan de andere kant is er de SP, die zich wel consistent opstelt, maar niet echt met een duidelijke visie komt.

Een echt links-socialistisch programma is nodig om een einde te maken aan de problemen van het kapitalisme. Het nationaliseren van de banken en andere economische reuzen onder democratische controle van de werknemers is de enige weg vooruit. Dan zijn er geen bezuinigingen nodig in al die sectoren die nu worden aangevallen.
Echter, de strijd tegen de kabinetsplannen is in de eerste plaats defensief. Het verzet van bonden ABVAKABO en FNV Bondgenoten tegen het pensioenakkoord laat de weg vooruit zien. De Nederlandse arbeidersklasse zal inzien dat strijd noodzakelijk is om de bezuinigingen tegen te houden. Aanval als beste verdediging.

De Arabische revolutie rolt Israël binnen

2011-09-21T02:54:00.000-07:00

Op zaterdag 3 september kondigden de Israëlische massa’s heel duidelijk aan dat de oude truc van de heersende klasse, verdeel en heers, hen niet op een zijspoor zou zetten en verdelen en dat zij hun beweging niet zouden laten afkoelen in de zomerhitte. Een half miljoen mensen kwam de straat op om sociale rechtvaardigheid en revolutie te eisen.

Geschreven door Dan Morley

Alleen al in Tel Aviv waren er 300.000 demonstranten. In Jeruzalem namen er 50.000 deel, wat tweemaal zoveel was dan in eerdere demonstraties deze zomer. De demonstranten in deze oudste der steden schreeuwden: “Het antwoord op privatisering: revolutie”. 40.000 stonden in Haifa op straat, en zij toonden een zee van rode vlaggen. Een ontelbaar aantal andere steden had ook hun demonstraties waarbij de opkomst steeds records verbrak en boven de verwachting van de lokale organisatoren was.

Deze enorme gebeurtenis heeft zich door de dikke korst van de Israëlische politiek heengeslagen en de huiverende heersende klasse gedwongen om aandacht te schenken aan de echte problemen van de Israëlische massa’s, de Arabieren en Joden. Correspondenten daar zijn vol verbazing dat zo veel mensen op de been gebracht konden worden voor een demonstratie die niet direct gerelateerd is aan vraagstukken van ‘veiligheid’. De waarheid is dat de Israëlische maatschappij al decennialang onder de oppervlakte aan het veranderen is, en de extreme economische onzekerheid en ongelijkheid (de hoogste in de ontwikkelde wereld na de VS) die dit heeft veroorzaakt, hebben nu hun uitdrukking gevonden, met gevolgen die een nieuw tijdperk inluiden.

De nieuwe beweging is een onderdeel van het zich ontwikkelende wereldwijde antwoord op meer dan dertig jaar kapitalistische contrahervormingen die geleid hebben tot afnemende levensstandaarden voor de arbeidersklasse over de hele wereld, van Israël tot Nieuw-Zeeland. Decennialang was dit proces gedeeltelijk verhuld door een toename van het aantal gewerkte uren en in het bijzonder van persoonlijke schuld, welke de illusie in stand hield van ‘middenklasse lifestyles’ voor arbeiders. De historische crisis van het kapitalisme, van welke er geen einde in zicht is, betekent het einde van dit verzinsel en het is om deze reden dat commentatoren verward zijn door de schijnbare ‘middenklasse’-aard van deze beweging in Israël. Het kapitalisme kan geen middenklasse-levensstandaarden in stand houden voor de arbeidersklasse, zoals John Gray aantoonde voor de BBC (The Revolution of Capitalism).

Dat is waarom deze beweging in Israël niet op een zijspoor werd gezet door de recente uitbarsting van geweld in Zuid-Israël. Miljoenen Israëli’s (de beweging heeft 90 procent steun van het publiek, volgens opiniepeilingen) kunnen niet langer de huur of de rekeningen betalen en moeten daarom in beweging komen om hun levensomstandigheden te verdedigen.

The Guardian interviewde zo’n typische ‘middenklasse’ Israëlische, zo middenklasse dat ze gesubsidieerd moet worden door haar ouders. “Onder een eigengemaakt spandoek met de tekst ‘Walk like an Egyptian’ zei Rutu Hertz, 34, journaliste, dat tot deze zomer mensen zich in het privé schaamden voor hun onvermogen om rond te komen. ‘Iedere persoon was eenzaam in diens situatie, denkende dat het een eigen probleem was. Dat is veranderd met de protesten.’ Ze zei dat zij en haar echtgenoot Roi, een leraar, op het zelfde inkomen leven als toen zij elkaar 10 jaar geleden ontmoetten. ‘We vragen niet om veel, gewoon om de maand rond te komen zonder iets van onze ouders hoeven aan te nemen.’”

Volgens een rapport van het Taub Centrum voor Sociaal Beleidsstudies in Israël, is huisvesting in Israël duurder in termen van werk dan in 174 van de 175 grote Amerikaanse steden. 7,7 jaar werk is nodig om een appartement in Israël aan te schaffen, vergeleken met 6,8 jaar in Australië 5,7 jaar in Nieuw-Zeeland, 5,1 jaar in het Verenigd Koninkrijk, 3,7 jaar in Ierland, 3,7 jaar in Canada en 3 jaar in de VS. De prijzen van melk, kaas en eieren in Israël waren 6 procent hoger dan het OESO-gemiddelde in 2005, en drie jaar later (2008) 44 procent hoger. Op de automarkt waren de cijfers zelfs nog dramatischer: autoprijzen waren 46 procent hoger dan het OESO-gemiddelde in 2005 en 70 procent hoger in 2008. Het Centraal Bureau van Statistiek laat in 2010 over uitgaven van huishoudens zien dat huishoudelijke en voedselartikelen de helft van de uitgaven bestreken van het onderste vijfde deel van de huishoudens, 43 procent van het middelste vijfde deel van de huishoudens, en een derde van de uitgaven van het bovenste vijfde deel van de huishoudens. (Bron: Globes.co.il)

Waar nu heen met de beweging?

Massabewegingen moeten vooruit blijven gaan en het ene na het andere doel veroveren. Er is geen twijfel mogelijk dat de grootste verovering voor de beweging tot nu toe het verhogen van het bewustzijn van miljoenen Israëlische arbeiders en jongeren is. Zij hebben nu hun eigen kracht gezien, en velen kunnen niet anders dan conclusies trekken die compleet door het racistische perspectief heen prikken dat de heersende klasse voorspiegelt.

Sommigen hebben geklaagd dat de beweging zich niet onmiddellijk de taak heeft gesteld om de Zionistische politiek van bezetting te beëindigen. Maar bewegingen waar miljoenen mensen bij betrokken zijn conformeren zich niet naar de idealen van deze of gene actiegroep, maar naar de diepste en meest drukkende materiële noden en tegenstellingen van de massa’s. Wat we moeten begrijpen is dat de basis van het Zionistische beleid van de bezetting van Palestina, de stilzwijgende toestemming van de Israëlische massa’s is en hun vertrouwen in de Zionistische staat en het imperialistische kapitalistische systeem dat die vertegenwoordigt om de leeftoestanden van de Israëlische arbeidersklasse te ‘verdedigen’. Op die manier zijn de massamobilisaties van miljoenen tegen deze regering, welke juist de leeftoestanden aanvalt, de eerste stap naar de bevrijding van zowel de Joodse als de Arabische arbeidersklasse.

Met betrekking tot de verhouding tussen de stijgende huizenprijzen en de privatisering van sociale voorzieningen, en de gewelddadige en verspillende uitgaven aan het leger en de nederzettingen, begint de beweging de juiste conclusies te trekken. Zaterdag waren er spandoeken in Tel Aviv met de tekst ‘sociale gerechtigheid = de nederzettingen verlaten’. De nederzettingen alleen kosten 1 miljard dollar per jaar.

De Israëlische politieke columnist Nahum Barnea werd geciteerd door Reuters, zeggende dat “zij (Israëlische arbeiders) zagen (…) de stroom van geld in parasitaire sectoren, verstoorde prioriteiten zoals te prefereren te bouwen in nederzettingen in plaats van iets te doen wat er mis is in de maatschappij en de snelle verrijking van hen die dicht bij de zetel van de macht zitten.”

Protesteerder Shahin Nasser vertelde Haaretz: “Vandaag veranderen we de regels van het spel. Geen co-existentie gebaseerd op hummus en favabonen. Wat hier plaatsvindt is ware co-existentie: Arabieren en Joden die samen, schouder aan schouder, betogen, roepende om sociale gerechtigheid en vrede. We hebben het gehad.” Marwan Barghouti, een gevangen leider van Tanzim-Fatah, heeft opgeroepen tot een vreedzaam massaprotest van een miljoen Palestijnen op 20 september, wanneer de VN de tweestaten-‘oplossing’ bediscussiëren. Hoewel we geen tweestatenoplossing steunen, omdat er onder het kapitalisme nooit een onafhankelijke Palestijnse staat kan bestaan, zou zo’n grote en vreedzame betoging dreigen om verder te gaan dan dit krampachtige en onwerkbare doel door samen te gaan met de massabeweging in Israël. De voorwaarden voor een verenigde strijd van Joden en Arabieren tegen het moeras van Zionisme en kapitalisme worden klaargemaakt door deze beweging. Dit nieuwe bewustzijn is inderdaad een grote verovering voor de Israëlische massa’s.

De regering van Netanyahu heeft gepoogd de beweging te verwarren en te ontsporen door het opzetten van een comité om de zaak te ‘bekijken’, wat een maand gaat duren. Intussen blijven honderdduizenden mensen eisen dat hun problemen opgelost worden. Netanyahu heeft al gesteld dat er niet tegemoetgekomen wordt aan de meeste van de eisen, dus niemand verwacht iets serieus van dit comité.

Vergis je echter niet: Netanyahu’s regering is aan het wankelen, en met 90 procent steun voor recorddemonstraties, kan deze neergebracht worden. Maar waardoor zou deze vervangen worden?

De gematigde leider van de protestbeweging, voorzitter van de nationale studentenvakbond, Iztik Shmuli, stelt openlijk voor alleen binnen het systeem te blijven (hij is pro-bedrijfsleven) om een “balans te bereiken tussen Israëls vernietigende economie en haar humane economie.” Maar hij is natuurlijk vaag over de details van hoe dit bereikt zou moeten worden, wat leidt tot een gevaarlijk gebrek aan leiderschap, aangezien hij geen duidelijk programma heeft om de beweging vooruit te brengen.

Anderzijds associeert Daphni Leef, erkend als oprichter van de beweging, openlijk de problemen met het kapitalistische systeem en zij roept op voor een verandering van het hele maatschappelijke systeem. Ze krijgt een groot respons vanuit het publiek wanneer ze deze punten maakt, wat het brandende verlangen en begrip van de noodzaak van een ander soort maatschappij toont.

Niettemin is het noodzakelijk om te begrijpen hoe we daar komen. Kunnen huizenprijzen naar beneden gebracht worden en kan er geïnvesteerd worden in sociale voorzieningen door te bezuinigen op het leger en de nederzettingen? Op z’n best kan dit een kleine en tijdelijke verzachting bereiken voor de enorme problemen van het wereldwijde kapitalisme die het kleine Israël overspoelen.

Wat is er verder politiek noodzakelijk om deze strijd tegen de regering te winnen? Waarom gaan tenslotte huizenprijzen omhoog, waarom staat Netanyahu, net als andere leiders in de wereld, achter privatisering en fiscale soberheid? Waarom heeft Netanyahu net deze laatste week hen die in de nederzettingen wonen, zijn steunpilaar, bewapend?

Het antwoord op deze vragen ligt in het begrijpen van de crisis van het kapitalistische systeem en de politieke crisis die deze voortbrengt. Netanyahu kan niet simpelweg geld in sociale woningbouw en sociale voorzieningen pompen omdat hij een vertegenwoordiger is van de burgerij, welke in deze tijden alleen winst kunnen maken door op een parasitaire wijze te speculeren op eigendom en geprivatiseerde activa. Hij kan de subsidies op de nederzettingen niet terugtrekken omdat hij op die smalle laag leunt voor zijn politieke steun, vandaar dat hij hen bewapend heeft.

Daphni Leef en de andere leiders van deze magnifieke beweging moeten duidelijk leiderschap tonen en de beweging vooruit helpen. Er is een grens aan wat eindeloze marsen en tentenkampen kunnen bereiken bij een burgerlijk regime waarmee niet te onderhandelen valt. Wat nodig is, is om de stemming die honderdduizenden op de been gebracht heeft, te gebruiken om op te roepen tot een algemene staking, welke de situatie van de Israëlische arbeidersklasse zou transformeren. Als er nog steeds niet aan hun eisen tegemoetgekomen wordt, zouden zij moeten oproepen tot een algemene staking voor onbepaalde tijd. Er valt niets te vrezen met zo’n massabasis van steun. De Palestijnen en Arabische Israëli’s zouden gemobiliseerd moeten worden om deel te nemen, omdat dit ook in hun belang is. Dat zou een dodelijke slag toebrengen aan het regime.

Zulke vastberadenheid en strijdbaarheid bestaat, en zal nodig zijn, omdat er uiteindelijk geen oplossing is voor de problemen van de Joodse en Arabische volkeren onder het kapitalisme, dat alleen nog maar voor 64 jaar oorlog gezorgd heeft.

Double dip? Oorzaken en gevolgen van een nieuwe recessie

2011-08-19T05:19:00.000-07:00

De aanhoudende schuldencrisis en het groeiende besef dat de wereldeconomie afstevent op een ‘double dip’-recessie, zorgt voor grote verliezen op de beurzen. Een nieuwe recessie maakt deel uit van de economische crisis die het kapitalisme doormaakt sinds eind 2007.

Geschreven door Nick Deschacht

Zoals steeds wordt de oorzaak voor de groeivertraging gelegd bij een externe factor. Enkele jaren geleden waren dat de “onverantwoordelijke bankiers”, daarna waren het de “short sellers” en nu zijn het de “kredietbeoordelaars” (Standard & Poor’s, Moody’s en Fitch). De kredietbeoordelaars de schuld geven voor de economische problemen is echter zoals een thermometer de schuld geven voor de koorts. Wat zou er opgelost worden door de kredietbeoordelaars “af te schaffen”? Het zou alvast niets veranderen aan de kredietwaardigheid zelf van de landen die onder vuur liggen, noch aan de inschatting die investeerders maken van die landen. Het is bovendien onmogelijk om kredietbeoordeling af te schaffen aangezien elk krediet gepaard gaat met risicobeoordeling, of dat nu gebeurt door een formele kredietbeoordelaar of niet. Of misschien moeten de kredietbeoordelaars onder de politieke controle gebracht worden van Herman Van Rompuy en Barack Obama? In dat geval zou Griekenland vandaag misschien nog steeds over een ‘triple A’ beschikken, maar iedereen begrijpt dat dat het vertrouwen van investeerders niet overeind zou houden. Vroeg of laat zou iemand wel hebben geroepen dat de keizer geen kleren draagt.

Er wordt gewezen naar externe oorzaken om niet te moeten toegeven dat de crisis een intern gevolg is van de werking van de kapitalistische economie. De kredietcrisis in 2008 was het financieel gezicht van een economische overproductiecrisis. De toenemende werkloosheid en de crisis in de huizenmarkt zorgden voor een verdere daling van de koopkracht en een toenemende overproductie. Als gevolg van de recessie gingen alleen al in de VS 8,5 miljoen banen verloren, nog eens 8,6 miljoen andere werknemers zijn noodgedwongen deeltijds gaan werken en onder de werkenden daalden de reële lonen sinds het einde van de recessie in juni 2009 met 1,1 procent.[1] De vraag dreigt nu bovendien nog verder aangetast te worden door de besparingen die worden doorgevoerd door overheden, zowel in de Eurozone als in de VS waar de tea partiers hun slag thuishaalden in het conflict over het schuldplafond.

De tijdelijke economische heropleving sinds midden 2009 was grotendeels het gevolg van de grootschalige overheidsuitgaven, een keynesiaanse relancepolitiek dus. De idee bestond erin gedurende een periode de vraag kunstmatig te ondersteunen via overheidsuitgaven om de economie te kick-starten. Stilaan worden ook de limieten van het keynesiaanse recept duidelijk. Ondanks de vraagondersteuning vanwege de overheid, bleef de particuliere consumptie achter. En het is dat gebrek aan afzetmogelijkheden bij consumenten dat de investeringen afremt en het accumulatieproces onderbreekt.

Naarmate de toestand verslechterde, bleek er de voorbije maanden amper nog munitie voorhanden om een nieuwe recessie af te wenden. De zenuwachtigheid van de markten over de schuldgraad hypothekeert een nieuwe ronde van keynesiaanse stimuli. De rente verder verlagen om de investeringen aan te moedigen is evenmin mogelijk, aangezien de rente al op zeer lage niveaus staat (ondanks het feit dat de monetaristische extremisten op de Europese Centrale Bank de rente in juli nog verhoogden tot 1,5%). Uiteindelijk bleek het voornaamste instrument van economische politiek dat nog restte: peptalk. Maar mooie sprookjes over “green shoots of recovery” en “sterke groeiverwachtingen voor volgend jaar” blijven niet duren. Er lijkt ook een tendens te bestaan om huidige groeicijfers te overschatten en die achteraf neerwaarts te corrigeren. Zo bleek recent dat de groei van de Amerikaanse economie tijdens het eerste kwartaal van 2011 niet 1,9 procent bedroeg – zoals eerder gemeld – maar slechts 0,4 procent.[2] Het ruikt naar peptalk van het ergste soort wanneer het verleden ex post slechter wordt voorgesteld om toch maar een illusie van vooruitgang in stand te houden.

Maar de schuldencrisis in Griekenland escaleerde. Die brand was amper geblust of de markten keerden zich tegen Italië en Spanje (en in tweede orde België!). Met intrestvoeten op de 10-jarige obligaties die uitstegen boven de gevaarlijke drempel van 6 procent, riep de Italiaanse minister van financiën Tremonti: “Net zoals op de Titanic zullen ook diegenen in eerste klasse zich niet redden!”. Zijn uithaal was bedoeld aan het adres van de Duitsers en de Nederlanders, maar het is duidelijk dat een minister van financiën die de Europese economie vergelijkt met de Titanic niet bepaald de kunst van de peptalk beheerst. De belangrijkste ontwikkeling in de schuldencrisis betreft echter de VS en dat is niet zozeer de downgrade zelf door Standard & Poor’s, maar wel het feit dat de markten zijn gaan beseffen dat de VS zijn schulden vroeg of laat echt wel eens niet meer zou kunnen terugbetalen. Naarmate ook het besef groeide dat de wereldeconomie afstevent op een nieuwe recessie, tuimelden de beurzen naar beneden. In een reeks van elf verliesdagen op rij verloor de Bel-20 17 procent, wat de facto een beurscrash is.

Een nieuwe recessie maakt deel uit van de economische crisis die het kapitalisme doormaakt sinds eind 2007. Ook tijdens de Grote Depressie van de jaren dertig waren er perioden van paniek en perioden van kalmte, perioden van crisis werden onderbroken door perioden van heropleving. De huidige groeivertraging luidt een nieuwe fase in met gevolgen op ideologisch en sociaal vlak. De eerste recessie toonde de limieten van het vrijemarktdenken. Tot 2008 was de dominante ideologie gericht tegen ieder overheidsingrijpen. Geen enkele grote bank zou echter vandaag nog overeind staan zonder de ingreep van de overheid. Deze eerste fase van de crisis falsifieerde ook de klassieke Wet van Say die stelt dat overproductie onmogelijk is. En die landen die het meest hadden gedereguleerd en geprivatiseerd – zoals Ierland en de VS – bleken allesbehalve immuun voor de crisis.

Gaandeweg worden ook de beperkingen van (neo-)keynesianisme duidelijk. De crisis van de overheidsfinanciën leidt nu bij sommigen tot een terugkeer naar de orthodoxe vrijemarktrecepten, zoals in Griekenland waar de EU en het IMF vragen om besparingen, privatiseringen en deregulering (op dezelfde manier werden ontwikkelingslanden vroeger systematisch behandeld door het IMF). Maar een dergelijke politiek botst op sociale grenzen. De armen kunnen niet meer betalen en de rijken willen niet betalen. Een tweede recessie dreigt bovendien een pak pijnlijker te zijn dan de eerste, aangezien de economie vertrekt van een veel lagere uitgangspositie, aangezien de munitie voor economische politiek is opgebruikt en aangezien de inkomensbuffers zijn aangetast. Maar ook op het politieke front zijn we twee jaar en een Arabische lente verder. De overwinning op het Tahrir-plein betekende een politieke aardbeving die uitdeint tot op de Puerta del Sol in Madrid, het Syntagma-plein in Athene en de Rothschild Boulevard in Tel Aviv. Dit vormt de explosieve achtergrond waartegen het double dip-scenario zich begint af te tekenen.

[1] Bernanke, B. July 13 2011. Semiannual Monetary Policy Report to the Congress.http://www.federalreserve.gov/newsevents/testimony/bernanke20110713a.htm en Greenhouse, S. June 30 2011. The Wageless, Profitable Recovery. http://economix.blogs.nytimes.com/2011/06/30/the-wageless-profitable-recovery/

[2] http://www.bbc.co.uk/news/business-14344671

Politieke massamoord in Noorwegen is een aanval op de arbeidersbeweging

2011-07-24T04:55:00.000-07:00

Over heel de wereld is men in shock door het nieuws van de bloedige slachting in Noorwegen. Minstens 91 mensen zijn vermoord. Onder hen waren 84 leden van de jongerenorganisatie van de Arbeiderspartij (AUF), die op zomerkamp waren.

Het bloedbad begon met een bomaanslag in Oslo, waar zeven mensen bij om het leven kwamen. Maar de echte slachting vond even later plaats op het eiland Utøya, waar honderden jonge mensen verzameld waren voor een zomerschool van de Arbeiderspartij-jeugd (AUF). Het eiland werd hen gegeven door de vakbonden van Oslo en is een plek van grote symbolische betekenis voor de hele arbeidersbeweging.

"Hij reisde op de veerboot naar het kleine eilandje, zich voordoend als politieagent met het excuus dat hij er was om onderzoek te doen in verband met de bomaanslag", vertelde NRK-journalist Ole Torp de BBC. Een andere ooggetuige vertelt dat hij beweerde dat hij bij de politie was en daar was om over de ontploffing te praten. Toen hij genoeg mensen om zich heen had, begon hij te schieten.

In dit gruwelijk moment werden jonge, onschuldige mensen, sommigen in badpak, neergemaaid. In onbeschrijfelijke paniek sprongen ze in de zee om zichzelf te redden, maar de dader schoot op hen terwijl ze wegzwommen. Anderen doken achter rotsen of verborgen zich in grotten, doodsbang, terwijl de schutter op de ene weerloze persoon na de andere schoor.

De schutter liep rond op het eiland, zich voordoend als politieagent, mensen naar zich toe roepende, om ze neer te schieten wanneer ze dichterbij kwamen. De vijftienjarige Elise zag een politieagent en dacht dat ze veilig was, maar toen hij begon te schieten. "Hij schoot eerst mensen op het eiland neer. Daarna begon hij te schieten op mensen in het water", zei ze.

Sommige slachtoffers hielden zich dood om te overleven. Maar na zijn slachtoffers met een pistool neer te schieten, schoot de schutter ze in het hoofd met een shotgun. De Noorse pers toonde vanochtend foto's van stranden, bedekt met lichamen. Dit waren de daden van een koude en berekenende moordenaar.

Wie is Anders Behring Breivik?

Er werd meteen met een beschuldigende vinger gewezen naar Al Qaida. Wie kon het anders zijn? De mogelijkheid van dergelijke aanvallen door islamitische extremisten is altijd een mogelijkheid geweest, gezien het feit dat Noorwegen heeft militairen naar Afghanistan gestuurd en dit door de Noorse Arbeiderspartij ondersteund wordt en door haar jongerenorganisatie niet afgekeurd wordt. President Obama was er als de proppen bij om zijn meest oprechte sympathie over te brengen, maar maakte ineens goed gebruik van de kans om steun te verkrijgen voor het voortzetten van de "war on terror".

Het effect van de propaganda-campagne sinds 9/11 op het algemeen bewustzijn is zo groot dat terrorisme onmiddellijk wordt geassocieerd met mannen met een donkere huidskleur, gekleed als Arabieren of Afghanen. Door de informatie die vervolgens vrijgelaten werd stortte dit beeld echter als een kaartenhuisje ineen. Het was gebleken dat het AUF-kamp aangevallen was door een man met blond haar en een Noors uiterlijk, gekleed in een politie-uniform. De moordenaar is noch een moslim, noch een lid van Al Qaida, maar een lid van de Noorse middenklasse.

Anders Behring Breivik is een Noorse petit bourgeouis. Hij ging naar een business school in Noorwegen en staat aan het hoofd van een klein bedrijf. Hij had blijkbaar geen tekort aan geld, want hij kocht een boerderij voor zijn bedrijf. (…) Waarschijnlijk als voorbereiding op de gebeurtenissen van gisteren kocht Breivik op 4 mei zes ton kunstmest, wat vaker gebruikt wordt voor zelfgemaakte bommen, met behulp van zijn agrarisch bedrijf als dekking.

Hij is ook een rechtse extremist. Hij was tot in 2007, vermoedelijk tien jaar lang een actief lid van de racistische Fremskrittspartiet en hun jongerenorganisatie. Deze extreem-rechtse partij is momenteel goed voor zo'n 20% in de peilingen. Hij is een venijnig anti-moslim en tegenstander van multiculturalisme. Blijkbaar was hij aanhanger van het idee om een Europese versie van de Amerikaanse Tea Party op te richten en was hij een sympathisant van de English Defence League. Hij schreef dingen als:

"Alle haat-ideologieën moeten hetzelfde worden behandeld:

Het islamisme heeft 300 miljoen mensen gedood

Het communisme heeft 100 miljoen mensen gedood

Het nazisme heeft 6-20 miljoen mensen gedood"

Oud-premier Gro Harlem Brundlant is voor hem een 'moordenaar van het vaderland', omdat deze het idee dat iedereen die in Noorwegen woont een Noor is naar voren heeft gebracht. Hij verwijst ook voortdurend naar hoe 'marxisten' zogenaamd alles geïnfiltreerd hebben, inclusief cultuur, scholen en de media.

Er kan geen twijfel over bestaan dat dit een politieke daad was. De doelwitten waren niet toevallig, zoals meestal het geval is bij aanslagen van gekken. Ze werden zorgvuldig geselecteerd om politieke redenen. Het lijkt waarschijnlijk dat het belangrijkste doelwit de Noorse premier Jan Stoltenberg, van de Arbeiderspartij, was. Honderden jongeren waren in afwachting van een toespraak van de minister-president.

De internationale media is het er unaniem over eens dat deze gruweldaden die van een 'gestoorde schutter' waren. Op deze manier proberen ze de aandacht van de politieke inhoud van deze gebeurtenissen af te leiden. Een gek is niet verantwoordelijk voor zijn daden. De daden van een gek zijn willekeurig en toevallig. Maar hier was niets willekeurig of toevallig aan.

Noorse terreur-experts zijn verbijsterd over het feit dat het een Noorse rechtse terrorist was die de gruweldaad pleegde, niet een moslim. Vanuit sommige hoeken komt er kritiek dat de Noorse inlichtingendiensten de laatste paar jaar niet genoeg aandacht aan het gevaar van rechts-extremisme gegeven hebben. Wisten ze niet van Breiviks extreem-rechtse opvattingen?

Er zijn vele aspecten van de zaak die nog niet duidelijk zijn. Heeft Breivik alleen opgetreden, of was er meer dan een schutter? In eerste instantie had men de indruk dat hij alleen handelde. Maar er zijn getuigen die zeggen dat er ook ten minste een persoon zonder uniform deelnam aan de slachting. De tijd zal het ons leren. Stoltenberg benadrukte dat de politie de mogelijkheid van internationale verbindingen onderzoekt.

De arbeidersbeweging moet reageren!

De leider van de AUF, Eskil Pedersen, noemde vanmorgen in een persconferentie de aanval een aanval op de democratie en zei dat de AUF zou blijven vasthouden aan haar waarden van anti-racisme en voor democratie en gelijkheid.

Premier Stoltenberg, zichtbaar geschokt door deze gruweldaad: "Dit is een aanval op de Noorse arbeidersbeweging, op de Noorse arbeiderspartij en op haar jongerenorganisatie", Dat is volkomen juist. Dit bericht werd echter onmiddellijk verdund door BBC News, volgens wie het een aanval op 'Noorwegens politieke systeem en haar waarden' was.

Rechtse politici als Nicolas Sarkozi en Angela Merkel, die net als de pers, met mensen als Rupert Murdoch, vaak toegeven aan anti-islamitische uitspraken om in de gunst van de rechtervleugel te komen moedigen extremistische en racistische gevoelens aan. In het geval van Noorwegen bereidt de Conservatieve Partij zich voor om een coalitieregering te vormen met de Fremskrittspartiet, mocht de huidige linkse coalitie bij de volgende verkiezingen verslagen worden. Elke vorm van overeenkomst met de burgerlijke rechtse partijen om 'de democratie te verdedigen tegen extreem-rechts' is dus geheel onterecht.

De premier, die zeer correct benadrukte dat dit een aanval op de arbeidersbeweging was, ging verder met te zeggen dat de zaak moet worden overgelaten in de handen van de politie. Dit is echter een vergissing. De staat kan niet worden ingeroepen om effectieve verdediging tegen de fascisten te bieden. De staatsinlichtingendiensten negeren al te vaak activiteiten van fascistische groepen. Een deel van de staat heeft altijd fascistische sympathieën gehad. Blind geloof in de effectiviteit van de staat om ons te beschermen neemt een vals gevoel van veiligheid met zich mee, met mogelijk een dodelijke afloop. Laten we niet vergeten dat de moordenaar in staat was om deze massamoord te plegen, omdat hij was gekleed als politieman.

De aanval heeft een angstvallige sfeer ontketend, die moet worden bestreden. De Socialistische Jeugd (SU) werden gedwongen om hun zomerkamp, dat volgende week op hetzelfde eiland zou plaatsvinden, te annuleren. Ze hebben een statement van solidariteit met de AUF naar voren gebracht, waar hun voorzitten, Olav Magnus Linge, het op deze zeer goede wijze verwoordde: “Voor alle dode kameraden, niet één minuut stilte, maar een leven lang strijd.”

De aanval brengt de vraag naar voren hoe de arbeidersbeweging en haar jongerenorganisaties te verdedigen tegen fascisten. Alle linkse jongerenorganisaties, zouden onmiddellijk samen zelfverdedigingscommissies moeten vormen, gekoppeld aan de vakbonden en de commissies van winkel-bewakingsagenten. Elke openbare activiteit moet worden bewaakt en verdedigd, en elke daad van agressie bestreden.

De georganiseerde arbeidersklasse moet leren om alleen van zichzelf afhankelijk te zijn. Alleen de arbeidersbeweging kan de dreiging van fascistische en rechtse groeperingen bestrijden. Maar om dat effectief te doen, moet ze op elke fascistische provocatie reageren door de volledige macht van de georganiseerde arbeidersklasse te mobiliseren. De Noorse arbeidersbeweging is zeer krachtig. Ze moet hiervan gebruik maken om haar leden lessen te geven, zodat zij op hun beurt de fascisten een lesje kunnen leren. De Noorse vakbonden moeten oproepen tot een algemene 24-uren staking om te protesteren tegen deze aanval.

De vakbonden van de wereld tonen hun solidariteit door massa-acties. Er worden herdenkingsevenementen georganiseerd, onder andere in Zweden, maar ook bij ons, in het station van Antwerpen. Maar wat men nu nodig heeft zijn niet alleen tekenen van rouw, maar ook internationale solidariteitsacties. De vakbonden in alle andere landen moeten protestbijeenkomsten en demonstraties organiseren - beginnende met Zweden. Laat de wereld zien dat de internationale arbeidersbeweging niet zal worden geïntimideerd door fascistische agressie, en dat we op straat zullen komen op om iedere bedreiging van onze rechten te reageren! Laat onze slogan zijn: één gewonde maakt iedereen gewond.

Het is tijd om wakker te worden! Al vele jaren leek Noorwegen een eiland van rust en vrede in een turbulente wereld. Nu is deze geruststellende illusie op brutale wijze verbrijzeld. Militairen patrouilleren nu de straten van de Noorse hoofdstad om de bewaking van openbare gebouwen te garanderen, terwijl veel families rouwen om hun overleden kinderen. De wereldcrisis van het kapitalisme spaart geen enkel land en geen enkel individu. Om met Lenins woorden af te sluiten: het is een gruwel zonder einde.

Alan Woods, 23 juli 2011

Het bezuinigingsoffensief en rechtse propaganda

2011-07-05T12:51:00.000-07:00

Het kabinet Rutte is flink op bezuinigingsdreef. Hoewel de PVV zou waarborgen dat 'Henk en Ingrid' geen slachtoffer van de bezuinigingen zouden worden, wordt het steeds duidelijker dat dit kabinet doorgaat met de afbraak van de leefomstandigheden.

Geschreven door Jordan

Als we de media mogen geloven is een meerderheid van de Nederlandse bevolking voor de bezuinigingen van het kabinet. Rechtse media, bloggers en politici wijzen op een structurele verrechtsing van de Nederlandse maatschappij. Dit is echter alleen de oppervlakte. Rechts heeft geen structurele oplossingen voor de problemen. Niet alle bezuinigingen hebben zoveel steun. De plannen om te snijden in de sociale werkplaatsen en in de zorg hebben weinig steun onder de bevolking.
Bezuinigingen waar minder mensen mee zitten zijn die in Defensie. Het animo voor buitenlandse missies is flink afgenomen, ondanks de constante ophemeling van de missie in Libië en de 'verantwoordelijkheid' die Nederland in Afghanistan heeft. Dit is een positieve ontwikkeling. Het jammere is dat de 'linkse' partijen de propaganda over 'het helpen van de bevolking' overnemen en op die manier steun geven aan deze imperialistische missies. Juist deze bezuinigingen worden met tranen in de ogen door het kabinet doorgevoerd. Voor andere bezuinigingen wordt gesteld dat deze niet noodzakelijk kwaad zijn, maar juist heel goed.
Dit gaat gepaard met veel propaganda. Immigranten, kunstenaars, studenten, de Griekse bevolking (waarvan draconische bezuinigingen geëist worden), het zijn allemaal klaplopers en profiteurs. De VVD, toch traditioneel een 'respectabele' partij van de burgerij en hogere middenklasse, leunt nu samen met de PVV op de meest primitieve instincten van de bevolking om een klimaat te creëren om deze bezuinigingen door te voeren. De gevoede haat tegen alles wat 'vreemd' is, is een symptoom van het failliet van de VVD, en de klasse die zij primair vertegenwoordigt, de grote kapitalisten.

Wat betekent dit voor de toekomst? De VVD en PVV zijn vandaag de de grootste partijen. Alles verandert echter. Sinds 2002 is er in Nederland sprake van een permanente politieke crisis. Hoewel er perioden van rust zijn, hebben we constant grote verschuivingen gezien. Na de rechtse jaren 2002 en 2003 kwam er een verschuiving naar links met grote vakbondsdemonstraties in 2004 en een politieke overwinning voor de SP in 2006. Op het moment is de klepel weer naar rechts gezwaaid. Het probleem is echter dat er aan de linkerkant niet echt een duidelijk alternatief is. De economische situatie in de wereld is nu anders. Simpelweg nee roepen tegen de bezuinigingen is niet genoeg. Een socialistisch programma is nodig als alternatief voor de afbraak van VVD, CDA en PVV.

Griekenland: wie betaalt?

2011-06-22T12:51:00.000-07:00

Elke dag wordt Griekenland genoemd. De financiële problemen, het reddingspakket, hoe vreselijk luie uitvreters deze Grieken zouden zijn, en hoe de PVV als enige voor de Nederlandse belastingbetaler zou opkomen.

De rol van de bankiers wordt weinig over gerept. Zolang het bankwezen veel winst kan maken, is dit zogenaamd het succes van de vrije markt. Wanneer het grote verliezen lijdt, gaat het bedelen om staatssteun. Na de financiële crisis in 2008 vonden er over de hele wereld gigantische bail-outs plaats. Dat was een bankencrisis. De volgende stap van de crisis is echter een landencrisis. Men moet zich echter niet vergissen. Deze landencrisis is ook gewoon een bankencrisis. Voornamelijk Franse en Duitse banken hebben Griekenland geld geleend en dat is de reden dat de Griekse regering door de EU, Europese Centrale Bank en het IMF wordt gedwongen het land in de uitverkoop te doen, te privatiseren, te snijden in lonen en pensioenen.
Dat is dan ook de reden dat de Griekse bevolking massaal in opstand is gekomen. Zij zijn niet bereid om gigantisch veel in te leveren om de bankiers wederom een enorme bail-out te geven.

De vraag is dan ook, wie betaalt? Rechtse nationalisten en populisten hebben deze vraag ook gesteld, maar dan op een andere manier. Voor hen is de vraag, "betalen wij voor de Grieken, of mogen zij zelf hun problemen oplossen". Deze simpele vervalsing zien we in Nederland o.a. terug bij de PVV en de Telegraaf, die de Griekse bevolking proberen af te schilderen als een stel uitzuigers. De rol van de banken wordt door hen niet over gesproken.

Een meerderheid van de Nederlandse bevolking is tegen de bail-out van Griekenland. Dat is zeer logisch in een tijd dat dezelfde politici die stellen dat Griekenland gesteund moet worden, spreken over allemaal noodzakelijke bezuinigingen op allemaal vlakken in Nederland. De werkende Nederlandse bevolking zou dan ook helemaal niet moeten betalen voor de banken die schuld hebben bij Griekenland. Het reddingspakket voor Griekenland heeft in de minste mate iets te maken met solidariteit met de Griekse bevolking, het is puur een reddingsoperatie voor de banken.
Aan de andere kant zou de Griekse werkende bevolking ook niet moeten betalen voor deze schulden. Werkende Grieken en Nederlanders zijn beiden niet schuldig aan deze situatie. Het zijn echter de banken en de regeringen die dit corrupte systeem van winstbejag in stand houden, die de levensstandaard van de Grieken omlaag willen drukken. Griekenland is slechts de zwakste schakel in de EU. De crisis kan zich nog veel verder verspreiden, ook naar het noorden van Europa. De EU zal flink onder druk komen te staan.

Vonk is:

Tegen de 'reddingspakketten' voor Griekenland en andere landen, waarbij er gigantische bezuinigingen aan de bevolking worden opgedrongen met het geld van Europese arbeiders, gepensioneerden, etc.
Tegen de haatcampagne tegen de Grieken waarin zij als volk verantwoordelijk worden gehouden voor allemaal problemen.
Solidair met de beweging van de Griekse jongeren en arbeiders tegen de opgedrongen bezuinigingen.

Griekenland op de rand van een revolutionaire situatie

2011-06-13T04:38:00.000-07:00

Vorige week was een mijlpaal in de sociale en politieke situatie in Griekenland en die van heel Europa. Voor het eerst in decennia worden de ontwikkelde kapitalistische landen van Europa geconfronteerd met het vooruitzicht van een revolutie met continentale afmetingen.

Geschreven door Stamatis Karagiannopoulos

Gisteren [vorige week, nvdr.] was een mijlpaal in de sociale en politieke situatie in Griekenland en die van heel Europa. We zagen indrukwekkende mobilisaties over heel het land: een half miljoen in Athene en demonstraties van duizenden in Thessaloniki, Patras, Larissa, Volos, Heraklion, enz. Griekenland bevindt zich op de drempel van een revolutionaire situatie. Het betekent dat voor het eerst in decennia de ontwikkelde kapitalistische landen van Europa worden geconfronteerd met het vooruitzicht van een revolutie met continentale afmetingen.

Een half miljoen demonstranten in Athene - Opstand in het hele land

Afgezien van de indrukwekkende omvang waren er nog verschillende nieuwe elementen aan de demonstraties in Athene. De onhandigheid en blinde woede die kenmerkend waren voor de eerste dagen van de beweging hebben plaatsgemaakt voor enthousiasme. De massa's hebben een gevoel van vertrouwen gekregen door op een collectieve manier hun macht te tonen. In de eerste dagen leek het om stille boze mensen te gaan maar gisteren was de stemming veranderd. De mensen riepen doordachte slogans tegen de regering en de ‘trojka’. Overal werden spontaan groepen gevormd waarin druk gediscussieerd werd over de beweging en over de volgende stappen die genomen moeten worden.

Tegelijkertijd werd bij de jeugd, het meest vooruitstrevende deel van de demonstranten, het belang duidelijk om te komen tot een politieke oplossing. Dit verklaart de enorme belangstelling en de deelname aan de Volksvergadering op het Syntagma Plein, die werd bijgewoond door 10.000 mensen, geduldig wachtend op hun beurt, hoewel zeer weinigen in staat waren het woord te nemen.

Vanaf 9.30 uur werd het door de grote opkomst onmogelijk nog op het terrein te geraken waar de vergadering plaatsvond. Het overheersende element van de bijeenkomst was de spontaniteit waarmee gewone werknemers, werklozen en jongeren meningen uitwisselden over de noodzaak om de strijd voort te zetten.

Velen stelden voor "om het parlement op de dag dat de bezuinigingsmaatregelen ter stemming worden voorgelegd te belegeren", " "volksvergadering in elke wijk te organiseren", " de beslissing van de Volksvergadering om een politieke algemene staking van onbepaalde duur te organiseren in praktijk te brengen", " de mediapropaganda te bestrijden met een georganiseerde campagne in de wijken en op de pleinen”. Over één punt was iedereen het eens: "volgende week zondag zal er een miljoen mensen door de straten van Athene trekken!"

De situatie wordt revolutionair

Het klimaat in de wijken is licht ontvlambaar en toont potentieel voor grote bijeenkomsten. Het enthousiasme van de protesten wordt binnengebracht in elke werkplek, waardoor enorme druk wordt uitgeoefend op de leiding van de vakbonden om actie te ondernemen. De GSEE-leiding zag zich reeds gedwongen om op donderdag 9 juni een 24-urenstaking uit te roepen voor alle bedrijven die de overheid wil privatiseren. Het zal de eerste keer zijn dat deze arbeiders worden betrokken bij een gecoördineerde actie, terwijl reeds een nieuwe 24-urenstaking werd aangekondigd voor 15 juni.

Het is zeker dat deze algemene staking anders zal zijn dan degene die we vorig jaar zagen. Als gevolg van de algemene escalatie van de massabeweging die zich heeft ontwikkeld op de pleinen, zal er een veel grotere deelname dan voorheen zijn in de privésector. En de algemene staking zal gepaard gaan met de meest wijdverspreide protesten in decennia. Deze staking zal niet enkel een deel van de arbeidersklasse mobiliseren, ze zal de neiging vertonen de overgrote meerderheid van de werkende klasse en de vakbonden te omarmen. Ze zal het proletariaat aan het hoofd van een strijd plaatsen die niet enkel economische eisen stelt, maar ook een politieke strijd is van de massa's in de straten. Deze staking zal daarom een inherente tendens vertonen een blijvende algemene staking te worden, ongeacht de intenties van de bureaucratie.

Wat is een revolutionaire situatie?

In de geschriften van Lenin en Trotski vinden we een definitie van wat een revolutionaire situatie is. In zijn boek De mislukking van de Tweede Internationale (1916) legde Lenin het volgende uit:

"Wat zijn in het algemeen de symptomen van een revolutionaire situatie? De volgende drie zijn de belangrijkste symptomen: (1) wanneer het onmogelijk is voor de heersende klassen om haar heerschappij te behouden zonder iets te wijzigen, wanneer er een crisis is van een of andere vorm, bij de "bovenste klassen", een crisis in het beleid van de heersende klasse en leidt tot een scheur waardoor de onvrede en verontwaardiging van de onderdrukte klassen losbarst. Om een revolutie te doen plaatsvinden, is het meestal onvoldoende dat "de lagere klassen niet meer willen" leven op de oude manier, het is ook noodzakelijk dat "de hogere klassen niet verder kunnen" leven op de oude manier, (2) het lijden en de wil van de onderdrukte klassen die acuter zijn dan gewoonlijk, (3) wanneer, als gevolg van de bovengenoemde oorzaken er een aanzienlijke toename van de activiteit van de massa's is, die zich in "vredestijd zonder te klagen laten beroven", maar in turbulente tijden, door zowel alle omstandigheden van de crisis als door de "hogere klasse" aangezet worden tot onafhankelijke historische actie.

"(...) De totaliteit van al deze objectieve veranderingen heet een revolutionaire situatie. Een dergelijke situatie bestond in 1905 in Rusland, en in alle revolutionaire perioden in het Westen."

Trotski beschreef in 1940 de nodige voorwaarden voor de overwinning van het proletariaat:

"De basisvoorwaarden voor de overwinning van de proletarische revolutie zijn vastgesteld door de historische ervaring en theoretisch verduidelijkt: (1) de burgerlijke impasse en de daaruit voortvloeiende verwarring van de heersende klasse, (2) de scherpe onvrede en het streven naar beslissende veranderingen bij de kleinburgerij, zonder wiens steun de grote bourgeoisie geen stand kan houden; (3) het bewustzijn van de onhoudbare situatie en de bereidheid tot revolutionaire acties in de rangen van het proletariaat; (4) een duidelijk programma en een stevige leiding van de proletarische voorhoede, dat zijn de vier voorwaarden voor de overwinning van de proletarische revolutie. "(Manifest van de Vierde Internationale over imperialistische oorlog).

Al deze elementen zijn in Griekenland aanwezig vandaag. De heersende klasse begint te begrijpen dat zij niet kan regeren zoals vroeger; liegen en de massa misleiden met de oude, zachte, ‘democratische’ middelen. Het lijden en de verontwaardiging van de massa's is gegroeid over een lange periode. De massa's zijn begonnen zich onafhankelijk van de heersende klasse te bewegen.

De heersende klasse bevindt zich in een toestand van ongekende verwarring als gevolg van de impasse. Ze zijn absoluut niet in staat met een uniforme strategie naar voor te komen. Sommigen zeggen: "Wij moeten ons helemaal overgeven aan de buitenlandse kredietverstrekkers en dan verder kijken". Anderen suggereren dat Griekenland "opnieuw moet onderhandelen met de trojka", terwijl nog anderen zeggen dat we "nu uit de euro moeten stappen om de concurrentiepositie van het land te versterken." Sommigen zeggen: "Laten we een regering van nationale eenheid vormen", terwijl anderen aandringen dat Papandreou het vuile werk zou blijven verrichten totdat hij een stamp onder z’n kont krijgt. Sommigen bestuderen zelfs stiekem de mogelijkheid van een staatsgreep in een poging om de beweging van de massa’s af te remmen. Dit scenario werd geschetst in een uitgelekt rapport van de CIA in de burgerlijke pers vorige week.

Het feit dat zestien PASOK-parlementsleden zich terugtrekken op basis van plannen voor nieuwe bezuinigingen en belastingen, toont aan dat de druk van de beweging de parlementaire groep van de regering voor goed gedestabiliseerd heeft. Nieuwe Democratie en LAOS houden nu afstand van de regering uit angst dat ze samen met het zinkende schip van Papandreou ten onder zullen gaan en speculeren over de resultaten van toekomstige verkiezingen.

De traditionele steunpilaar van de bourgeoisie, de middenklasse is geradicaliseerd en gaat de straat op. Het proletariaat toont steeds opnieuw haar bereidheid om te handelen. Alle basiselementen voor een revolutionaire situatie zijn rijp. Het enige dat ontbreekt is een duidelijk programma en een krachtig leiderschap van de proletarische voorhoede. Dat is alles wat snel nodig is om de revolutionaire situatie om te zetten in een zegevierende revolutie die de uitbuiters onteigent en het kapitalisme elimineert en een beweging in gang zet die kan leiden tot de overwinning van het socialisme in Griekenland, de Middellandse Zee en in heel Europa.

De leiding van Links gedraagt zich misdadig

Sinds het begin van de massabeweging op straat hebben de linkse leiders een onaanvaardbare houding aangenomen. De leiding van de Communistische Partij stuurt ultimatums aan de mensen gelegen op de pleinen en raadt hen aan "eindelijk het juiste beleid voor te stellen!" (Zie hoofdartikel in Rizospastis op 03/06). De taak van de leiding van een communistische partij bestaat er niet in van de beweging te eisen "het juiste beleid voor te stellen" maar actief deel te nemen aan de beweging en te proberen het bewustzijn te verhogen en de massa’s te helpen de juiste eisen te formuleren.

Afgelopen vrijdag heeft de stalinistische leiding van de Communistische Partij zich compleet belachelijk gemaakt voor de ogen van duizenden verzameld in het Syntagma Plein. Die middag kwam een demonstratie van PAME, de vakbondfactie van de Communistische Partij, op het Plein terecht. Daar hielden ze een 15 minuten durende speech, waarin de Communistische Partij de mensen op de pleinen opriep “niemand anders te vertrouwen behalve PAME".

Om te voorkomen dat de demonstranten op het plein met de communistische arbeiders zouden mengen droegen de organisatoren van de PAME-demonstratie direct na de speech leden van de Communistische Jeugd op ‘ketens’ te vormen. De ‘communisten’ verlieten onmiddellijk het plein. Op deze manier heeft de stalinistische leiding van de Communistische Partij haar organische onkunde getoond om contact te leggen met de echte massabeweging. Zij hebben aangetoond dat ze het gewoon beschouwen als een middel ter versterking van de positie van de partij in de parlementsverkiezingen.

Anderzijds weigert de leiding van SYRIZA om openlijk en vrijmoedig deel te nemen aan de beweging. Het is een zeer ernstige fout om gewoon verkiezingen te vragen zonder dat een voorstel te ontwikkelen voor de beweging. Dat terwijl mensen op straat komen en zichzelf organiseren, klaar om zich helemaal te ontdoen van de overheid en de "trojka". Het is ook een verkeerde houding van het Centraal Comité van Synaspismos (beslissing van 29/05) om partij leden te vragen deel te nemen aan de beweging terwijl ze zich voordoen als "niet-partijgebonden", "(...) In deze beweging participeren wij als burgers, proberen we te luisteren en te leren en nemen we deel door het verenigen van onze stem met die van duizenden boze mensen op elk plein van het land (...)".

De achterban van de linkse partijen moet reageren op deze schadelijke houding. De plaats van kameraad Alexis Tsipras (voorzitter van Synaspismos) en kameraad Aleka Papariga (secretaris van de Communistische Partij) is niet enkel in de partijkantoren en televisiepanels. De plaats van de leiders van de linkerzijde is op dit moment in Syntigma en op de andere pleinen. Als de linkerzijde niet openlijk en vrijmoedig deelneemt aan de beweging, met de nodige ideeën en suggesties die naar de overwinning en de definitieve omverwerping van het kapitalistische systeem van de slavernij kunnen leiden, zal de kern van de beweging worden ingenomen door allerlei kleinburgerlijke en professionele 'patriotten' die proberen om de sociale inhoud van de beweging te vervagen en de klassenstrijd vervangen met nationalistische verwarring.

De arbeidersklasse moet de strijd leiden!

Bij het uitbreken van deze massale beweging op de pleinen bevond de arbeidersbeweging zich in een toestand van vermoeidheid en frustratie, vooral als gevolg van de verwoestende rol van de vakbondsbureaucratie, die tot nu dacht dat ze de militante stemming van honderdduizenden werknemers onschadelijk kon maken met af en toe een 24-urenstaking. Op die manier werd het initiatief in de strijd tegen de regering en de ‘trojka’ doorgegeven van de vakbonden aan bredere lagen van de bevolking, die de laatste paar jaar niet betrokken zijn geweest bij mobilisaties.

Werkloze afgestudeerden, geschoolde en ongeschoolde werklozen, jongeren zonder werkervaring, de middenklasse verwoest door belastingen en beroofd door banken en de ineenstorting van de markt, werknemers zonder enige vakbond of politieke overtuiging, studenten die pas gepolitiseerd beginnen te worden, gepensioneerden en huisvrouwen: mensen uit alle lagen van de samenleving vormen de belangrijkste basis van deze massale beweging op de pleinen.

Bij deze lagen heerst een frisse en strijdbare stemming. Ze hebben geen bureaucratische leiders boven hen die de mobilisatie afremmen en tot nu toe vormen ze een beweging die bewezen heeft hardnekkig en langdurig te zijn. Anderzijds is het volstrekt normaal dat de explosieve woede en strijdbaarheid van deze lagen gepaard gaat met onervarenheid en wanhopig op zoek is naar passende politieke slogans, goede strijdmethoden en specifieke politieke eisen.

In deze omstandigheden is de behoefte aan een duidelijke bijdrage van de arbeidersklasse en de arbeidersbeweging in de strijd doorslaggevend. Het besluit van de Volksvergadering van het Syntagma Plein om op te roepen tot een algemene staking is een duidelijke erkenning van deze behoefte. Zonder de economische kern van het systeem lam te leggen kan er geen enkele fundamentele verandering in de samenleving worden doorgevoerd. Tot nu toe is er echter zeer weinig gedaan om de eis van de algemene politieke staking te realiseren.

De meeste van de leidende laag in de Volksassemblee aan het Syntagma Plein zijn onder de valse indruk dat de algemene staking louter een militante uitdrukking is van de demonstraties op de pleinen. In werkelijkheid vormt ze een beslissende escalatie van de strijd en weerspiegelt ze een nieuwe, hogere fase van deze strijd. We moeten begrijpen dat de algemene staking niet georganiseerd kan worden door het roepen van slogans bij vakbondskantoren en werkplaatsen, maar moet voortvloeien uit de eisen van de arbeiders in de vakbonden en op de werkplaatsen.

In volksbuurten en werkplaatsen moeten we actiecomités creëren en stakingscomités verkiezen om de staking voor te bereiden. Dat is de enige manier om het succes te garanderen. Ten slotte is het van vitaal belang om duidelijk te maken dat een algemene politieke staking zal leiden tot de val van de regering. Het mag geen regering van burgerlijke politieke baantjesjagers aan de macht brengen maar wel een van gekozen vertegenwoordigers van het volk die uit de beweging zelf komen.

Daarom is de democratische organisatie van de beweging een cruciale kwestie. Niet alleen voor de groei, maar ook voor de oplossing van het vraagstuk van de macht met het oog op de belangen en aspiraties van de verontwaardigde werkende mensen te dienen. De standpunten naar voren gebracht door verschillende groepen van intellectuelen binnen de beweging om "directe procedures" en "democratie via sms en e-mail" in te voeren en worden voorgesteld als "directe democratie", hebben niets te maken met de onmiddellijke problemen of met democratie.

Wat we nu nodig hebben

Wat we nu nodig hebben is:

Volksvergaderingen in elke buurt, met vergaderingen op de werkvloer om overal terugroepbare actiecomités op te richten.
Volksvergaderingen op de centrale pleinen van alle grote steden samengesteld uit gekozen en terugroepbare vertegenwoordigers op wijk en werkplaatsniveau.
De oprichting van een Pan-Helleense Centraal Comité gekozen door de terugroepbare vertegenwoordigers van de volksvergaderingen van de verschillende steden.

Ten slotte zouden de volgende twee eisen centraal moeten staan in de strijd:

Een volledige kwijtschelding van de schuld gemaakt door Griekse en buitenlandse uitbuiters en dieven!
Om de nachtmerrie van de schuld, armoede en werkloosheid voorgoed af te schaffen moeten we de controle van de financiële centra en de geconcentreerde rijkdom van het land (banken, verzekeringsmaatschappijen, infrastructuur, transport en grote ondernemingen in elke sector) maatschappelijke eigendom maken, door middel van de democratische controle van de werkende mensen, als een stap vooruit naar de overwinning van de revolutie in heel Europa en de wereld!

Athene, 6 juni 2011.

Spanje: Het manifest van de 15 mei-beweging

2011-05-22T08:40:00.000-07:00

De Spaanse jongeren beginnen conclusies te trekken. Hieronder publiceren we het Manifest van de 15 mei-beweging. Hoewel we niet akkoord gaan met alle komma’s en punten van het document, blijft het een uitzonderlijke uitdrukking van het gevoel dat leeft bij miljoenen mensen die politiek beginnen te ontwaken. Dit is in essentie een politiek document, hoewel de auteurs dit woord niet gebruiken. Ze vermijden het woord “politiek” vanwege het schandalige gedrag van de bestaande politieke partijen.

“Manifest van de 15 mei-beweging

We zijn gewone mensen. We zijn zoals jij: mensen, die elke ochtend opstaan om te studeren, werken of werk te zoeken, mensen met familie en vrienden. Mensen die elke dag hard werken voor een betere toekomst voor diegenen rondom ons.”

Opmerking: Het belangrijkste aspect hiervan is precies dat het gaat om een spontane beweging van onderuit, vanuit de basis van de maatschappij. Het is de stem van diegenen die werken in de fabrieken en studeren in de scholen en universiteiten: de echte stem van Spanje, niet die van de uitbuiters en de parasieten.

“Sommigen onder ons beschouwen zichzelf als progressief, anderen conservatief. Sommigen zijn gelovig, sommigen niet. Sommigen hebben helder gedefinieerde ideologieën, anderen zijn apolitiek, maar we zijn allen bezorgd en verontwaardigd over het politieke, economische en sociale panorama rondom ons: corrupte politici, werkgevers, bankiers…. Het laat ons achter zonder stem.

Dit is een massabeweging die een stem geeft aan de mensen die er geen hebben: mensen die zich niet vertegenwoordigd voelen door de beroepspolitici en politieke apparatchiks die zetelen in de Cortes, de overgrote meerderheid van de Spanjaarden dus. Het is een protest tegen corruptie en uitbuiting. Maar hier vinden we een contradictie. Hoe is het mogelijk om er zulke radicale denkbeelden op na te houden en conservatief te zijn? Een conservatief is iemand die de status quo wil bewaren, iemand die de bestaande orde verdedigt die de beweging net wil omverwerpen.

Het is goed om te proberen een zo breed mogelijke massabeweging te bouwen. Maar het is onmogelijk om water en vuur te combineren. Ofwel staan we voor een complete verandering van de maatschappij, in dat geval zijn we revolutionairen. Ofwel staan we voor het behoud van de maatschappij, in dat geval zijn we conservatieven. Men kan het één of het ander zijn, maar niet beide.

“Deze toestand schaadt ons allen elke dag. Maar als we ons allen verenigen, kunnen we de toestand veranderen. Het is tijd om ons in beweging te zetten, tijd om samen een betere maatschappij te bouwen. Daarom stellen we duidelijk:

“De prioriteiten van elke geavanceerde samenleving dienen gelijkheid, vooruitgang, solidariteit, vrije toegang tot cultuur, een duurzame ecologie en ontwikkeling, welvaart en menselijk geluk te zijn.

“Er zijn basisrechten die verzekerd dienen te zijn in dergelijke samenlevingen: het recht op wonen, op werk, op cultuur, op gezondheid, op onderwijs, op politieke participatie, op vrije persoonlijke ontwikkeling, en het recht op consumptie van de goederen die nodig zijn voor een gezond en gelukkig leven.

Ja, we moeten vechten voor al deze zaken. Maar we moeten begrijpen dat er machtige belangen zijn die zich verzetten tegen verandering. De bankiers, huisbazen en kapitalisten aanvaarden niet dat het recht op wonen, werk, cultuur, gezondheid, onderwijs, politieke participatie, persoonlijke ontwikkeling en consumentenrechten voor gezond en gelukkig leven, onvervreemdbare rechten zijn.

Ze zullen ons antwoorden dat dergelijke zaken luxeartikelen zijn die we ons niet kunnen veroorloven. Alleen het recht van de bankiers om grote sommen publiek geld te krijgen, wordt door hen beschouwd als een onvervreemdbaar recht.

“Het huidig functioneren van ons economisch en politiek systeem komt niet tegemoet aan deze prioriteiten en is een obstakel voor de vooruitgang van de mensheid.

Dat klopt, maar er mag geen twijfel bestaan over de echte aard van het probleem. De werkloosheid is niet het gevolg van een slecht beleid door deze of gene regering. Het is de uitdrukking van de ziekte van een heel systeem, van het kapitalisme. Het probleem is niet de hebzucht van bepaalde individuen, het is ook niet het tekort aan liquiditeit of het gebrek aan vertrouwen. Het probleem is dat het kapitalistische systeem zich op wereldvlak in een doodlopende straat bevindt.

De oorzaak van de crisis ligt in het feit dat de productieve krachten de enge limieten van de private eigendom en de natiestaat ontgroeid zijn. De uitbreiding en inkrimping van krediet wordt vaak voorgesteld als de oorzaak van de crisis, maar in feite is dit slechts het meest zichtbare symptoom ervan. Crisissen vormen een integraal deel van het kapitalistisch systeem.

Is het logisch dat de levens en het lot van miljoenen mensen bepaald worden door de blinde werking van de markt? Is het aanvaardbaar dat het economisch leven op de planeet beslist wordt alsof het een gigantisch casino zou zijn? Is het verantwoord dat de hebzucht voor winst de enige drijfveer is die bepaalt of mannen en vrouwen een job en een dak boven hun hoofd hebben? Diegenen die de productiemiddelen en ons lot controleren zullen bevestigend antwoorden op al deze vragen omdat het in hun belang is. Maar de meerderheid van de samenleving, de slachtoffers van dit kannibalistisch systeem, gaan niet akkoord.

“De democratie vertrekt van het volk (demos=volk; cratie=regering) en dus dient de regering het volk te zijn. In dit land luistert het grootste deel van de politieke klasse echter niet eens naar ons. Politici zouden onze stem moeten vertolken in de instellingen, de politieke participatie van de burgers moeten faciliteren via directe kanalen en het beste moeten doen voor de bredere samenleving, niet om rijk te worden op onze kosten, niet om enkel de dictatuur van de grootste economische machten te eerbiedigen en hen aan de macht te houden via de particratie van de onbeweegbare PPSOE (de PP en de PSOE, nvdr.)

Onder het kapitalisme heeft de democratie onvermijdelijk een beperkt en eenzijdig karakter. Welk nut heeft de vrijheid van de pers als alle grote kranten en televisiestations in handen zijn van de rijken? Zolang het land, de banken en de grote monopolies in handen blijven van enkelingen worden de beslissingen die er echt toe doen, niet genomen door parlementen en verkozen regeringen maar achter de gesloten deuren van de directies. De huidige crisis heeft dit feit voor iedereen duidelijk gemaakt.

Wij staan voor een democratie waarin het volk het beheer van de industrie, de maatschappij en de staat in eigen handen neemt. Dat zou een echte democratie zijn, in tegenstelling tot de karikatuur die we nu kennen, waarin iedereen (min of meer) kan zeggen wat hij of zij wil, zolang de belangrijkste beslissingen maar achter gesloten deuren genomen worden.

“De dorst naar en de concentratie van macht in de handen van weinigen creëert ongelijkheid, spanningen en onrechtvaardigheid en dat leidt tot geweld dat we verwerpen. Het achterhaalde en onnatuurlijke heersende economisch model blokkeert ons sociaal systeem in een spiraal die zichzelf consumeert door enkelingen te verrijken de rest naar de armoede te verwijzen. Tot het ineenstort.

“Het doel van het systeem is de accumulatie van geld, dat primeert boven doelmatigheid en het welzijn van de samenleving. Hulpbronnen worden verspild, de planeet wordt vernietigd, werkloosheid en ongelukkige consumenten zijn het gevolg.

“Als burgers maken we deel uit van een machinerie die gericht is op de verrijking van een minderheid die onze noden niet kent. We zijn anoniem maar zonder ons zou niets van dit alles bestaan, want wij brengen de wereld in beweging.

“Indien we als samenleving leren om onze toekomst niet toe te vertrouwen aan een abstracte economie, die nooit de opbrengsten laat terugvloeien naar de meerderheid, dan kunnen we de misbruiken elimineren.

Het recht op werk is een basisrecht. Welke maatschappij veroordeelt miljoenen gezonde mannen en vrouwen tot een leven van gedwongen inactiviteit, als hun arbeid en bekwaamheid vereist zijn om tegemoet te komen aan de noden van de bevolking? Is er niet nood aan meer scholen en ziekenhuizen? Is er geen nood aan goede wegen en huizen? Zijn de infrastructuur en de transportsystemen niet toe aan verbetering?

Iedereen kent het antwoord op die vragen. Maar het antwoord van de heersende klasse is altijd hetzelfde: we kunnen ons die zaken niet veroorloven. Vandaag weet iedereen dat dit antwoord bedrieglijk is. Regeringen kunnen buitengewone bedragen op tafel leggen als de belangen op het spel staan van diegenen die de banken en de bedrijven controleren.

Dit toont alleen maar aan dat we in een systeem leven waarin de winsten van sommigen belangrijker zijn dan de noden van velen. Het bewijst dat het hele productieve systeem maar op één zaak gebaseerd is: winst, of beter gezegd, hebzucht.

“Er is nood aan een Ethische Revolutie. We hebben het geld boven de Mens geplaatst, terwijl het ten dienste van onszelf zou moeten staan. We zijn personen, geen producten op een markt. Ik ben niet alleen wat ik koop, waarom ik koop en van wie ik koop.

De enige oplossing voor de problemen die hier beschreven worden is de omverwerping van het huidige corrupte en onrechtvaardige systeem en de vervanging door een echt humane, rationele en democratische maatschappij, die echt socialistisch of communistisch is. Om dit te bereiken is er echter nood aan een fundamentele verandering in de maatschappij – een revolutie.

Het manifest spreekt over een “ethische revolutie”. Deze formulering is te vaag. De ethiek van elke samenleving weerspiegelt de economische basis ervan. Als we een economisch systeem aanvaarden dat gebaseerd is op winst, dan moeten we de ethiek aanvaarden die daaruit voortvloeit: ieder voor zich en vergeet de verliezers. Om een echte menselijke ethiek te verkrijgen moeten we eerst een maatschappij bouwen gebaseerd op echte menselijke relaties. De bestaansvoorwaarde voor een ethische revolutie is een sociale revolutie.

“Over al het voorgaande ben ik verontwaardigd.
Ik denk dat ik het kan veranderen.
Ik denk dat ik kan helpen.
Ik weet dat we kunnen slagen als we ons verenigen.
Doe met ons mee. Het is je recht.

Uit deze conclusie spreekt een belangrijke les. Als individu zijn we machteloos, maar er is geen macht op aarde die de massa’s kan tegenhouden, eenmaal ze gemobiliseerd en georganiseerd zijn voor de revolutionaire omvorming van de maatschappij. Dat was de les van Tunesië en Egypte. De werkende klasse heeft een kolossale macht in handen: er is geen lamp die schijnt, geen wiel dat draait, geen telefoon die afgaat, zonder onze toestemming.

Deze tekst is een gedeeltelijke vertaling van Alan Woods' artikel ‘Spain: the rebellion of the youth’.http://www.marxist.com/spain-rebellion-of-youth.htm

Dominique Strauss-Kahn: product van een ideologische crisis

2011-05-22T08:35:00.000-07:00

Geschreven door Filip Staes

Afgelopen zondag verspreidde zich het nieuws dat IMF-baas Dominique Strauss-Kahn (DSK) tijdens zijn verblijf in een New Yorks hotel een kamermeisje zou hebben aangerand en zou hebben geprobeerd haar te verkrachten. Ondertussen stapelen de bewijzen zich op maar heeft DSK ook ‘de beste’ advocaten ingeschakeld om alsnog te proberen zijn onschuld te bewijzen.

Trends van 18/05/2011 schrijft: “De Amerikaanse minister van Financiën, Timothy Geithner, heeft dinsdag in New York verklaard dat Dominique Strauss-Kahn niet meer bij machte is om het Internationaal Monetair Fonds (IMF) te leiden. Volgens de minister is het bijgevolg belangrijk dat het IMF een plan opstelt dat het Fonds toelaat om een permanente directie te vormen."

De reden dat er in Amerika zoveel ijver bestaat om DSK te vervolgen heeft misschien ook wel wat te maken met zijn recente voorstel om de dollar te vervangen als reservevaluta van de wereld. De Amerikaanse financiële elite zou zoiets waarschijnlijk liever voorkomen. Dat het recente voorval in het New Yorkse Sofitel uitgelokt zou zijn als voorwendsel om het ontslag van DSK te eisen, is echter zeer onwaarschijnlijk.

Los van het feit of hij het gedaan heeft of niet en of hij er al dan niet voor veroordeeld zal worden, valt er veel meer over te zeggen. DSK was immers de favoriete kandidaat van de Franse PS-leiding voor de komende presidentsverkiezingen, een ‘socialist’. Eigenaardig, waren dat niet die mensen die opkomen voor gelijkheid en zo? In het woordenboek Van Dale lezen we “so·ci·a·list de; m,v -en iem die het socialisme aanhangt” even kijken dus wat er dan staat bij socialisme; “so·ci·a·lis·me het; o (het streven naar) een sociaal-economische orde waarin geen klassentegenstellingen bestaan.”

Als we dan vlug even enkele hoogtepuntjes uit de carrière van DSK bekijken, valt meteen op dat hij vooral bezig is met het toepassen van een financieel beleid dat de klassentegenstellingen doet toenemen. In 1997 werd hij door de Franse premier Lionel Jospin (PS) benoemd tot minister van Economie, Financiën en Industrie. Tegen het verkiezingsprogramma van de PS in voerde hij een groot privatiseringsprogramma uit van bedrijven zoals IPO en France Telecom. In de onderzoek- en ontwikkelingssector paste hij een politiek van dereguleringen toe. In 1999 werd hij ook beschuldigd van corruptie in twee financiële schandalen in verband met Elf Aquitaine en de MNEF (studentenziekenfonds).

IMF

Op 28 September 2007 werd DSK, gesteund door de Franse President Nicolas Sarkozy, de Europese Unie, de VS, China en een deel Afrikaanse landen, directeur-generaal van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Een instelling die wereldwijd niet meteen bekend staat voor haar sociale engagement. Via het IMF en de Wereldbank worden heel wat landen strakke besparingsplannen opgelegd met desastreuze gevolgen voor honderdduizenden, vooral arme, mensen. Ook in Griekenland en Portugal zal het IMF naar aanleiding van de erbarmelijke economische situatie tussenbeide komen en de draconische besparingen waardoor duizenden hun werk of grote delen van hun inkomen verliezen nog doen uitbreiden.

Na zijn aanhouding in New York zei econoom Eswar Prasad dat indien DSK gedwongen zou worden af te treden, het IMF "heel wat moeilijkheden zou hebben een pleitbezorger te vinden die even effectief en vaardig is in het aanhouden van de centrale positie die de instelling in het mondiale monetaire stelsel inneemt".

Via reformisme terug naar liberalisme

Men kan zich afvragen hoe het komt dat mensen die zo een politiek voeren en er blijkbaar zelfs niet eens in slagen een beetje respect op te brengen voor een kamermeisje, leiders van socialistische partijen kunnen zijn. Zoals de definitie van het woord socialisme reeds aangeeft, werden socialistische partijen ooit opgericht met een klasseloze maatschappij als doel. Aangezien de kapitalistische maatschappij een klassenmaatschappij is en de staat er in handen is van de heersende klasse impliceert dit dat het socialisme enkel te bekomen is via klassenstrijd. Een idee dat bij de basis van de socialistische en communistische partijen en vele ongeorganiseerde arbeiders wereldwijd opnieuw aan aanhang wint sinds de effecten van de economische crisis van 2008. De klassenstrijd wordt trouwens veroorzaakt door de heersende klasse die verworvenheden van de arbeidersklasse terugschroeft en afneemt. De arbeidersklasse en haar organisaties ziet zich daarbij genoodzaakt zich te verdedigen en in actie te treden. Wanneer een conflict zich verspreidt over de grenzen van bedrijven en sectoren kan zelfs het voorbestaan van het kapitalisme in vraag gesteld worden. Het kapitalisme brengt haar eigen doodgraver voort, om het met de woorden van Karl Marx te zeggen.

Figuren zoals DSK en velen van zijn collega’s toppolitici in socialistische en communistische partijen overal ter wereld hebben de ideeën van Marx, die aan de oorsprong liggen van de internationale arbeidersbeweging, al lang laten varen en zijn meer begaan met hun eigen positie dan met de emancipatie van de arbeidersklasse. Historisch vindt dit zijn oorsprong in perioden van economische opgang waarbij de arbeiderspartijen electorale successen boekten en de levensstandaard van de gewone werkende mens er gevoelig op vooruitging. Al gauw ontstond een soort arbeidersaristocratie. Mensen die een goedbetaalde positie bekleedden en zich vereenzelvigden met hun collega politici van andere partijen. Ze gingen deel uitmaken van een andere sociale klasse of leefden toch in die overtuiging. Ze begonnen zich te vereenzelvigen met de instellingen waarvoor ze werkten en maakten al snel geen klassenanalyse van de maatschappij meer. Reeds op het eind van de 19^eeeuw begon Eduard Bernstein theorieën te formuleren die strijdig waren met de klassieke marxistische analysen en werd zo de grondlegger van het reformistisch of ‘evolutionair’ socialisme. De ideeën van Bernstein en aanverwanten vervingen die van Marx en Engels aan de top van de massapartijen van de arbeidersklasse, eerst in West Europa. Men ging ervan uit dat het socialisme via parlementaire weg zou kunnen worden bereikt en dat men door steeds meer posten in te nemen en hervormingen door te voeren uiteindelijk tot een klasseloze maatschappij zou komen. Deze ideologie stond de beweging niet in de weg om tijdens jaren van serieuze economische opgang een aanzienlijk sociaal vangnet uit te bouwen en de gemiddelde levensstandaard te doen toenemen. In tijden van trage groei of crisis worden de beperktheden van het reformisme echter al snel duidelijk.

De laatste decennia hebben we in vele landen zelfs voorbeelden gezien van ‘socialistische’ ministers die vergaande liberaliseringen, privatiseringen en besparingen hebben doorgevoerd. De redenering werd steeds meer “zonder ons is het nog erger”. De top van de arbeidersbeweging en andere lagen met hen werden afhankelijk van de kapitalistische staat. Ze werden deel van wat ze aanvankelijk probeerden omver te werpen en werden steeds meer een absolute rem op de emancipatie van de arbeidersklasse. Leon Trotski, de Russische marxist en leider van de revolutie van 1917, noemde de top van de arbeidersbeweging het grootste obstakel op weg naar het socialisme.

De transformatie die de leiding onderging is een illustratie van de interpenetratie van tegengestelden, een wet van de dialectiek. Via die analysemethode komt Marx ertoe te stellen dat de omstandigheden het bewustzijn bepalen. De kapitalistische staat die de reformisten dachten te kunnen veranderen met hun ideeën heeft op zijn beurt hun ideeën veranderd. Waar de aanvankelijke reformistische ideeën nog lippendienst bewezen aan het socialisme doken er in de recente geschiedenis ook leiders op die openlijk de ‘vrije markt’ als ideaal verdedigen. De ideologische crisis in de internationale arbeidersbeweging werd nog verder verspreid en uitgediept ten gevolge van de ineenstorting van het stalinisme in Oost-Europa en de voormalige Sovjetunie. De daaropvolgende ideologische aanval op het socialistische ideeëngoed en de triomftocht van de pleitbezorgers van het (neo)liberalisme en de vrije markt had een diepgaand effect op een groot deel van de linkerzijde. De ideologische verwarring nam nog toe en in vele landen nam de actieve deelname en electorale steun verder af.

Mensen zoals DSK zijn het product van de steeds diepere ideologische crisis waarin vele massapartijen van de arbeidersklasse internationaal zich bevinden. Hij begon als militant van de communistische studentenbeweging en ‘evolueerde’ via minister die privatiseringen doorvoert tot directeur van een van de invloedrijkste kapitalistische instellingen. Hij is, of misschien moeten we eerder zeggen was, een van de meest succesvolle leiders van de Europese sociaaldemocratie, mensen die los van een lidkaart van een socialistische partij en wat retoriek meer met liberalisme te maken hebben dan met socialisme.

Zolang de massaorganisaties van de arbeidersbeweging geleid worden door mensen die verstoken zijn van elke band met het ideologische verleden en geen organische band met de arbeidersklasse hebben, zal DSK niet de laatste ‘socialist’ zijn die in opspraak komt. Net zoals in het verleden zal het de arbeidersstrijd zelf zijn die er in de toekomst voor zorgt dat er opnieuw strijdbare leiders zullen opstaan. De wereldwijde toename van de kloof tussen rijk en arm zal revolutionaire bewegingen ontketenen zoals ze tientallen jaren niet meer gezien zijn. Momenteel zien we dit bijvoorbeeld in de Arabische landen. Zulke bewegingen keren de bestaande organisaties, vakbonden en partijen, binnenstebuiten. Ze rekenen af met ‘leiders’ als DSK zoals geen enkele burgerlijke rechtbank dat kan. Wanneer de massa’s in beweging komen is er geen plaats voor leiders die overnachten in hotelkamers van 3000 dollar per nacht en die zichzelf zo superieur achten dat ze geen 'neen' verstaan van vrouwen onderaan de maatschappelijke ladder.

Amerikaanse samenleving polariseert

2011-05-06T08:13:00.000-07:00

Ondanks het grote gejubel in de VS over de dood van Osama, groeien de sociale en politieke tegenstellingen. De verhoogde vakbondsactiviteit en brede sympathie waarop ze kan rekenen is lang niet meer vertoond in het land.

Geschreven door Filip Staes

In het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden werd op 15 april het Republikeinse begrotingsplan goedgekeurd. Het voorziet in het privatiseren van Medicare (gezondheidszorg), belastingverlaging voor grote bedrijven en rijken, het terugschroeven van fondsen voor Medicare en het terugdraaien van hervormingen in de gezondheidszorg. Het plan voorziet 4,3 miljard dollar bezuinigingen in de uitgaven en 4,2 miljard dollar fiscale voordelen, voornamelijk voor rijken en bedrijven. Bovendien omvat het uitvoeren ervan het schrappen van 2 miljoen banen. Alle Democraten en vier Republikeinen stemden tegen. De uitslag van de stemming was 235-193.

Dit wil niet zeggen dat het nu meteen wordt uitgevoerd. Ook in de Senaat wordt het budgetplan besproken en uiteindelijk moet de president het bekrachtigen.

Omgekeerde Robin Hood

Robert Greenstein van het Center on Budget and Policy Priorities (BBPP) noemde het plan “omgekeerde Robin Hood”: “Alles samen zouden deze voorstellen neerkomen op de grootste herverdeling van de laagste inkomens naar de hoogste inkomens in de moderne Amerikaanse geschiedenis.”

Edward Wytkind, voorzitter van de AFL-CIO Transportation Department Trades (TTD), zegt dat de Republikeinse bezuinigingen op vervoer ruim een half miljoen jobs kosten in de transportsector. Dat aantal zou nog stijgen met het verlies van jobs in de gerelateerde industrie, leveranciers en publieke sectoren.

Op 2 mei zal de Senaat, waar de Democraten de meerderheid vormen, een budgetplan voorstellen. Ook in dat plan zullen het niet de rijken zijn die de broeksriem moeten aanhalen.

De schuld van de vakbonden

De door de grote ondernemingen gecontroleerde media en hun politici schreeuwen dat het personeel in de openbare sector te hoge salarissen en uitkeringen hebben en dat in het bijzonder hun pensioenen budgetproblemen veroorzaken. Zenders zoals Fox News of groeperingen zoals de Tea Party doen er alles aan om de solidariteit tussen werknemers uit de privésector met die van de openbare sector te ondermijnen via vooroordelen. Ze gaan daarbij zover vakbondsmilitanten te vergelijken met moslimterroristen. Terwijl in de privésector ongeveer 7 procent van de beroepsbevolking bij een vakbond is aangesloten, vind je in de openbare sector een syndicalisatie van ruim 30 procent. Als Big Business haar doel wil bereiken, zal ze de vakbonden in de openbare sector een nederlaag moeten toebrengen.

Frontale aanval

Het federaal besparingsplan staat niet alleen. Ook op niveau van de staten worden verregaande besparingsplannen en antivakbondswetten op tafel gelegd. De Republikeinse gouverneur Scott Walker van Wisconsin zette de toon enkel maanden geleden. Hij wou verregaande besparingen op lonen en uitkeringen koppelen aan het niet meer erkennen van het recht op collectieve onderhandeling.

Hoewel hij er ondertussen in geslaagd is zijn plannen gedeeltelijk gestemd te krijgen, heeft dit conflict hevig verzet uitgelokt in Wisconsin en ver daarbuiten. Het parlement werd bezet, meer dan 100.000 mensen betoogden en in vele staten die gelijkaardige besparingsplannen boven het hoofd hebben hangen, werd solidariteit georganiseerd met de strijd in Wisconsin.

Verzet groeit

Voor het eerst sinds decennia was er sprake van een algemene staking. Zover is het voorlopig nog niet gekomen. Wel lopen er ondertussen meerdere procedures om Walker uit zijn functie van gouverneur te ontslaan.

De vakbonden en het militantisme aan de basis worden voor het eerst sinds lang weer aangewakkerd omdat de pervers rijken de kosten van de economische crisis willen doen betalen door de doorsnee werkmens die reeds het meest geleden heeft onder diezelfde crisis en die hij allerminst veroorzaakte. Deze plannen komen hard aan in een land waar reeds miljoenen hun werk en huis verloren ten gevolge van de crisis.

AFL-CIO voorzitter Richard Trumka zei naar aanleiding van de nationale ‘We are one’ actieweek: “Wat in Wisconsin begon heeft zich doorheen het land verspreid nu werkende mensen verenigd zijn en zeggen dat het genoeg is.”

De polarisatie tussen de klassen neemt duidelijk toe in de VS. De verhoogde vakbondsactiviteit en brede sympathie waarop ze kan rekenen is lang niet meer vertoond in het land.

En het treiteren van de IJslanders gaat maar door...

2011-04-12T01:48:00.000-07:00

De bevolking van IJsland heeft voor de tweede keer op rij in een referendum een overeenkomst verworpen waarbij zij de rekening van de ingestorte bank IceSave aan Nederland en Groot-Brittannië moet betalen. Dit was echter de 'verkeerde' keuze...

Door Zowi Milanovi

Het treiteren van de IJslanders gaat door. Groot-Brittannië en Nederland willen nu een rechtszaak aanspannen tegen IJsland. Zo gaat dat in het zogenaamde 'democratische' Europa. Men mag soms in een referendum een keuze maken, maar als de keuze verkeerd is worden er andere maatregelen getroffen om het besluit toch door te laten gaan. De Europese Grondwet werd door de kiezers van Frankrijk en Nederland afgewezen. De Europese leiders wisten niet wat hen overkwam. Toen werd maar besloten om de Grondwet een andere naam te geven en zonder referendum door te drukken als het Verdrag van Lissabon.

Op dezelfde manier heeft de IJslandse bevolking in twee referenda de mogelijke overeenkomsten tussen de IJslandse regering en de Nederlandse en Britse regeringen afgewezen. Toen IceSave instortte, garandeerden de Nederlandse en Britse overheden de spaartegoeden van hun burgers. In feite betekende dit een bail out, net zoals we die bij ABN AMRO en Fortis hebben gezien. Het verschil is dat er nu werd gevraagd aan de regering van IJsland, die de schulden van moederconcern Landsbanki had opgekocht, om de kosten van de IceSave bail out te betalen aan Nederland en Groot-Brittannië.

Er werd dus in feite aan de gewone IJslandse man en vrouw gevraagd om de schulden te betalen van een stel speculanten. Dit zou een draconisch bezuinigingsplan inhouden, met veel bezuinigingen op sociale zekerheid, en stijgingen in BTW, om de schulden te betalen aan Nederland en Groot-Brittannië. De schuld bedraagt 3,9 miljard euro, terwijl de bevolking maar uit 300.000 mensen bestaat. Dat is dus 13.000 euro per hoofd van de bevolking.

Niet gek dat de IJslandse bevolking hier tegen is. Het constante treiteren gaat echter door. Nederland en Groot-Brittannië hoopten een deal te kunnen maken via de politiek, wat nu mislukt is. Nu zullen ze een rechtszaak aanspannen. Het is echter helemaal niet zeker dat Nederland en Groot-Brittannië deze zullen winnen. De IJslanders hebben dan ook goed hun poot stijf gehouden, en de mogelijkheid tot het doorgaan van de deal verzwakt.

De werkelijke veroorzakers van deze crisis, de bankiers en de speculanten, hebben nog niet hoeven te betalen. De linkse regering van IJsland zou deze deals moeten afwijzen, net als de buitenlandse schulden. Alleen door een socialistisch alternatief, waarbij de banken en de natuurlijke hulpbronnen van IJsland onder democratische controle genationaliseerd zijn, kan IJsland vooruit gaan uit de crisis waarin het zich bevindt.

Voor de linkse partijen en vakbeweging van Nederland geldt: wees solidair met de IJslandse bevolking!

Stop het treiteren van de IJslanders door de Nederlandse staat!

Geen interventie in Libië! Ook niet door de VN!

2011-03-18T11:13:00.000-07:00

De VN-veiligheidsraad heeft ingestemd met een interventie in Libië door een zogenaamde no-fly zone. Verschillende Europese 'linkse' partijen juichen dit toe, waaronder de SP in Nederland. Dit is echter een grote vergissing.

Geschreven door Jordan

Waarom is er een interventie? Officieel om humanitaire redenen. Gaddafi is inderdaad een wrede tiran die bereid is al het nodige geweld tegen zijn eigen bevolking te gebruiken om aan de macht te blijven. Dat is nu met het aanbreken van de revolutie het geval. Ben Ali en Mubarak zijn de macht kwijtgeraakt, en de Arabische revolutie spreidde zich uit naar andere landen, waaronder Libië.

De revolutie in Libië is echter niet erin geslaagd Gaddafi omver te werpen. Dit komt onder andere door het gebrek aan revolutionaire leiding, en door van de volksrevolutie een conventionele oorlog te maken. Voor een diepere analyse, zie dit artikel van Fred Weston. De rebellen in Libië zijn in de verdediging, en Gaddafi zal proberen alles terug te veroveren.

Nu is Libië een belangrijk olieland, en er is nu door de chaos weinig controle over de olie. Dat is de werkelijke reden dat opeens de VS en de EU zich zoveel zorgen maken. Gaddafi gebruikt dit ook als excuus, en hij heeft deels gelijk. Deels, omdat hij de afgelopen jaren verschillende deals heeft gemaakt met het Amerikaanse en Europese imperialisme dat hij nu opeens veroordeelt.

Gaddafi is hypocriet, net als de VS en de Europese landen, die jarenlang vrienden waren met de Libische leider.

Het is dan ook zorgelijk dat verschillende linkse en socialistische partijen in Europa blij zijn met de resolutie. Laten we eens kijken wat de Socialistische Partij van Nederland schrijft.

Emile Roemer schrijft: "Als Khadaffi doorgaat met het geweld tegen zijn bevolking is diplomatie niet langer genoeg om een vliegverbod af te dwingen. Dan komt de vraag aan de orde hoe we een vliegverbod en de bescherming van burgers afdwingen. Militair geweld is dan niet uit te sluiten."

Leuk en aardig, maar een no-fly zone kan alleen door militair geweld gehandhaafd worden. Herinneren we de 'precisiebombardementen' nog van de Irak-oorlog? Die waren zo precies dat er allemaal gewone burgers om het leven kwamen. Een no-fly zone is een oorlogshandeling van een verzameling staten die de olietoevoer wil veiligstellen. Frankrijk erkende de rebellen als nieuwe regering, en kan nu niet meer terug naar normale relaties met Gaddafi's regime. Dat zou een te grote afgang zijn. Daarom hebben ze contact gezocht met dat deel van de oppositie dat eigenlijk bestaat uit voormalige handlangers van Gaddafi die geen bedreiging voor westerse belangen zijn.

"Voor de SP is het heel belangrijk dat dit besluit door de VN is genomen. Van alle overlegorganen die er in de wereld zijn, heeft de VN het meeste recht van spreken als het gaat om oorlog en vrede. De wereld heeft nu eenmaal geen soort Tweede Kamer waarin we gezamenlijk besluiten kunnen nemen. Als de VN ingrijpen in een land al niet steunt, zoals bij de oorlog in Irak, dan heeft een oorlog geen legitimiteit en groeit de tweespalt. Dat is gelukkig niet gebeurd, landen hebben de weg naar de VN weer gevonden. Ook het feit dat Arabische landen de resolutie steunen is belangrijk. Het betekent dat acties tegen Libië meer zijn dan arrogante Westerse inmenging."

Erg leuk en aardig, maar dit VN-fetisjisme is eigenlijk ongegrond. De laatste jaren hebben we vele oorlogen gezien waar de VN als geheel geen steun aan gaf. Dat was simpelweg een teken dat de verschillende rovers het niet eens waren. Nu zijn ze het voor één keer eens, en dat is een reden om het maar legitiem te noemen. We spreken wel over de regeringen van Frankrijk (Sarkozy), Groot-Brittannië (Cameron), de VS (de grootste imperialistische macht), Rusland en China. Niet echt lichtende voorbeelden van een progressief buitenlands beleid...

Maar de Arabische Liga steunt het ook. Hé wacht eens even! Zijn het niet de landen van de Arabische Liga waar nu allemaal revoluties plaatsvinden vanwege de corruptie, onderdrukking, armoede, werkloosheid en andere ellende? Waarom zou het feit dat deze landen het vliegverbod steunen progressief zijn? Intussen sturen ze weer troepen en politie op hun bevolking af om de demonstraties neer te slaan...

Een oplossing is niet om telkens de VN op te roepen dit en dat. De Arabische bevolking heeft laten zien dat ze uit helden bestaat. Dit probleem kan dan ook alleen opgelost worden door de Arabische solidariteit. De Tunesische en Egyptische broeders en zusters zouden graag de Libiërs helpen. Dat hebben we gezien met de vluchtelingenhulp. Wapens en vrijwilligers zouden vanuit Tunesië en Egypte naar Libië kunnen om het Libische volk te ondersteunen. Het probleem is echter dat de bevolking nog niet de macht heeft in Tunesië (waar er een conservatieve interim-regering is) en Egypte (waar het leger regeert). Het Egyptische leger en de Tunesische interim-regering willen orde, en zullen revolutionaire solidariteitsinitiatieven niet steunen.

De revoluties moeten afgemaakt worden, dat is de enige manier waarop ze in andere landen kan slagen. De Arabische bevolking is de toekomst, niet de VN.

Lang leve de Arabische Revolutie!

Geen imperialistische interventie!

Het 'geheim' achter het economische herstel in Duitsland

2011-03-16T02:35:00.000-07:00

De Nederlandse economie is sterk afhankelijk van de Duitse economie. De Duitse economie is na een flinke daling in 2009 nu weer aan het stijgen, en de werkloosheid daalt. Dit heeft er tot het heden toe geleid dat de klappen van de crisis in Nederland zachter aankomen dan in andere Europese landen. Maar wat is het Duitse geheim?

Geschreven door Fred Weston

De Duitse economie trok met 3,6 procent aan in 2010. Dit kwam na de scherpe daling van 4,7 procent in 2009, toen de recessie Duitsland zwaar trof. De werkloosheid is gedaald van 10,5 procent van de piek in 2005 tot 7 procent.

De Duitse uitvoer neemt ook in een hoog tempo toe. In het eerste semester van 2010 groeide deze met 17 procent ten opzichte van het eerste semester van 2009. De groei in landen als China en India heeft hierin een grote rol gespeeld. De Duitse uitvoer naar deze twee landen groeide immers met respectievelijk 80 procent en 40 procent in de afgelopen drie jaar.

Waarom is Duitsland meer competitief?

Het antwoord is te vinden in de kracht van haar industriële basis. De afgelopen decennia werd het bankwezen en de dienstensector van de economie de hemel in geprezen. Zo werd Londen een belangrijk financieel centrum, waar veel geld dat elders werd gemaakt werd geïnvesteerd in allerlei financiële constructies. Duitsland, echter behield een veel sterkere verwerkende sector.

De groei van de afgelopen 20 jaar leidde beleggers te geloven dat ze geld konden verdienen met geld. Hierbij sloegen ze de lastige taak over om daadwerkelijk te investeren in de productie van echte waarde, namelijk goederen. Dit brengt ons bij een fundamenteel stelling van de marxistische economische theorie. Waarde kan alleen worden gemaakt door menselijke arbeidskracht in te zetten in de productie van goederen. De prijs van een huis die stijgt als gevolg van een speculatieve zeepbel verhoogt de reële waarde van het huis niet. Het blijft nog steeds een huis, waarin slechts één gezin kan wonen. Vroeg of laat barsten deze bellen en komt de nominale prijs weer in overeenstemming met de werkelijke onderliggende waarde.

De Duitse industrie is dus sterker dan die van haar concurrenten. De belangrijkste vraag is de groei van de productiviteit. Maar hoe werd dit verwezenlijkt, en nog belangrijker, wat betekende dit voor de Duitse arbeiders?

Offensief van de werkgevers tegen de arbeiders

De afgelopen drie jaar bijvoorbeeld werden de lonen van de 750.000 Duitse automobielarbeiders bevroren. De bazen en de vakbonden spraken gezamenlijk een loonstop af. In 2009, toen de recessie toesloeg, kwamen meer dan 1 miljoen werknemers terecht in het stelsel van ‘Kurzarbeit.’ Zij werkten twee of drie dagen per week tegen 70 procent van hun loon.

In de periode 1977 tot 1997 groeide de productiviteit met een gemiddelde van 3,2 procent per jaar, terwijl de uurlonen groeiden tegen 4,25 procent per jaar. Dit alles was uiteraard onaanvaardbaar voor de bazen, die in het offensief gingen. Ze eisten ‘offers’ waarmee de vakbondsleiders snel akkoord gingen. In de afgelopen tien jaar werden de looneisen heel sterk gematigd. Dit haalde de productiekost naar beneden.

Als we kijken naar de reële lonen per werknemer, de kosten per geproduceerde arbeid en de productiviteit per uur krijgen we een duidelijk beeld van wat er is gebeurd. Tussen 1997 en 2010 daalden de reële lonen met 10 procent en de productiviteit per uur steeg met circa 8 procent. Een totale vermindering met 25 procent in de arbeidskost [Bron: Europese Commissie]. Volgens het Global Wage-verslag dat onlangs gepubliceerd werd door de ILO, krompen de lonen van de Duitse werknemers in de afgelopen tien jaar meer dan in om het even welk ander geïndustrialiseerd land.

De ‘flexibiliteit van de arbeid' nam ook toe. Het aantal werknemers met een vast contract is gedaald in de afgelopen periode. In 2011, voor het eerst in haar geschiedenis, zal Duitsland meer dan een miljoen uitzendkrachten tellen. De lonen verdiend door deze werknemers, ook bekend als de "400 euro-banen”, zijn veel lager dan die van werknemers met vaste contracten.

Om het eenvoudiger uit te drukken, betekent dit dat de bazen erin zijn geslaagd om de reële lonen te drukken, terwijl op hetzelfde moment de productiviteit werd opgeschroefd. Hier ligt het ‘geheim’ van de verhoogde competitiviteit van de Duitse industrie.

VS: vakbonden in Wisconsin bereiden een algemene staking voor

2011-03-14T10:44:00.000-07:00

De vakbondsstrijd in Wisconsin inspireert anderen in de VS om in actie te treden. Een kentering in de sociale strijd is in de maak.

Geschreven door David May

Na meer dan een week demonstraties van de werknemers in de openbare sector om hun loon, hun uitkeringen en hun recht op vakbondsvertegenwoordiging te verdedigen, blijft het protest aanzwellen. De strijd in Wisconsin wordt steeds meer een landelijke strijd, een soort Amerikaans "Tahrir-plein", een referentiepunt voor onder vuur liggende werknemers in het hele land.

Demonstraties tegen soortgelijke bezuinigingen hebben zich verspreid naar Ohio en Indiana, staten waar de vakbonden van oudsher zeer sterk staan. Er werden tientallen, zelfs honderden solidariteitsacties gehouden in het hele land. Twee weken geleden leek het ondenkbaar, maar vandaag bereiden de vakbonden van Wisconsin een algemene staking voor. Als gouverneur Walker zijn wetsvoorstel wordt goedgekeurd in het parlement leggen ze de hele staat lam. Hoewel deze strijd nog maar net begonnen is en verre van gedaan is, duidt dit op een belangrijk keerpunt in de VS - de klassenstrijd is terug!

De werknemers van Wisconsin hebben ook solidariteitsboodschappen ontvangen van ergens waar onlangs massale arbeidersstrijd leidde tot de omverwerping van een onpopulaire leider: Egypte. Kamal Abbas van Egypt's Center for Trade Unions and Workers Services was in 1989 aanwezig bij de staking in de staalfabriek Helwan, die brutaal onderdrukt werd door het inmiddels ter ziele gegane Mubarak-regime. Hij schreef:

"We willen dat jullie weten dat wij aan jullie kant staan. Blijf staan en wijk niet. Geef jullie rechten niet op. Het zijn steeds zij die standvastig zijn en opkomen voor hun rechten die uiteindelijk zegevieren... Vandaag is het de dag van de Amerikaanse arbeiders. Wij groeten u Amerikaanse arbeiders! U zal overwinnen. De overwinning behoort aan alle mensen ter wereld die vechten tegen uitbuiting en voor hun goed recht."

De revolutionaire gebeurtenissen in het Midden-Oosten hebben overal duidelijk een grote invloed gehad op het bewustzijn van arbeiders en jongeren. Het kapitalistische systeem verbindt elk land in de wereld via de wereldmarkt maar het creëert ook een arbeidersklasse die over de hele wereld dezelfde belangen heeft. De overwinningen van de werknemers in een land is een inspiratie voor de werknemers in de hele wereld! De belangrijkste les die kan worden getrokken uit de Tunesische en Egyptische revoluties is dat massa-actie, met de arbeidersklasse aan het hoofd van de beweging, de weg vooruit is. Ook in Amerika is dat zo.

Op donderdag vulden 3.800 vakbondsleden en mensen die hen steunden de Ohio Statehouse in Columbus, waar de hoorzittingen begonnen over het wetsvoorstel. Indien het werd aangenomen zouden alle staatswerknemers het recht op collectieve onderhandelingen verliezen. In navolging van wat in Wisconsin gebeurt is het mogelijk dat in de komende weken andere conflicten in de publieke sector in Indiana, New Jersey, Missouri en Iowa zullen uitbarsten. De oproep voor een nationale actiedag om de publieke sector te verdedigen zal in heel het land op veel bijval kunnen rekenen.

In Indiana kondigen zich gesprekken aan over een wetsvoorstel dat leraren hun vakbondsrechten zou ontnemen. In New Jersey bereidt gouverneur Christie bezuinigingen voor en vertelt de werknemers al weken lang dat ze "de realiteit onder ogen moeten zien". In Iowa hebben Republikeinen gezegd dat de staat de CAO’s met de vakbonden in de publieke sector "te duur" vindt. In Missouri, dat een Democratische gouverneur heeft, beslist binnenkort waarschijnlijk een referendum over een wet die indien goedgekeurd zou betekenen dat het zowel in de openbare als in de private sector aanzienlijk moeilijker wordt voor vakbonden om bijdragen van leden te bekomen. Op die manier wil men de slagkracht van de vakbonden om zich te verzetten ondermijnen.

Ondertussen groeide de menigte naast het parlement in Madison, Wisconsin aan van 40.000 op vrijdag tot 60.000 of meer op zaterdag. Ondanks de grootste mobilisatie van de arbeidersklasse in de VS sinds tientallen jaren hebben Walker en de Republikeinen geweigerd hun plannen op te bergen en de druk op de vakbonden van de publieke sector te verlagen. Op dinsdag 21 februari heeft de South Central Federation of Labor (SCFL), de overkoepelende organisatie van vakbonden in het zuiden van Wisconsin, gestemd om een algemene staking voor te bereiden als de staat het voorstel van Walker goedkeurt. Dit is de resolutie die ze stemden:

"Motie 1: De SCFL roept op tot een algemene staking de dag dat Walker zijn begrotingsplan ondertekend en vraagt haar vormingsdienst onmiddellijk te starten met het opleiden van afdelingen en leden i.v.m. het organiseren en het verloop van een algemene staking.

Motie 2: De SCFL verzet zich tegen alle bepalingen vervat in Walkers begroting met inbegrip van (maar niet beperkt tot) beknotting van de rechten op onderhandelen, verlaagde lonen, uitkeringen, pensioenen, de financiering van het openbaar onderwijs, veranderingen aan medische hulpprogramma's, en de politisering van de overheidsinstellingen van de staat. "

De massale demonstraties in Wisconsin inspireren miljoenen andere werknemers om te vechten tegen het spervuur van bezuinigingen. Zonder dat miljoenen werkende mensen opstaan en zeggen: "Genoeg is genoeg!" zullen de dingen nooit veranderen. Maar hoe belangrijk deze mobilisaties ook zijn, ze zijn slechts een onderdeel van de strijd. De ervaring van de klassenstrijd in de VS en over de hele wereld toont aan dat het niet voldoende is dat de massa's gewone werkende mensen en jongeren de straat op te komen. Het is ook noodzakelijk dat de beweging over een leiding beschikt die bereid is om zonder voorbehoud te vechten tegen de bazen en hun politieke vertegenwoordigers.

De oproep van de SCFL voor een algemene staking is een enorme stap voorwaarts. Walker wil de vakbonden in de publieke sector breken en niet met hen samenwerken. Een algemene staking is de enige manier om ‘Hosni’ Walker te verslaan. Een overwinning in Wisconsin zou de toon zetten en andere conflicten in de openbare sector doorheen het hele land aan de oppervlakte brengen en doen uitbarsten.

De rol die de Democraten spelen

Het moet echter gezegd worden dat de oproep van de vakbondsleiders voor een algemene staking er niet kwam als een erkenning van de kracht van de beweging, maar eerder als een laatste redmiddel. Op vrijdag, de dag vóór de aankondiging van de SCFL van de voorbereidingen voor een algemene staking, hebben de leiders van twee van de grootste vakbonden in de publieke sector (Mary Bell van WEAC en Marty Beil van AFSCME Council 24) aangekondigd dat zij bereid waren alle punten van Walker te aanvaarden (een besparing van in totaal 30 miljoen dollar) als hij zijn plan om de collectieve onderhandelingen te ontmantelen maar zou opbergen. Walker, ondersteund door de gebroeders Koch (miljardairs en Tea Party-financiers) wees hun voorstel af.

Marty Beil van AFSCME zei achteraf dat dit standpunt "geen compromis" was, maar de oorspronkelijke onderhandelingspositie van zijn vakbond. Waarom je voor zulke zware toegevingen zou gaan terwijl er tienduizenden van je leden en andere mensen die je ondersteunen reeds dagen protesteren aan het parlement is een raadsel. Beil en Bell hadden een massameeting moeten organiseren om te beslissen hoe men Walker moest benaderen en om voorbereidingen te treffen voor een algemene staking . In plaats daarvan lijkt het er sterk op dat hun van toegevingen vergeven "compromis" werd voorgesteld zonder serieus overleg te plegen met de duizenden werknemers die getroffen zouden worden.

Helaas tonen de toegevingen van Beil en Bell dat, wanneer de werknemers van de publieke sector worden opgeroepen tot algemene staking, niet op deze leiders kan worden gerekend om de strijd tot het einde te voeren. Het is daarom absoluut noodzakelijk dat de stakers complete, directe en democratische controle over de strijd hebben. SCFL moet dringend een massale meeting in het stadhuis van Madison organiseren om samen met de werknemers uit de private en de publieke sector, studenten en de gemeenschap de algemene staking te plannen. Daarnaast moeten ze oproepen voor de vorming van coördinatie- en actiecomités in elke fabriek, werkplaats en school. Dit alles dient centraal bestuurd te worden door democratisch gekozen vertegenwoordigers.

De vakbondsleiders staan onder enorme druk, niet alleen van onderaf via de duizenden vakbondsleden die bereid zijn te vechten en de leiding naar voren te duwen, maar ook van boven, in het bijzonder van het Nationale Comité van de Democratische partij (DNC) dat tientallen van haar leden en vertegenwoordigers naar Madison stuurde. Hun tussenkomst kent veel media-aandacht en Obama spreekt zich uit tegen de aanval van Walker op de vakbonden. De lijn van Beil en Bell is dezelfde als die van de Democraten in de deelstaatregering. Die zijn net teruggekeerd na een vierdaagse boycot en hebben wijzigingen aan het wetsvoorstel voorgesteld waarin Walkers bezuinigingen behouden blijven maar het recht om collectief te onderhandelen behouden blijft.

Noch de Democraten, noch de Republikeinen vertegenwoordigen de meerderheid die de arbeidersklasse numeriek vormt in de samenleving. Integendeel; ze vertegenwoordigen de belangen van de grote banken, de Fortune 500, en de rijksten in de samenleving. In tegenstelling tot vele landen bestaat er in de VS geen massale arbeiderspartij die de belangen van de werkende klasse kan vertegenwoordigen. In deze situatie leunen twee partijen die dezelfde kleine minderheid in de samenleving vertegenwoordigen op de overgrote meerderheid van de bevolking om een status quo te handhaven. Zowel de Republikeinse als de Democratische partij doen dit via verschillende vormen van populisme. De Republikeinen doen dit in conservatieve kerken, de Tea Party, enz. De Democraten zoeken vooral steun in de vakbonden, niet in het belang van de vakbonden, maar in hun eigen belang.

De twee partijen vertegenwoordigen dezelfde kapitalistische klasse maar behartigen de belangen van deze kleine minderheid op heel verschillende manieren. De Republikeinen gebruiken de begrotingscrisis als dekmantel om een frontale aanval op de vakbonden in te zetten. Ze hopen de vakbonden in zowel de publieke als de private sector op die manier te kunnen verzwakken. De Democraten staan dan weer te springen om de vakbonden te "steunen" door een "compromis" te pushen dat de kerk in het "midden" houd. De Democraten willen de beweging in Madison niet alleen leiden, voor hen is het nog belangrijker ze te gebruiken. De Republikeinse en Democratische wetsvoorstellen hebben een ding gemeen: bezuinigingen. Dit komt door de crisis waarin het systeem verkeert. Het verschil is dat de Democraten een omweg zoeken om dezelfde bezuinigingen door te voeren.

Dit is tientallen jaren hun strategie geweest en werd onlangs opnieuw toegepast in de auto-industrie. De regering-Obama bood GM en Chrysler een financieel reddingspakket aan en de voormalige UAW-voorzitter Ron Gettlefinger moest in ruil zijn leden tot concessies dwingen. Deze oude relatie tussen de vakbonden en Democraten zal echter steeds moeilijker worden om te handhaven, zoals blijkt uit de gebeurtenissen in Wisconsin waar druk op SCFL om een algemene staking uit te roepen toeneemt.

Laat de rijken betalen voor de crisis!

In het hele land hebben Republikeinse hoge ambtenaren en de media de aandacht getrokken naar het loon en de voordelen van de werknemers in de publieke sector. Ze stellen die voor als de oorzaak van het begrotingstekort van de staat. Na bijna vier jaar van recessie en "jobless recovery", met miljoenen die nog steeds werkloos zijn, hou je met zulke dingen niet veel mensen voor de gek. In plaats daarvan maakt het de meeste werkende mensen terecht kwaad. Zoals op een plakkaat van een demonstrant te lezen stond: "Werknemers aanvallen schept geen banen!" Het is een belediging bovenop de schade van de economische ontwrichting, onzekerheid en ontberingen van de overgrote meerderheid sinds de "Grote Recessie" die begonnen is in 2008. Een artikel van Bloomberg Online over de eerste demonstratie in de Ohio Statehouse geeft een beeld van wat vele werknemers uit de publieke sector denken van de Republikeinse aanvallen:

“Joe Rugola, de voormalige voorzitter van de AFL-CIO van Ohio en tevens hoofd van het uitvoerend bestuur van de vakbond van werknemers in de openbare scholen in Ohio zei dat hij buschauffeurs en conciërges vertegenwoordigt die ongeveer 24.000 dollar per jaar verdienen. 'Ik ben nog steeds op zoek naar die bevoorrechte klasse van arbeiders’ zei Rugola in een interview tijdens het wachten om te getuigen. Dit is slechts een onderdeel van een nationale aanval op werkende mensen. "

Bijna elke staat in de VS zit in de schulden. Gouverneurs en wetgevers zeggen dat het een keuze is tussen ontslagen en het schrappen van banen of grote toegevingen. Maar de leiders van de vakbonden in de publieke sector zouden geen goede vertegenwoordigers zijn als ze de argumenten van de tegenzijde gewoon zouden aanvaarden. De vakbondsleiders moeten alle leugens van de Big Business beantwoorden.

De begrotingscrisis is niet het gevolg van de lonen en voordelen van de werknemers in de openbare sector, wel van de verzwakte economie, enorme militaire uitgaven en de enorme belastingvoordelen en cadeaus aan grote bedrijven en rijken. De afgelopen 30 jaar is er in de Verenigde Staten een enorme verschuiving gebeurd in de verdeling van het nationaal inkomen. Er heeft zich een kolossale transfer voorgedaan van geld van de arbeidersklasse naar de kapitalistische klasse. In 2010 bleek uit een studie van de Duke University dat de 20 procent met de hoogste inkomens meer dan 84 procent van de rijkdom van het land bezitten. Van 1979 tot 2005, is de winst na belastingen van de 1 procent rijksten met 175 procent verhoogd. Tussen 1998 en 2009 betaalde 57 procent van alle Amerikaanse bedrijven minstens een jaar geen federale belastingen. Tegelijkertijd worden de staat en stadsbesturen al jaren meegezogen in een neerwaartse spiraal van fiscale stimuleringsmaatregelen en voordelen om diezelfde grote bedrijven te doen verhuizen naar hun gebieden. Wanneer de voordelen of lastenverlagingen opgesoupeerd zijn gaan de bedrijven weer over tot de orde van de dag en ontslaan opnieuw werknemers en sluiten opnieuw afdelingen. Tegelijkertijd zijn de lonen niet meer aangepast aan de inflatie sinds 1975!

Ondanks de groeiende winsten en grote kasreserves van de grootste bedrijven tijdens het recente "herstel" investeren diezelfde kapitalisten niet in het scheppen van banen. In plaats daarvan proberen ze de productiviteit te verhogen met minder werknemers. Deze bedrijven hebben meer dan 2 biljoen dollar aan fondsen en middelen, maar zij weigeren nog steeds te investeren. Bibliothecarissen, docenten, en brandweerlieden zijn niet de oorzaak van de economische crisis - de malaise is een gevolg van de inherente problemen van het kapitalistische systeem. Als de vakbondsleiders de dieperliggende oorzaken van de strijd in de openbare sector willen aanpakken kunnen ze dit feit niet negeren.

De middelen bestaan om de banen, lonen en uitkeringen van de werknemers te behouden en tegelijk de nodige openbare diensten te blijven verlenen. Ook zijn er genoeg middelen voor goede lonen en arbeidsvoorwaarden voor de werknemers in de openbare sector. Er is zelfs meer dan genoeg om banen te scheppen voor de miljoenen werklozen en gratis, kwalitatief goed onderwijs te voorzien dat investeert in het overheidspersoneel van morgen. Het probleem is dat beide grote politieke partijen stevig vasthouden aan de grote banken en bedrijven en weigeren om echt op te treden tegen de rijkdom en privileges geconcentreerd in de handen van een groepje kapitalisten - de top 1 procent - die het echt voor het zeggen hebben in de Amerikaanse samenleving. De arbeidersbeweging zal steeds opnieuw met een hand achter de rug vastgebonden moeten vechten zolang de leiders van de vakbonden de Democratische Partij, die net zo vergroeid is met de grote banken en bedrijven als de Republikeinen, te steunen.

Dus laten we duidelijk zijn: de kapitalisten, niet de werknemers zijn schuldig aan de crisis. In plaats van het ondersteunen van de Democraten en de hoop op betere tijden, moet de vakbonden breken met de Democraten en een arbeiderspartij oprichten. In plaats van de restjes van de 1 procent rijksten te verdelen moet een arbeiderspartij eisen dat de rijken betalen voor de crisis. Een arbeiderspartij zou een politiek verlengstuk kunnen zijn van de strijd van de vakbonden in het parlement en het staatsbestuur. Ze zou er naar streven een massaal programma van openbare werken te starten op scholen, universiteiten te bouwen en de verouderde infrastructuur in het land te restaureren en zou zo miljoenen banen kunnen scheppen. Jobs die 100 procent gesyndiceerd zijn en goed betaald zijn.

De kosten van een dergelijk programma kunnen niet betaald worden via hogere belastingen of afbouw van openbare diensten voor werkende mensen maar moet bekostigd worden door de 1 procent rijksten, de grote banken en de Fortune 500-bedrijven. Niet alleen in de vorm van hogere belastingen, maar ook door het bankgeheim op te heffen en de financiën van bedrijven en banken publieke kennis te maken. Op die manier zou veel van de kolossale rijkdom die door deze kleine minderheid is overgeheveld ten koste van de overgrote meerderheid in publieke handen komen en op democratische wijze kunnen beheerd worden in het belang van iedereen. Dit is een beslissende strijd voor de arbeidersbeweging, zowel in de publieke als de private sector. De overwinning van de werknemers in de publieke sector zal ook de vakbonden in de private sector versterken. Een nederlaag van de werknemers in de openbare diensten zou de positie van de vakbonden in de privé dan weer verzwakken.

Eenheid van alle werknemers! Volledige solidariteit met de werknemers van de openbare diensten in Wisconsin!
Geen toegevingen! Voor een dag van algemene staking in Wisconsin om de bezuinigingen te stoppen!
Breek met de Big Business-partijen! Voor een massale arbeiderspartij op basis van de vakbonden!

Herdenking Henk Sneevliet (13 mei 1883 - 13 april 1942)

2011-03-09T09:39:00.002-08:00

Ieder jaar organiseert het Sneevliet Herdenkingscomité op of omstreeks 13 april een herdenkingsbijeenkomst op:

'WESTERVELD'.
Duin en Kruidbergerweg 2. 1
985HG Driehuis
tel: 0255514843.

Dit jaar vindt de herdenking plaats op zondag 10 april 1011.

Bewondering
We zijn blij dat steeds meer jongeren onze herdenking bijwonen. Maar elk jaar kijken we ook vol bewondering naar de mensen die, vaak op hoge leeftijd. elk jaar trouw de bijeenkomst bezoeken.
Enkelen hebben Henk Sneevliet Ab Menist, Willem Dolleman en de andere gevallenen nog meegemaakt en spreken grote waardering uit over hun politieke 'kleurechtheid',
t is haast 70 jaar geleden dat Henk Sneevliet en zijn medestrijders werden vermoord. Tot de dag van vandaag wordt nog altijd aandacht besteed aan Sneevliet als internationaal socialistisch politicus en activist. In 2009 was er de indrukwekkende tentoonstelling in China.

En kunstenares Mieke van der Voort (helaas onlangs overleden) wilde de tocht die Snee vliet begin twintigste eeuw in dat land ondernam. zelf ervaren. Ze maakte er een kunstwerk over.
Maar laten we, als we op zondag 10 april 2011 de tien gevallen Marx-Lenin-Luxemburg-strijders gedenken. niet de andere socialisten vergeten die zich voor hun ideaal hebben ingespannen. Ook daaronder zijn velen in de strijd tegen fascisme en nazisme gevallen.

Zondag 10 april
Als u met de trein van 10.45 uur uit Haarlem komt wordt u om 10.57 uur op station Driehuis afgehaald. Bij vertraging: bel s.v.p, 06 15473369.
Om half twaalf lopen we naar het monument en leggen daar bloemen neer. Wie moeilijk ter been is. kan daar met een auto worden afgezet. Bij het monument staan, zoals altijd. enkele stoelen klaar.
Na de bloemlegging vertrekken we gezamenlijk per auto naar 'DE DWARSLIGGER' Planetenweg 338. 1974BP, IJmuiden, tel: 02555127.25. We drinken daar een kopje koffie of thee 'met cake en slagroom) en natuurlijk heeft U gelegenheid vrienden en bekenden te ontmoeten.

We zijn elk jaar weer blij een kleine bijdrage voor de bloemen te mogen ontvangen. Ons gironummer: 223176 t.n.v. penningmeester Sneevliet Herdenkingscomité te Spijkenisse met de 'vermelding "bloemen".

Alberto Granado overleden

2011-03-05T15:02:00.000-08:00

Alberto Granado, de man die de befaamde marxistische revolutionair Ernesto 'Che' Guevara vergezelde op zijn motortocht door Zuid-Amerika in de jaren vijftig, is vorige week zaterdag overleden in Cuba. Dat hebben de staatsmedia in dat land gemeld. Granado is 88 jaar geworden.

Argentijn Alberto Granado was de vriend en reisgenoot van Ernesto Ché Guevara tijdens een rondreis op een motor door Zuid-Amerika in 1951-‘52, lang vóór de Cubaanse Revolutie. Samen doorkruisten ze Argentinië, Chili, Perú, Colombia en Venezuela en legden zo meer dan 13 000 km af. Guevara publiceerde later een boek over die tocht, dat in Nederland werd uitgegeven onder de titel Op de motor door Latijns-Amerika. Het werd in 2004 werd verfilmd als The motorcycle diaries

Guevara was later als guerillaleider betrokken bij vele linkse revoluties waaronder die in Cuba, waarbij Fidel Castro de macht greep. Hij werd op 8 oktober 1967 opgepakt in de jungle van Bolivia en een dag later geëxecuteerd.

Granado vestigde zich in de jaren zestig op Cuba, waar hij werkte als biochemicus en als vriend van commandant Ernesto Guevara een warm onthaal vond.

Marokko: solidariteit met de slachtoffers van de repressie

2011-03-04T08:34:00.000-08:00

We publiceren hier een oproep van onze Marokkaanse kameraden van de Ligue d’Action Communiste.

Tijdens de mobilisatie van de Marokkaanse massa’s op 20 februari tegen het despotisme en de onderdrukking is de tirannieke monarchie een felle campagne van repressie tegen demonstranten begonnen.

Er zijn helikopters, wapenstokken, traangas, plastic kogels en munitie gebruikt en politiewagens reden recht op de demonstranten in. Naast de repressie in de straten werden er door de ordetroepen willekeurige arrestaties uitgevoerd, waarbij men inbrak in huizen en er ook geplunderd werd. De heftige repressie ging de volgende dag gewoon door, met meer slachtoffers tot gevolg. Minstens negen mensen werden gedood en vele anderen zijn gewond. Het aantal arrestaties is tot nu toe onbekend.

De militanten van de Ligue d’Action Communiste, die samen met het volk op straat zijn gekomen, waren het doelwit van deze repressie, die ging van intimidatie tot achtervolgingen en arrestaties. Op 21 februari werd onze kameraad Moncef Laazouzi, een student op de universiteit Mohamed Ben Abdellah in Fes, door de politie ontvoerd en gemarteld. Later hebben we vernomen dat hij opgenomen was in het Universitair Ziekenhuis in Fez, met verschillende wonden, breuken en een interne bloeding van de alvleesklier. Deze letsels vereisen operaties.

Wat onze kameraad heeft meegemaakt is symbolisch voor de repressie tegen al onze mensen, de andere linkse stromingen en de gehele arbeidersbeweging, en dit alles in een volledige mediastilte. Maar wij zijn duidelijk: ondanks de repressie zullen wij onze strijd voort zetten tot de definitieve omverwerping van het dictatoriale en uitbuitende systeem.

Wij roepen alle internationale activisten en de internationale arbeidersklasse op om hun solidariteit te tonen met de arbeiders en de jeugd van Marokko en met alle slachtoffers van de repressieve monarchistische staat. We eisen een onmiddellijke stopzetting van deze campagne van arrestaties en moorden die onverminderd voortgaat. Alle verantwoordelijken voor deze gruwelijke misdaden moeten worden berecht. Wij roepen op tot verschillende acties van solidariteit: sit-ins bij de Marokkaanse ambassades, de goedkeuring van solidariteitsresoluties in de vakbonden en linkse organisaties, jeugdorganisaties enzovoort.

U kunt ook uw brieven en berichten van protest en verontwaardiging sturen naar onderstaande adressen:

Marokkaanse minister-president Fax: 00212 537761777

courrier@mi.gov.ma

Minister van Binnenlandse Zaken

Fax: 00212537767404 of 00212537761777

courrier@mi.gov.ma

Minister van Justitie

courrier@mj.gov.ma

Zet het volgende adres in CC: lac@marxy.com

Zie de website van de Marokkaanse kameraden: www.marxy.com

VS: Vakbonden en studenten in Wisconsin eisen aftreden van "Hosni Walker"

2011-03-02T04:06:00.000-08:00

De revolutionaire golf die de Arabische wereld overspoelt inspireert ook vele mensen ver daarbuiten. Zo is er in de VS momenteel het grootste sociale conflict aan de gang sinds de grote depressie van de jaren 1930. Na meer dan een week van demonstraties door personeel van de publieke sector wordt de stad Wisconsin snel een referentiepunt voor velen in Amerika wiens levensstandaard bedreigd wordt.

De revolutionaire golf die de Arabisch sprekende wereld overspoelt inspireert ook vele mensen ver daarbuiten. Zo is er in de VS momenteel het grootste sociale conflict aan de gang sinds de grote depressie van de jaren 1930. Na meer dan een week van demonstraties door personeel van de publieke sector wordt de stad Wisconsin snel een referentiepunt voor velen in Amerika wiens levensstandaard bedreigt wordt. Het begon allemaal toen gouverneur Scott Walker een loonstop wou doorvoeren en het personeel haar vakbondsrechten wou afnemen. We publiceren een vertaling van een artikel dat vorige week op de Amerikaanse website Socialist Appeal verscheen. Het werd geschreven in de eerste dagen van de beweging. Over de recente ontwikkelingen publiceren we in de komende dagen meer.

Scott Walker (R), de onlangs verkozen gouverneur van Wisconsin, verklaarde op vrijdag 11 februari dat hij bereid is om troepen van de Nationale Garde in te zetten als onderdeel van zijn plan om het personeel van de openbare diensten van haar recht op vakbondsvereniging te beroven. Volgens de gouverneur zal de Nationale Garde in staat van paraatheid worden gebracht "ter voorbereiding van eventuele problemen die zouden kunnen resulteren in een verstoring van de overheidsdiensten." De vakbonden van de publieke sector en de studenten in Wisconsin hebben alvast massaal gereageerd. 30.000 demonstranten omsingelden State Capitol Building en ook in vijf middelbare scholen ondernamen studenten actie. Zie ook een recent pamflet van Socialist Appeal (VS).

Afgelopen week heeft de door de Tea Party gesteunde Gouverneur, als onderdeel van wat hij Wisconsin "open maken voor het bedrijfsleven" noemt, wetten voorgesteld die de vakbondsrechten van alle werknemers in overheidsdiensten effectief zouden breken. Enkel met uitzondering van brandweer en politie. Als Walkers wetsvoorstel wordt aangenomen, zullen de werknemers geen recht meer hebben op collectieve onderhandelingen, stopt de staat vakbondsbijdragen af te houden van het loon van de werknemers en met uitzondering van inflatiecorrecties zouden er geen loonsverhogingen meer mogelijk zijn. Walker heeft nog vóór er gestemd is over deze wetten ook aangekondigd dat vanaf 13 maart de deelstaatregering zich niet langer zal houden aan haar contracten met de Wisconsin State werknemersbond, die 22.000 openbare werknemers vertegenwoordigt, waarvan de meesten docenten zijn. De gouverneur heeft gezegd dat de contracten voor de rest van de werknemers in de staatssector - ongeveer 175.000 in totaal - zullen aflopen op 1 juli.
Na de aankondigingen van Walker op vrijdag hebben de vakbonden van de publieke sector en studenten in Wisconsin snel gereageerd. Op maandag demonstreerden 10.000 vakbondsleden en medestanders (met inbegrip van studenten van de Universiteit van Wisconsin) voor het parlementsgebouw in Madison waar de eerste hoorzitting over het voorstel plaatsvond. Honderden van hen overspoelden het gebouw en namen het woord tegen de antivakbondsvoorstellen van Walker.

Op maandag verlieten ook 100 studenten Stoughton High School in Madison en hielden ze een twee uur durende staking om deel te nemen aan een betoging ter ondersteuning van de leerkrachten. Op dinsdag organiseerden studenten van East High School, eveneens in Madison, tijdens de schooluren een mars naar het Capitool (parlementsgebouw). Begin van de week begonnen verschillende initiatieven samen te komen zodat er een coördinatie van studenten door de hele staat heen tot stand kwam. Dinsdag begon de oproep aan studenten om te staken. Nog voor de studentenacties grootschalig werden, was Dan Nerad, het hoofd van de openbare scholen, zo bevreesd voor een studentenstaking dat hij Gouverneur Walker formeel aanschreef om hem aan te sporen te stoppen met zijn aanval op de vakbonden in de openbare diensten.

Op dinsdag kwamen zelfs 15.000 vakbondsleden en studenten betogen aan het Capitool. Ze riepen op het wetsvoorstel te laten vallen en droegen borden mee waarop het aftreden van "Hosni Walker" werd geëist. Drieduizend van hen troepten samen in het Capitool voor de tweede dag van de hoorzittingen. Velen kampeerden de nacht van maandag op dinsdag rond het gebouw. Zo'n 1.000 andere overheidswerkers demonstreerden dinsdag bij het huis van Walker.

Walkers aanval tegen de georganiseerde werknemers is gebaseerd op een vals gevoel van macht. Slechts zes weken nadat hij werd verkozen met de steun van de Tea Party, zei hij dat iedereen die niet kon zien dat hij een aanval tegen de vakbonden aan het voorbereiden was "in een coma moet hebben gelegen". Maar Walker zelf lijkt net als de rest van de Republikeinse (en Democratische) partij en de burgerlijke media in een soort van coma te verkeren die hen hun eigen hype rond de massale populariteit van de Tea Party doet geloven. De eerste reactie van de arbeidersklasse om de uitvoering van het antisociale programma van de Tea Party te voorkomen, toont hoe de situatie er echt voor staat!

Gouverneur Walker zegt dat zijn voorstellen nodig zijn om het tekort van 137 miljoen dollar op de begroting van de staat in juni dicht te rijden. In zowel Republikeinse als Democratische staten proberen gouverneurs en andere openbare functionarissen een gelijkaardig verhaal te verkopen: aangezien de openbare begrotingen in het rood staan zullen de werknemers in de publieke sector "de realiteit onder ogen moeten zien" en de rekening betalen met loonsverlagingen en erger. Maar het strookt niet met de werkelijkheid. Eigenlijk zijn er genoeg middelen beschikbaar om iedereen een fatsoenlijk loon te garanderen en om nog meer werknemers in dienst te nemen aan goede voorwaarden.

In plaats daarvan worden deze middelen gebruikt om de oorlogen in Irak en Afghanistan te blijven financieren, zodat de reeds buitensporige militaire begroting nog meer aanzwelt en de rijkste 1 procent van de Amerikanen nog meer miljarden ontvangen. De twee partijen van het politieke establishment zijn meer bezig met oorlog en het verrijken van hun medestanders dan met het voorzien van openbare dienstverlening en een fatsoenlijke levensstandaard voor degenen die hun rijkdom voortbrengen. De realiteit is dat zowel de Democraten als de Republikeinen de overheidstekorten gebruiken als dekmantel in een poging de arbeidersbeweging (waarin de publieke sector het grootst is) aan te vallen en uiteindelijk te breken.

Ondanks de grote demonstraties deze week lijkt Walker vastbesloten om de nieuwe wet in te voeren, hoewel de meeste Republikeinse mandatarissen niet bereid zijn in het openbaar commentaar te geven over hoe zij zullen stemmen. Slechts één Republikein heeft publiekelijk gezegd dat hij het wetsvoorstel steunt terwijl drie anderen Republikeinen verklaarden niet zeker te weten hoe ze zullen stemmen. Dit toont aan dat de mobilisaties van de vakbonden effect hebben en druk uitoefenen op de Republikeinse meerderheid om de voorstellen van de gouverneur eventueel weg te stemmen.

De werknemers van Wisconsin zeggen: genoeg is genoeg! Terwijl de wetgevers de druk voelen van duizenden arbeiders en studenten staan ze ook onder zware druk van degenen die hun verkiezingscampagnes betalen - de grote banken en bedrijven - om de vakbonden aan te pakken. De volgende stap voor de werknemers van de publieke sector is nu stakingen voor te bereiden in de hele staat, indien nodig een algemene staking, en de oprichting van een coördinatie van de comités van vakbonden en studenten om deze stakingen te plannen.

Terwijl staken voor veel werknemers illegaal is staat Walker op het punt op een legale manier de contracten met de vakbonden te verscheuren. Walker schijnt te denken dat wie macht heeft gelijk heeft, maar als de werknemers en studenten zich verenigen en de scholen, universiteiten, openbare voorzieningen en diensten volledig lam leggen, zouden ze Walker laten zien dat zijn macht niet zo groot is!

Veel mensen zijn de macht van de georganiseerde arbeidersbeweging vergeten of zijn ze in vraag gaan stellen. Velen zien de National Educators Association (NEA) niet eens als een "echte" vakbond. Maar de Wisconsin Education Association Council (WEAC), aangesloten bij de NEA, meldde dat op dinsdagavond ongeveer 40 procent van de 2.600 bij hen aangesloten leerkrachten, assistenten, maatschappelijk werkers en psychologen waarop deze nieuwe wetgeving van toepassing zou zijn zich 'ziek' hadden gemeld. Dit was niets minder dan een georganiseerde actie van de achterban, zeer waarschijnlijk tegen de wil van de NEA-top in. De scholen moesten in elk geval dicht blijven. Vanaf donderdagochtend bleven 15 scholen gesloten. Dit toont de latente kracht van de georganiseerde arbeidersbeweging en is precies de reden waarom Walker en anderen zoals hem in het hele land ze willen breken.

Sommige mensen zullen de leerkrachten ervan beschuldigen hun belangen boven die van hun leerlingen te stellen. Maar de solidariteitsacties van de studenten tonen dat ze begrijpen wat er op het spel staat. Snijden in lonen en uitkeringen, het verhogen van de druk op leraren door grotere klassen, onpersoonlijke onderwijscurricula, en het einde van de werkzekerheid is niet de manier om ervoor te zorgen dat studenten degelijk onderwijs krijgen!

De onmacht en de medeplichtigheid van de Democraten wordt duidelijk in het licht van deze aanvallen. Zonder vertegenwoordiging van hun belangen in de wetgevende macht kunnen de werknemers van Wisconsin enkel van buiten uit proberen Walker te stoppen via de voortzetting en uitbreiding van massale demonstraties in de straten, en het gezamenlijk met studenten organiseren van stakingen op de scholen, universiteiten en in de openbare diensten. Maar uiteindelijk zijn er beperkingen aan wat werkende mensen en studenten kunnen doen van buiten uit. Hoewel Walker een Tea Party Republikein is, zijn er ook Democratische Gouverneurs in California en New York die scherpe aanvallen op hun eigen werknemers in de overheidsdiensten plannen.

Uiteindelijk vertegenwoordigen zowel de Democratische als de Republikeinse partij de belangen van dezelfde klasse: de kapitalistische klasse. Werknemers moeten een eigen partij hebben: een massale arbeiderspartij, op basis van de vakbonden en de vertegenwoordiging van de belangen van de arbeidersklasse als geheel. Als de werknemers van Wisconsin een partij hadden, zouden zij in staat zijn om acties op straat, in de scholen en in plaatselijke overheidsdiensten te combineren met politieke actie om het wetsvoorstel te verslaan en de ware aard ervan te tonen. Zo zou de stem van de arbeidersklasse aan belang winnen en nog bredere mobilisatie ter verdediging van de werknemers in de publieke sector mogelijk maken.

De strijd in Wisconsin is het speerpunt van de aanvallen tegen werknemers van de openbare sector in de hele VS. De AFL-CIO moet middelen ter beschikking stellen en leden en studenten uit heel het land mobiliseren om te helpen stakingen in scholen en universiteiten te organiseren. Als de aanval op de werknemers van Wisconsin niet wordt beantwoord door de vakbondsleiders zal het makkelijker worden voor andere gouverneurs en wetgevers om de georganiseerde arbeidersbeweging aan te vallen. De uitstekende reactie van de arbeiders en studenten binnen de paar dagen na de opening van de aanval door Walker wijst er op dat als de vakbonden de strijd zouden uitbreiden de achterban achter hen zou staan.

"Arbeiders verenigt u! Van Caïro tot in Madison" Dat stond te lezen op een van de spandoeken op de demonstraties aan het Wisconsin State Capitol. Een duidelijke aanwijzing dat de Egyptische revolutie in heel de wereld een inspirerend en opwindend effect heeft. In dit tijdperk van soberheid is de strijd van de arbeiders in het ene land een inspiratie voor de internationale arbeidersklasse. In de Amerikaanse arbeidersbeweging is men dol op het oude gezegde "an injury to one is an injury to all!” Maar het omgekeerde is ook waar, een overwinning voor de een is een overwinning voor iedereen. Een succesvolle strijd tegen de aanvallen in Wisconsin zou een duidelijke boodschap aan de kapitalisten en hun politici zijn dat werknemers genoeg hebben van inleveren, toegevingen, en soberheid. Een overwinning in Wisconsin zou een belangrijk voorbeeld zijn voor de rest van het land en ver daarbuiten. Dit is een strijd die gewonnen kan worden!

Bron: Socialist Appeal (USA)
Zie ook een recente brochure van Socialist Appeal (VS).

Den Haag heeft geen Reaganstraat nodig

2011-02-20T06:26:00.000-08:00

Den Haag krijgt een straat die vernoemd is naar Ronald Reagan. In Nederland was deze overleden ex-president van de VS nooit zo populair. En terecht.

Door Zowi Milanovi

Ronald Reagan was president van de VS van 1981 tot 1989. Hoewel hij eerder een B-acteur in westernfilms was, combineerde hij het acteren al met de politiek. Tijdens de McCarthy-periode in de VS, toen alle progressieven ervan werden verdacht 'gevaarlijke communisten' en 'Russische agenten' te zijn, speelde Reagan als voorzitter van de Screen Actors Guild (vakbond van acteurs) een belangrijke rol met het identificeren van 'communistische' acteurs. Hollywood werd gezuiverd, en veel goede acteurs en filmmakers werden ontslagen. Wat er restte, waren slechte propagandafilms waarin de slechterikken altijd communisten waren. Zeker 250 acteurs kwamen op een zwarte lijst en verdwenen uit Hollywood. De Duitse componist Hans Eisler, gevlucht voor de Nazi's, mocht geen filmmuziek meer schrijven. Charlie Chaplin, een Brit die 30 jaar in de VS had gewoond, durfde nooit meer naar de VS te gaan omdat hij bang was om als communist weggezet te worden. Dit zijn voorbeelden van de aanval op cultuur in de jaren '50 waar B-acteur Reagan aan meehielp.

Tijdens deze periode werd Reagan gevormd. Maar goed, mensen kunnen veranderen. Bij Reagan was dit niet echt het geval. Laten we eens kijken waar Reagan voor stond.

Kleinere overheid?

Reagan zou voor een kleinere overheid staan en dat bewerkstelligd hebben. Wat wordt bedoeld met een kleinere overheid? Niet de grootte van het gehele staatsapparaat. De staat is gegroeid tijdens Reagans regeerperiode. Wat hier wordt bedoeld is dat de staat zich minder hoeft te bekommeren om 'secundaire' zaken zoals sociale zekerheid, gezondheidszorg, etc. Reagan wou de staat terugbrengen naar een veiligheidsapparaat. Dat maakte het echter niet goedkoper. Een enorm repressieapparaat werd opgebouwd, en militaire uitgaven schoten omhoog.

Het gevolg was echter wel dat er enorme begrotingstekorten en stijgingen van de staatsschuld waren. Enkel onder George W. Bush werden er nieuwe records gehaald.

Het uitkleden van de verzorgingsstaat en de bezuinigingen op de lonen van het personeel in de publieke sector ging niet zonder verzet. De vakbonden kwamen hard op voor de belangen van het overheidspersoneel. Daarom werd de staking bij PATCO hard onderdrukt. Van deze luchtverkeersleiders werden er 11.000 van de 13.000 ontslagen. Dit is een belangrijk voorbeeld van de nieuwe koers tegenover de arbeidersbeweging in de VS.

Economie

Reagan zou ook voor belastingverlaging zijn geweest. Belastingverlagingen brengen de economie op gang, zo werd er gesteld. Maar verlagingen voor wie? Enkel de grote bedrijven en de allerrijksten kregen belastingverlagingen. De gewone Amerikaan kreeg zelfs verhoging, doordat alle lokale en staatbelastingen omhoog gingen. De essentie van Reaganomics (de benaming voor Reagans economische programma) is dus eigenlijk dat de welvaart van beneden naar boven moet gaan. De rijken zijn niet rijk genoeg, en de armen niet arm genoeg.

Reagan zou verder helemaal breken met het keynesiaanse beleid. Dat is waar Reaganomics voor stond. In het echt gebruikte Reagan juist een keynesiaans mechanisme: een massaal bewapeningsprogramma om 'the evil empire' - zo noemde hij de USSR - omver proberen te duwen.

Hoewel de jaren '80 groei zagen, was dit anders dan de economische opgang direct na de Tweede Wereldoorlog. Stijgende reële lonen was geen sprake van. De vakbeweging werd geïntimideerd en in het defensief gezet. Tegelijk werden het IMF en de Wereldbank gebruikt om Derde Wereldlanden te dwingen hun markten te openen voor Amerikaanse en andere westerse bedrijven. Grondstoffen werden geplunderd, en gigantische winsten werden gemaakt door de goedkope arbeidskrachten. Een combinatie van onderdrukken van looneisen in binnenland en het plunderen van de Derde Wereld zorgde voor de bejubelde economische groei.

Buitenlands beleid: Reagan de man van de vrede?

Reagans buitenlands beleid wordt vandaag de dag geprezen, omdat het een einde aan de Koude Oorlog zou hebben gemaakt. Het enorme bewapeningsprogramma zou tot vrede hebben geleid, doordat het de Sovjet-Unie omver zou hebben geduwd. Een typisch staaltje propaganda, waar veel Amerikaanse conservatieven waarschijnlijk echt in zijn gaan geloven.

De Sovjet-Unie is door interne tegenstellingen ingestort. Reagans bewapeningsprogramma kan het laatste duwtje zijn geweest, maar de ineenstorting van de Sovjet-Unie kwam voor uit een enorme tegenstelling tussen de genationaliseerde planeconomie, en de bureaucratische kaste die steeds meer van het nationaal product opslorpte. De Sovjet-Unie heeft in de jaren '30 en tijdens de wederopbouw na WO2 veel grotere groeicijfers gezien dan de kapitalistische landen. Tijdens de jaren '70 was de glorietijd al over, en in de jaren '80 lag de ontwikkeling helemaal stil.

De bureaucratie begon een steeds meer verkwistende rol te spelen. Trotski analyseerde dit al vroeg, en stelde dat 'socialisme democratie nodig heeft, zoals het menselijk lichaam zuurstof.' Zonder directe democratie kan socialisme nooit werken.

Maar goed, al gaan we ervan uit dat Reagan verantwoordelijk is voor de val van de Sovjet-Unie, dan nog is hij zeker geen man van de vrede. Het meest duidelijk werd dit tijdens de acties tegen Nicaragua. De progressieve Sandinistas hadden in 1979 de pro-Amerikaanse dictator Somoza omver geworpen, en daarvoor moesten ze gestraft worden. Tijdens Reagans regeerperiode werd er een overeenkomst gesloten met de Argentijnse junta om de Vuile Oorlog uit te breiden naar Midden-Amerika, en werden de Contra-doodseskaders getraind om vanuit Honduras aanvallen te plegen op Nicaragua. Reagan vergeleek deze barbaarse moordenaarsbendes met de founding fathers. Toen de Contras na bekendmakingen over grove mensenrechtenschendingen niet meer van gemeenschapsgeld gefinancierd mochten worden, werden er andere manieren gevonden om de Contras van wapens en steun te voorzien. Het is nu wel bijna zeker dat de CIA de Contras hielp om cocaïne van het Colombiaanse Medellín-kartel naar de VS te krijgen. Daarnaast heeft de Amerikaanse regering zelfs in het geheim wapens verkocht aan grote vijand Iran, om geld voor de Contras beschikbaar te krijgen.

Kleine landjes treiteren die niet terug kunnen vechten was typerend voor Reagan (en zoveel andere presidenten van de VS), zoals we zagen bij Nicaragua. Maar dat was helaas niet het enige. Libië werd gebombardeerd. Het eilandstaatje Grenada werd slachtoffer van een Amerikaanse invasie. Suriname zou door de VS en Nederland binnengevallen zijn als Nederland dat voorstel niet op het allerlaatst vetode.

Voorstanders stellen dat dit allemaal voor 'democratie' was. Welke democratie? Reagans belangrijkste bondgenoot in Latijns-Amerika was de Argentijnse junta, en Pinochet van Chili was ook een goede vriend. Het Apartheidsregime in Zuid-Afrika werd in stand gehouden door Amerikaans geld, en Reagan steunde Zuid-Afrika's oorlog tegen Angola, waar wederom gebruik werd gemaakt van doodseskaders, namelijk de UNITA. De meest wrede dictator van Pakistan, Zia Ul-Haq, was een goede bondgenoot van Reagan. Zia is de man die Pakistan islamiseerde, en samen met de VS en Saudi-Arabië de islamitische rebellen in Afghanistan ondersteunden. De islamisering van Pakistan en Afghanistan kon alleen zo goed slagen door Amerikaanse steun.

Het is daarom hilarisch om voorstanders van de 'War on Terror' te horen praten over Ronald Reagan als groot voorbeeld voor hen, aangezien Osama bin Laden in feite een Amerikaanse creatie is van het tijdperk Reagan.

Conclusie

Ronald Reagan is dood. Sinds zijn dood in 2004 probeert men hem te rehabiliteren. In Nederland was hij nooit populair, maar zelfs in de VS tijdens zijn tweede regeerperiode en begin jaren '90 werd hij al minder populair. Kennedy, Johnson, Bush senior en Clinton waren gemiddeld populairder tijdens hun regeerperiodes. Het is de vraag in hoeverre het lukt Reagan in Nederland te rehabiliteren. In de VS is het gelukt, voornamelijk op basis van onwaarheden, zoals hierboven beschreven. Hier zal het waarschijnlijk minder slagen. Een Ronald Reaganstraat komt er, en het is te hopen dat het daarbij blijft. Wat echter belangrijker is dan de straatnaam, is de politiek.

Reaganisme heeft veel slachtoffers gemaakt. Belastingvoordeel voor de rijken, terwijl de armen meer moeten betalen, massale bewapening, het bombarderen van zwakke landjes, het plunderen van de Derde Wereld, het steunen van corrupte dictaturen en het onderdrukken van looneisen, het komt helaas allemaal nog voor. Strijd tegen reaganisme is dan ook een essentieel onderdeel van een strijd voor een eerlijkere wereld.

Mubarak is gevallen - Revolutie tot de overwinning!

2011-02-14T01:14:00.000-08:00

De tiran is gevallen! Op het moment dat deze tekst geschreven werd, is Hosni Mubarak net afgetreden. Dit is een grote overwinning, niet alleen voor de bevolking van Egypte, maar ook voor arbeiders over de hele wereld. Na 18 dagen onafgebroken revolutionaire mobilisaties, met 300 doden en duizenden gewonden, is het eindelijk zover: Hosni Mubaraks 30-jarige tirannie is niet meer.

Geschreven door Alan Woods

Dit is het resultaat van de ongelofelijke massabeweging, die geconfronteerd werd met de geweren en knuppels van de politie en zich moedig verzet heeft tegen elke aanval van de reactionaire krachten. Het is het resultaat van twee weken van revolutionaire strijd die ons allen inspireren.
Gisteren (10 februari) dacht de massa van betogers dat ze gewonnen hadden. Maar de afgelopen 24 uur overtuigden de massa's dat alle onderhandelingen en compromissen nergens toe leidden. Dat verklaart waarom vandaag meer mensen dan ooit op straat kwamen, aangezien bleek dat niets minder dan een volksopstand zou leiden tot de omverwerping van de gehate en verachte autocraat. Gisteravond, voordat Mubarak sprak op de televisie, vertelde een demonstrant op het Tahrir-plein aan de BBC: "Ik zal hier blijven totdat hij gaat. Als hij niet gaat, zal morgen een zeer zware dag zijn voor Mubarak.” Morgen is nu aangebroken.

Al bij het ochtendgloren waren duizenden mensen samengekomen op het Tahrir-plein, klaar voor de beslissende confrontatie met het regime. Gebeurtenissen volgden elkaar razendsnel op. Elk uur dat voorbijging radicaliseerde de beweging nog meer. Demonstranten werden "elke dag nog meer gemotiveerd en vastbeslotener", vertelde Ahmad Salah, een Egyptische activist, aan Al Jazeera. "Dit is een groeiende beweging, geen krimpende." Politieke gevangenen worden vrijgelaten uit de gevangenissen. Maar er is nog een onbekend aantal mensen vermist, waaronder activisten waarvan gedacht wordt dat ze opgesloten werden tijdens de recente onrusten. Mensenrechtenorganisaties zeggen dat het Egyptische leger betrokken is geweest bij het illegaal vasthouden en soms martelen van demonstranten.

Vandaag werd de stemming bozer en opstandiger. Al Jazeera's Ayman Mohyeldin in Caïro meldde gisteren dat in de noordoostelijke stad Port Said ten minste vijf overheidsgebouwen, waaronder het kantoor van de gouverneur en het kantoor voor de volkshuisvesting, in brand werden gestoken tijdens twee dagen onafgebroken rellen. Mensen hebben wegen geblokkeerd, er zijn confrontaties geweest, en enorme aantallen mensen zijn het Plein van de Vrijheid ingestroomd. Niemand weet de exacte aantallen van vandaag (11 februari), maar de betogers zijn in heel Egypte met miljoenen.

In de provincies ging men zelfs verder dan in Caïro. In Suez, waar de beweging bijzonder radicaal is, en waar de slachtoffers het talrijkst zijn, heeft het volk alle overheidsgebouwen bezet. In Asyut, waar tienduizenden op straat zijn gekomen, hebben ze de zetel van de regerende partij en andere overheidsgebouwen overgenomen.

In El Arish, in het noorden van Sinaï, waar tienduizenden demonstreerden, maakte een menigte van ongeveer duizend jongeren zich los van de demonstratie en geraakte betrokken bij vuurgevechten met de politie terwijl ze politiebureaus aanvielen met molotovcocktails.

In Alexandrië verzamelde een menigte van minstens 200.000 mensen buiten het Ras-el-Tin-paleis om zich aan te sluiten bij de matrozen die voedsel uitdeelden aan de demonstranten. Damietta, een stad gelegen aan de monding van de Nijl, heeft een bevolking van ongeveer een miljoen. Hiervan waren er 150.000 op straat vandaag, de politiebureaus omsingelend en overheidsgebouwen belegerend. Soortgelijke verslagen komen uit alle hoeken van Egypte.

De demonstranten waren ook woedend omwille van de leugenachtige propaganda van de media. Gisteravond bood adjunct-hoofdredacteur van het officiële media-orgaan van het regime Al Ahram op BBC Newsnight zijn excuses aan het volk aan en beloofde hij waarheidsgetrouw verslag van de demonstraties te geven: "De mensen zijn woedend op ons", gaf hij toe. "Ik heb zelfs telefoon gekregen van mensen die dreigden het gebouw af te branden."

In Caïro omsingelden de demonstranten het centrale tv-station, dat werd beschermd door parachutisten. Maar de houding van de troepen was vriendelijk en er was zelfs verbroedering. Volgens een ooggetuige werd een majoor van de parachutisten gezien die lachte en handen schudde met demonstranten, die tegen de officier zeggen: “Parachutisten zijn OK. Maar we willen de Presidentiële Garde hier niet.” “Hij glimlacht terug. Alle soldaten aan de andere kant van de omheining rond het televisiegebouw lijken sympathiek tegenover de demonstranten. Het is een zeer emotionele scène.”

Er waren aanhoudende geruchten over een mars naar het paleis van de president. Enkele honderden demonstranten verlieten afgelopen nacht het Tahrir-plein in Caïro om helemaal naar het paleis te marcheren - zo'n 15 kilometer van het plein. Het paleis werd verdedigd door het leger en de Presidentiële Garde. Sommige commentatoren speculeerden dat, hoewel het leger het vuur niet zou openen, de Garde het mogelijk zou doen, in welk geval er sprake zou kunnen zijn geweest van een confrontatie tussen het leger en de Garde.

Maar volgens verslagen was het leger, in plaats van te schieten op de demonstranten, bezig ontbijt te serveren. CNN meldde dat de soldaten en de menigte elkaar bejubelden. In een gebaar vol betekenis draaiden de tanks hun lopen weg van de demonstranten, die hierop vol enthousiasme reageerden. Een soldaat klom uit een tank en hing een Egyptische vlag aan de loop van zijn geweer.
Manoeuvres aan de top
Om deze ontwikkelingen in hun context te plaatsen: de eerste aanwijzing dat er iets gaande was aan de top was toen op donderdag 10 februari de militaire Hoge Raad samenkwam en in afwezigheid van de opperbevelhebber, Hosni Mubarak aankondigde op de staatstelevisie “de legitieme eisen van het volk te ondersteunen”. In werkelijkheid waren de echte beslissingen niet door de militaire Raad genomen, maar op de straten en in de fabrieken. Na weken van onbeslistheid werd de officierskaste van zijn veilige neutrale positie verdreven door de acties van de arbeidersklasse en het revolutionaire volk.

De Raad vergaderde onafgebroken “om te onderzoeken welke maatregelen en regelingen kunnen worden getroffen om de natie, haar prestaties en de ambities van haar geweldige mensen te beschermen”. AFP citeerde een bron uit het leger: “Wij wachten op orders die het volk tevreden zullen stemmen.” Tegen half vier in de namiddag was de menigte in het Tahrir-plein euforisch. Mensen juichten luid en riepen wederom voor de val van het regime van Mubarak. Ze riepen ook: “Het leger en de mensen staan samen, het leger en de mensen hebben zich verenigd!”

Generaal Hassan al-Roueini, de militaire bevelhebber voor het Caïro-gebied, vertelde duizenden demonstranten op en rond het Tahrir-plein: “Aan al uw eisen zal vandaag worden voldaan.” Aangezien de primaire eis de verdwijning van Mubarak was, nam men vanzelfsprekend aan dat de president was afgezet.

Een oppercommandant die liever anoniem wilde blijven vertelde Ahram Online dat de Hoge Raad de macht in het land had overgenomen "voor een overgangsperiode", waarvan de duur later zal worden bepaald. Gevraagd over wat een dergelijke stap zou kunnen betekenen voor de president, de vicepresident en de minister-president, zei de bevelhebber: "Dit zijn mensen die geen macht hebben over de krijgsmacht."

Een lid van de regeringspartij van Egypte vertelde de BBC dat hij “hoopte” dat president Hosni Mubarak de macht zou overdragen aan vicepresident Omar Suleiman. Er waren echter al enkele aanwijzingen dat Mubarak niet bereid was om rustig te vertrekken. Een uur later waren er tegenstrijdige berichten in omloop. Reuters citeerde de Egyptische minister van Informatie, Anas el-Fekky: “De president is nog steeds aan de macht en hij is niet afgetreden. De president is niet afgetreden en alles wat je hoorde in de media is maar een gerucht.” Er werd gezegd dat Mubarak “nog steeds in onderhandeling was over het al dan niet overdragen van de macht aan Suleiman”. Een Egyptische functionaris zei tegen Reuters: “Het is nog niet besloten ... Het is nog in onderhandeling.”

Maar wat viel er te onderhandelen?
Mubaraks kleine verrassing
President Hosni Mubarak had een kleine verrassing voorbereid. Zijn besluit om geen ontslag te nemen kwam kennelijk als een schok voor zowel de Egyptische militaire leiders als voor Washington. CIA-directeur Leon Panetta had eerder gesproken alsof zijn ontslag een uitgemaakte zaak was en een oplossing voor de crisis gegarandeerd was. Andere bronnen in Caïro berichtten ongeveer hetzelfde. Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan sprak president Obama, met zijn gebruikelijke retorische zin van een acteur van een “historisch moment”, dat werd voorbereid “voor onze ogen”.

De oude man bedroog hen wederom allemaal. Mubarak had zijn eigen agenda. Velen vroegen zich af wat zijn motivatie zou kunnen zijn. Hij stond onder zware druk van alle kanten om snel af te treden. De Amerikanen waren bang dat als hij niet snel zou gaan de situatie, die al uit de hand liep, nog veel erger zou worden. In plaats van alleen een paar gezichten aan de top te veranderen, zou de directe interventie van de massa's alles wegvegen, het hele regime zou verdwijnen, en daarmee ook de laatste overblijfselen van de Amerikaanse invloed in Egypte.

Het probleem was dat hij ook andere stemmen hoorde. De Saoedische monarchie, die nog corrupter, rotter en reactionairder is dan het Mubarak-regime, is doodsbang en beseft dat nu haar vriend in Caïro is gegaan, zij de volgende kan zijn. Zij heeft grote sommen geld aangeboden aan Egypte, maar op voorwaarde dat Mubarak koste wat het kost moet blijven. De Israëli's zijn net zo bang voor de gevolgen van het verlies van hun trouwe Egyptische bondgenoot, de man die hen in staat stelde om het zogenaamde Vredesplan - dat wreed stuk bedrog - te verkopen aan de wereld. Ze smeekten angstig iedereen hun kritiek op de Egyptische president te staken.

Maar de stemmen met de meeste invloed op de president waren deze in zijn hoofd. Ze vertelden hem dat hij groot was, dat hij goed was, dat hij beter dan wie dan ook wist wat het beste was voor Egypte. Net als de absolute monarchen van vroeger beschouwde hij zichzelf als boven alle wetten, parlementen, partijen en generaals. Hij beschouwde zichzelf als de belichaming van de natie en de opperste rechter van de wil van het volk. Toen hij afgelopen nacht het volk toesprak met een kalme en afgemeten toon, zijn gezicht uitdrukkingsloos en steenachtig als het dodenmasker van een farao, kreeg men de indruk van een man die alle werkelijkheidszin heeft verloren.

Het volk van Egypte reageerde onder andere met een soort zwarte humor op de toespraak van Mubarak. Dit dient vaak als vermomming van een serieuze boodschap. Hier is een voorbeeld: "De minister van Binnenlandse Zaken vraagt Hosni Mubarak om een afscheidsbrief aan het Egyptische volk te schrijven. Mubarak antwoordt: 'Waarom? Waar gaat het heen?'”

De menigte die op het Tahrir-plein verzameld stond met Egyptische vlaggen, ongeduldig wachtend op het nieuws van zijn aftreden, luisterde geschokt en vol ongeloof toen hij dezelfde oude platitudes herhaalde. Hij sympathiseerde met de jeugd van Egypte, hij betreurde fouten uit het verleden, hij weende voor het bloed van de martelaren en beloofde degenen die verantwoordelijk zijn voor hun dood te straffen (de “Vader des Volks” bloosde niet eens toen hij dit zei) en hij beloofde een nieuw en beter leven. Maar hij trad niet af.

De shock werd vervolgens omgezet in woede - een koude woede vervulde de massa's, een woede die nog intenser was als gevolg van de hoge verwachtingen die waren gewekt door de eerdere geruchten. Alle plannen van de Egyptische militaire bevelhebbers lagen plotseling in puin. In plaats van een geleidelijke overgang te beleven was Egypte opnieuw ondergedompeld in een revolutionaire golf.
Sleutelrol van stakingsbeweging
Het beslissende element in de revolutionaire formule, die uiteindelijk Mubarak dwong af te treden, was de tussenkomst van de arbeidersklasse. Dit is het antwoord op al die 'slimme' dames en heren die argumenteerden dat de arbeiders niet revolutionair waren of zelfs beweerden dat de arbeidersklasse niet bestond. In de afgelopen dagen namen werknemers en vakbonden in het hele land deel aan de protesten. Algemene stakingen gaven een nieuwe en niet tegen te houden impuls aan de massademonstraties in Caïro en andere steden.

Overal in Egypte kwamen arbeiders in actie met meer dan 20 stakingen bij de spoorwegen en in de textielindustrie, bij verpleegkundigen en artsen, in een ziekenhuis en bij zowel particuliere fabrieken als fabrieken in staatshanden. De aantallen van de stakers zijn in de tienduizenden en namen constant toe. Op woensdag was er een golf van stakingen in Kafr El-Zaiat, Menoufeia en de Suezkanaal-zone. De CTUWS meldde dat in de textielstad Mahalla meer dan 1.500 stakers wegen blokkeerden en dat meer dan 2.000 werknemers uit het farmaceutisch bedrijf Sigma in Quesna in staking gingen.

In Giza stonden honderden jonge vrouwen en mannen te demonstreren aan de voorkant van het kantoor van de lokale regering om huisvesting te eisen. In Assiut protesteerden 7.000 werknemers van de universiteit, uiting gevende aan hun woede over hun foute contracten en hun lage lonen. De demonstranten eisten dat zij dezelfde rechten als de vaste werknemers kregen. Tweehonderd werknemers van de Assiut Oliemaatschappij zetten hun protest van gisteren voort aan de voorkant van het hoofdkwartier van het bedrijf, waar ze de nacht hadden doorgebracht. De demonstranten zeiden dat ze zouden weigeren zich te verplaatsen totdat ze juiste contracten gekregen hadden.

In het gouvernement Qena gingen 200 medewerkers van Siyanco in staking. Zij eisten dat financiële richtlijnen geïmplementeerd worden, met gelijkheid voor iedereen. Duizenden werknemers in de oliesector gingen ook in staking en protesteerden in verschillende delen van het land. In Ismailia eisten medewerkers van de Suezkanaal Universiteit, Petrotrade en de algemene ziekenhuizen betere arbeidsomstandigheden en contracten. In Aswan, in het zuiden van Egypte, protesteerden 300 werknemers van de Kredietbank voor Ontwikkeling en Landbouw tegen corruptie.

Ook Egypt Telecom, een van de grootste telecommunicatiebedrijven van het land, zag de afgelopen twee dagen wijdverbreide protesten aan verschillende kantoren in het hele land. De werknemers vragen om goede contracten en betere lonen. In Caïro protesteerden 700 werknemers van het Mukattam-ziekenhuis, waaronder artsen en verpleegkundigen, opnieuw voor betere lonen en goede arbeidscontracten.

Artsen en verpleegkundigen in het hele land hebben deelgenomen aan stakingen en demonstraties. In het Ain Shams-ziekenhuis protesteerden 1000 werknemers voor betere lonen, goede contracten en ziektekostenverzekering voor het ziekenhuispersoneel. Zelfs de acteurs hebben geprotesteerd tegen hun vakbond en eisten van het hoofd ervan, Ashraf Zaki, dat hij ontslag neemt en dat de procureur-generaal een onderzoek naar corruptie start.

Gisteren (donderdag) marcheerden duizenden medische studenten, artsen, en advocaten, respectievelijk in witte jassen en zwarte gewaden door het centrum van Caïro. Zij werden begroet door de demonstranten voor de democratie bij het Tahrir-plein. Het heeft zijn naam niet gestolen. Dit is inderdaad het Plein van de Bevrijding. Ze werden vergezeld door kunstenaars en werknemers van het openbaar vervoer, met inbegrip van buschauffeurs, die allen waren toegetreden tot de stakingen. De beweging groeit.

Veel van deze stakingen hebben economische oorzaken. Natuurlijk! De arbeidersklasse komt op voor haar directe noden. Dat wil zeggen, ze zien de revolutie niet alleen als strijd voor de formele democratie, maar voor betere lonen, betere arbeidsomstandigheden en bovenal voor een beter leven. Ze vechten voor de eisen van hun klasse. En deze strijd zal niet ophouden alleen maar omdat Hosni Mubarak niet langer in het presidentieel paleis zetelt.

Maar het zijn ook politieke stakingen. Mubarak is verdwenen, maar de werknemers eisen dat het onrechtvaardige systeem waarop hij rustte ook gaat. De arbeiders brengen de vraag van democratie in de fabrieken en vakbonden naar voren. De officiële regeringsvakbond, de Egyptian Trade Union Federation (de enige legale vakbond), steunde Mubarak. Maar ze is verdwenen. De stakers eisten het verdwijnen van de oude leiding. Op 30 januari werd een nieuwe vakbond opgericht, de Federatie van de Egyptische Vakverenigingen (FETU), in heel veel steden en in zowel de private als in de publieke sector.
De arbeiders legden de fundering
Laten we niet vergeten dat de Egyptische revolutie werd voorbereid door de grootste stakingsbeweging die Egypte heeft meegemaakt in meer dan een halve eeuw. Van 2004 tot 2008 namen meer dan 1,7 miljoen werknemers deel aan meer dan 1.900 stakingen en andere vormen van protest. In de recente periode waren er 3.000 stakingen in alle sectoren, zowel overheid als privé. Velen van hen waren succesvol, wat leidde tot loonstijgingen. Maar een verbetering van de levensstandaard was niet langer genoeg om de werknemers tevreden te stellen.

Duizenden werknemers van het bedrijf Mahalla Spinnen en Weven gingen in staking op donderdag om betere lonen af te dwingen. Volgens het Center for Trade Union & Workers' Services (CTUWS), namen 24.000 werknemers deel aan het protest. De arbeiders van de ochtendploeg hadden zich aangesloten bij hun collega's uit de nachtdienst en verzamelden vanmorgen voor het hoofdkantoor van het bedrijf, waar ze hun staking en hun solidariteit met de demonstranten op het Tahrir-plein aankondigden.

De werknemers van de genationaliseerde textielfabrieken in El Mahalla el Kubra en tienduizenden anderen bij kleinere particuliere fabrieken zijn de ziel van de Egyptische arbeidersbeweging. De gebeurtenissen in Mahalla op 6 april 2008 veranderden alles. Tienduizenden mensen in deze stad van een half miljoen kwamen de straat op. “Onze slogans nu zijn geen vakbondseisen,” aldus Mohamad Murad, een spoorwegarbeider, vakbondscoördinator en linkse politicus, “we hebben meer algemene eisen voor verandering.”

De politie opende het vuur en doodde twee mensen. De menigte raasde door de straten, stak gebouwen in brand, plunderde winkels en gooide stenen naar de agenten. Demonstranten sloopten en stampten op een reusachtig portret van Mubarak op het centrale plein. “Deze opstand was de eerste die de barrière van angst in heel Egypte kon breken", zei Murad. “Op die vrijdag beheerste de menigte de stad. [...] Niemand kan zeggen dat Egypte daarna hetzelfde was.” Er bestaat geen twijfel over dat deze stakingen een belangrijke rol speelden in het doorbreken van de angst van de rest van het volk, te beginnen met de werknemers zelf. De 6 april-jongerenbeweging groeide uit die van de arbeidersbeweging.
Het leger
De gebeurtenissen van gisteren toonden al aan dat de generale staf niet langer geïnteresseerd was in het redden van Mubarak, maar in het redden van zichzelf en het regime waarop haar macht en privileges steunen. Mubarak is 82 jaar oud en zou sowieso aftreden in september. Hij was een opgebruikte factor en de generaals wisten het. Gisteren besloten ze duidelijk hem te dumpen. Maar tot hun immense verbazing en irritatie weigerde de oude man om te gaan.

In theorie is het definitieve besluit genomen door het leger, duidelijk geschokt door de gebeurtenissen van de afgelopen 24 uur. Maar het leger zelf toonde tekenen van versplintering onder druk van de massa. Al Jazeera meldde gisteren dat een majoor zijn wapens liet vallen en samen met zijn soldaten zich aansloot bij de demonstranten op het Tahrir-plein. Hij kondigde aan dat hij niet alleen was maar onderdeel van een groep van 15 officieren van verschillende rangen die toetraden tot de revolutie. Blijkbaar was het niet zo'n op zichzelf staand geval. Onder deze omstandigheden kon er geen sprake zijn van het gebruik van het leger tegen het revolutionaire volk. Dit, en de massale stakingsgolf die over Egypte trekt, verklaart waarom het leger uiteindelijk besloot Mubarak op te geven.

Het leger mag nu de overheid dan wel hebben overgenomen in Egypte, maar ze hebben geen controle over de straten of fabrieken. Miljoenen Egyptenaren kwamen samen op straat. De militairen waren gedwongen snel te handelen of geheel controle over de situatie te verliezen. Maar de generaals hadden slechts een paar opties. De eerste was om niets te doen, de menigte te laten groeien, hen naar het presidentieel paleis te laten marcheren en het beste te hopen De tweede optie was om te proberen om nog meer demonstranten op het Tahrir-plein te blokkeren. De derde was om Mubarak omver te werpen.

Het probleem met de eerste optie was dat het zou betekenen dat de massa's en niet de militairen de gang van zaken zouden bepalen. De tweede mogelijkheid zou leiden tot een situatie waarin het leger mogelijk het vuur zou moeten openen op de demonstranten. Maar een bloedige confrontatie met het volk zou onmiddellijk tot een splitsing in het leger hebben geleid.

Dat liet hen met slechts één optie, namelijk een staatsgreep. Dit zou afgelopen nacht reeds plaatsgevonden moeten hebben, zodat aangekondigd kon zijn voordat demonstraties begonnen op te bouwen na het vrijdaggebed. Het late optreden laat zien dat de legertop zelf verdeeld, verlamd en niet in staat tot een doortastend optreden was. Ze wilden Mubarak laten verdwijnen, maar tegelijkertijd vreesden ze de gevolgen van zijn verdwijning. Misschien voelde Mubarak dit en is dat de reden waarom hij ze behandelde met zo'n minachting.

De angst van de legerleiding was terecht. Nu Mubarak weg is wordt een zwaar gewicht van de schouders van de Egyptische samenleving gehaald. De sluisdeuren worden geopend en elk onderdeel van de samenleving zal erop aandringen dat aan haar eisen moet worden voldaan. Maar hoe kan een militair regime hen dat geven?
"Revolutie tot de overwinning"
De omverwerping van Mubarak is slechts de eerste stap. De revolutie is nu in een nieuwe fase aanbeland. De strijd voor democratie is slechts de eerste helft van de taak. De tweede helft zal bestaan uit het gevecht tegen de dictatuur van de rijken; voor de onteigening van de eigendommen van Mubarak en de volledige heersende kliek; voor de onteigening van de eigendommen van de imperialisten die hen steunden en drie decennia lang aan de macht lieten.

Washington bekijkt de zich ontvouwende gebeurtenissen met ingehouden adem. Leon Panetta, het hoofd van de CIA zei gisteren dat er “een grote kans is dat Mubarak vanavond kan aftreden, wat van betekenis zou zijn in termen van hoe de, hopelijk, ordelijke overgang in Egypte plaatsvindt.” Wat de Amerikanen begrijpen als 'ordelijke overgang' is een overgang gecontroleerd door de CIA. Maar dit gaat niet gebeuren.

De situatie is te ver gegaan. De massa's zijn opgestaan en zullen deze overwinning grijpen, niet als een signaal om te demobiliseren, maar als mogelijk om hun eisen door te dringen. Door het vastklampen aan de macht tot het bittere einde heeft Mubarak het volk nog meer geradicaliseerd. Enige kans op een 'beheerste overgang' is verloren. De Amerikanen manoeuvreerden verwoed aan de top van het leger om Mubarak te vervangen door Omar Suleiman. Maar nu moet Suleiman samen met zijn meester vertrekken.

De mensen hebben niet meer vertrouwen in Suleiman dan in Mubarak. Laten we niet vergeten dat Suleiman de Amerikaanse televisiezender ABC vertelde dat de Egyptenaren "niet klaar" waren voor de democratie. Hij waarschuwde ook dat als demonstranten niet in dialoog traden met de regering-Mubarak, het leger gedwongen kon worden tot het uitvoeren van een staatsgreep. Hoe kan zo'n man worden vertrouwd met de invoering van de democratie in Egypte? Een demonstrant zei dat als Omar Suleiman de macht overneemt van Mubarak “het enige dat zal gebeuren is dat iedereen op het Tahrir-plein zijn bord herschrijft en vervolgens doorgaat met demonstreren.”

Het regime brak eindelijk onder de hamerslagen van de Revolutie. Woensdag trad Gaber Asfour, de onlangs benoemde minister van Cultuur, ontslag uit de regering “om gezondheidsredenen”. Vandaag nam Hossam Badrawi, de Algemene Secretaris van de NDP, de regerende partij, ontslag. Anderen zullen volgen. De ratten zijn al haastig het zinkende schip aan het verlaten.

Bij het ontbreken van een alternatief heeft het leger de macht overgenomen. Maar ondanks de schijn staan ook zij machteloos. De Raad van het leger heeft de macht overgenomen op het hoogtepunt van een revolutionaire golf. Tanks en geweren zijn allemaal goed en wel, maar ze kunnen geen jobs voor de werklozen voorzien, de hongerigen voeden, de daklozen huisvesten, of de prijzen van levensmiddelen verminderen. Omdat het leger de macht grijpt in deze omstandigheden, zal het de macht zo spoedig mogelijk aan een burgerregering willen overhandigen. Het gaat verkiezingen uitroepen in september, of zelfs eerder. Er is geen gebrek aan kandidaten voor de functies van president en premier. ElBaradei staat ongeduldig te wachten in de coulissen.

Maar geen van de dringende problemen van de Egyptische samenleving kan worden opgelost door een markteconomie. De Egyptische samenleving lijdt onder de stijgende prijzen en de werkloosheid. 10 procent van de beroepsbevolking is werkloos. 76 procent van de jongeren heeft geen job. De lonen zijn laag. De meeste overheidswerknemers (ongeveer vijf miljoen mensen) verdienen ongeveer $70 per maand. In de privésector zijn de lonen gemiddeld ongeveer $110 per maand. Er is een ernstig huisvestingsprobleem: op dit moment zijn er armen die hun intrek hebben genomen op begraafplaatsen. Vier miljoen mensen hebben geen recht op gezondheidszorg. Ze zijn zelfs niet erkend als onderdeel van de beroepsbevolking op een contractuele manier.

Het volk is woedend jegens ongelijkheid en corruptie. Onafhankelijke journalisten wijzen op de alles doordringende corruptie die het belangrijkste kenmerk van het oude regime is. Miljarden dollars ontbreken. The Guardian publiceerde een schatting van $70 miljard aan bezittingen voor de familie Mubarak alleen al. In een land waar 40 procent leeft onder de armoedegrens wekt dit woede en walging op. De Egyptische arbeider wil zijn rechten. Geen burgerlijke regering kan de arbeiders deze rechten geven of de fundamentele problemen van het Egyptische volk oplossen.

De arbeidersklasse is nu de echte motor van de revolutie. Tot voor kort waren de eisen van de revolutie van politieke aard, voornamelijk rond de strijd voor democratische rechten. Maar nu geven de arbeiders het programma een sociaal-revolutionair karakter. Gisteren publiceerden we het programma van de arbeiders van de ijzer- en staalindustrie van Helwan, een industriële stad aan de oevers van de Nijl.

Dit is een zeer uitgewerkt programma dat de wens van de arbeiders om de revolutie door te voeren tot het einde uitdrukt. Gisteren (10 februari) waren er vijf militaire fabrieken in Helwan in staking. Vandaag (11 februari) waren de werknemers van militaire fabriek nummer 63 uit Helwan op het Tahrir-plein. Ze droegen een spandoek dat zei “thawra hatta'l Nasr”, revolutie tot de overwinning, en ze meenden het.

De Egyptische revolutie is begonnen, maar is nog niet voltooid. Met het oog op het oplossen van de problemen van de Egyptische samenleving is het noodzakelijk om te breken met het kapitalisme, de kapitalisten en imperialisten te onteigenen en de socialistische omvorming van de samenleving uit te voeren. Dit is zowel mogelijk als noodzakelijk. Wat we vandaag hebben gezien bewijst dat zodra de arbeiders zich mobiliseren om de samenleving te veranderen, er geen kracht op aarde hen kan stoppen. Het is een les die arbeiders en jongeren vroeg of laat in alle landen zullen leren.

De bevolking van Egypte is verlost en verheugd en wij verheugen ons met hen. Alles is nu mogelijk. Laat dit onze slogan zijn: revolutie tot de overwinning!

* Leve de Egyptische Revolutie!
* Leve het socialisme!
* Arbeiders aller landen, verenigt u!

Mubarak stapt op. Een eerste overwinning voor de revolutie.

2011-02-12T08:02:00.000-08:00

De gehate president van Egypte, Hosni Mubarak, stapt op. Hij heeft de macht overgedragen aan de Opperste Raad van het Leger. Dit werd aangekondigd door vicepresident Omar Suleiman. De legerleiding heeft zijn steun ingetrokken voor de dictator. Mocht de legerstaf dit niet hebben gedaan vandaag was de kans groot dat de interne hiërarchie, het commandostelsel, ging breken. De druk van de volksmassa op het leger werd ondraaglijk voor veel soldaten, onderofficieren en zelfs voor de vooral jongere officieren.

De Egyptische ‘straat’ jubelt. In het kielzog van Tunesië zijn de Egyptenaren er na 18 dagen in geslaagd een dictator weg te jagen. Een aangehouden massale volksopstand, de laatste dagen geruggensteund door een effectieve algemene staking en bedrijfsbezettingen heeft dit mogelijk gemaakt. De intrede van de georganiseerde arbeidersklasse heeft ongetwijfeld de doodsteek gegeven aan de dictator. Dit is een ‘succesformule’ die in de volgende dagen en weken zal worden herhaald in andere Arabische landen. Morgen heeft de oppositie een betoging aangekondigd in Algiers.

Het regime heeft de actie verboden en 20.000 politieagenten ontplooid in de straten van de hoofdstad. In Bahrein is de straat ook al in handen van duizenden betogers. In Marokko wordt er door linkse groepen en bloggers opgeroepen tot een dag van actie op 20 februari. De val van Mubarak, ongeacht de onmiddellijke gevolgen, heeft een zeer grote impact op de rest van de regio. De Egyptische revolutie is volgens de Britse schrijver John Bradley de derde grootste volksrevolutie van de geschiedenis, na de Russische revolutie van 1917 en de Iraanse revolutie van 1979. Zonder overdrijven kunnen we zeggen dat deze revolutie een historisch kantelmoment vertegenwoordigt. De zogenaamde ‘Arabische uitzondering’, de stelling dat dit gedeelte van de wereld immuun is voor democratische volksbewegingen, is dood.

De tiran is nu gevallen. Dit is een duidelijke overwinning, maar slechts een eerste stap. Nu moet de strijd verder gezet worden. De strijd moet nu gevoerd worden om een einde te maken aan de dictatuur van de rijken, van de kapitalisten. Het regime zelf moet nu worden omvergegooid. Alle kleine’ Mubaraks’ in het staatsapparaat, de administratie, het leger, de bedrijven, de vakbonden, de wijken, de gemeenteraden moeten afgezet worden. De eigendommen en bankrekeningen van al diegenen die zich hebben verrijkt dankzij deze dictatuur moeten worden onteigend.

De Egyptische revolutie is begonnen maar is duidelijk niet gedaan. Om de problemen van de Egyptische arbeiders, bedienden en landbouwers op te lossen moet er gebroken worden met het kapitalisme en met de buitenlandse overheersing. De socialistische revolutie is nodig en mogelijk.

Egypte bewijst dat zodra de arbeidersklasse en de jongeren in beweging komen niets hen kan stoppen. Vandaag is alles mogelijk.

Leve de Egyptische revolutie. Leve de Arabische revolutie. Leve de socialistische revolutie!

GroenLinks in de heupzwaai van Rutte

2011-02-09T10:47:00.000-08:00

Je zou het bijna vergeten: GroenLinks heeft afgelopen zaterdag op haar halfjaarlijkse congres de lijst gekozen voor de Eerste Kamer. Daar waar normaal 600 leden het congres bezoeken, was deze keer de belangstelling massaal: ruim 1500 leden bezochten het. Vanwege de drukte moest er uitgeweken worden van Hilversum naar Vredenburg, Leidsche Rijn. Oorzaak: de beslissing om een politiemissie naar Afghanistan te sturen.

In eigen gelederen zeer omstreden besluit. De opzeggingen (ruim 650) stroomde dan ook binnen op het partijbureau. Opmerkelijk was dat het aantal aanmeldingen vrijwel gelijk tred hield (550).

In de nadagen van de missie in Uruzgan ijverde de Tweede Kamerfractie van GroenLinks samen met D’66 voor een politiemissie in plaats van de militaire (vecht)missie. De beweegreden waren dat de Tweede-Kamerfractie vond dat Nederland mee moest helpen om Afghanistan ‘op te bouwen’. Het voorstel haalde het uiteindelijk niet, maar de Tweede-Kamerfractie bleef ijveren voor een politiemissie. Zodoende kwam het als punt 27 in het verkiezingsprogramma van GroenLinks. In uiterst vage omschrijvingen.

Rutte ontdekte de zwakke plek en buitte het op een buitengewoon kundige manier uit. ‘Opeens’ lag daar het verzoek van de NAVO. Rutte wist dat de gedoogpartner PVV niet voor een dergelijk verzoek zou stemmen. Rutte wist dat de PvdA en de SP het niet eens in overweging zouden nemen. Maar Rutte wist wél dat GroenLinks niet terug kon, vermits hij het goed speelde.

En dat deed hij. De pas aangetreden fractievoorzitter van GroenLinks, Jolande Sap, besefte dat zij een probleem met haar achterban zou krijgen. Een massieve 84 procent van de leden en het electoraat zag niets in het voorstel. Ook de werkgroep Midden-Oosten en de Partijraad lieten na consultatie weten, niets maar dan ook werkelijk niets te zien in het voorstel.

Sap wilde echter geen ‘gezichtsverlies’ leiden in de Tweede Kamer. D’66 daarentegen - een jaar eerder mede-indiener van het voorstel politiemissie - rook de lont. Na ampel beraad besloot de fractie van D’66 dat gezichtsverlies de beste optie was. Sap niet. En dus dacht ze een uitweg te vinden in het stellen van eisen. Er werd door de fractie een dermate zwaar pakket aan eisen neergelegd dat de fractie er vanuit ging dat Rutte nooit akkoord kon gaan.

In de pers werd een beeld neergezet van een fractie die worstelde met een politiek vraagstuk. De werkelijkheid was, dat de fractie een levensgroot electoraal probleem had. Achter de schermen voegde Sap steeds maar nieuwe eisen toe. Rutte deed alsof dat ‘moeilijk’ voor hem lag. In werkelijkheid had hij perfect in de gaten hoe de hazen van GroenLinks liepen.

Ondertussen stapelde de kritiek en de bezorgdheid zich op. Het partijbureau werd letterlijk bedolven onder de telefoontjes van bezorgde leden. De fractie assistenten in de Tweede Kamer van GroenLinks konden de enorme hoeveelheid emailtjes niet meer aan. Partijvoorzitter Nijhof draaide dagen van ongekende lengte.

In de laatste onderhandelings-sessie draaide Rutte soepel. Tot de stomme verbazing van Sap werden alle eisen van GroenLinks ingewilligd. Er restte voor de Tweede-kamerfractie niets anders dan instemming. Weigering zou een tweede, nóg grotere afgang betekenen.

Henk Nijhof, de voorzitter van GroenLinks, besefte samen met Sap dat het probleem inmiddels van ongekende grootte was voor een partij, die het pacifisme en socialisme als haar wortels heeft. Hij kon niets anders dat Sap ondersteunen en tekende daarom samen met Sap de brief waarin de fractie de beslissing verdedigde. Een belangrijke passage in deze brief verraad het uitstekende politieke voetenwerk van Rutte:

“Het kabinet is naar onze mening bereid gebleken om de missie in te vullen zoals GroenLinks die voor ogen had, met de voorwaarden die de fractie had gesteld. Nu ligt er een missie die ons verkiezingsprogramma en onze grondbeginselen recht doet. Want er zijn fikse veranderingen doorgevoerd....”

Met de ondertekening begaf Nijhof zich op glad ijs. Een voorzitter mag zich niet rechtstreeks bemoeien met het werk van de fractie. Door dat wél te doen ontstond er lotsverbondenheid. Zou Sap tot aftreden gedwongen worden, dan restte Nijhoff niets om zijn biezen te pakken. Bovendien verloor hij hiermee zijn positie als iemand die intern ‘boven de partijen en bloedgroepen stond’. De brief bereikte niet het beoogde resultaat. In de aanloop naar het congres toe steeg de verontwaardiging in de partij naar een voor GroenLinks ongekende hoogte. De media rook bloed, GroenLinks was niet weg te branden uit de publicitieit. Iedereen voorvoelde de mogelijke consequenties van de faux pas van Sap cum suis.

In de ochtenduren van het congres was het duidelijk dat de bezoekers maar op één ding zaten te wachten: Jolande Sap. De rest deed er vrijwel niet meer toe. Door de dag heen steeg de spanning en er vonden in alle uithoeken van Vredenburg verhitte debatten tussen voor - en tegenstanders.

Gaandeweg de middag werd het duidelijk dat Sap en de fractie binnen de partij, zoals vertegenwoordigd op het congres, geen meerderheid konden vinden voor het besluit. Er restte alleen nog maar de vraag of Sap de gele (motie van treurnis) of de rode (motie van afkeuring) kaart zou krijgen.

Het werd een gele kaart. Het congres toonde zich clement. Het naar huis sturen van Sap zou de partij ongekend beschadigd hebben. Uit de peilingen in de week voor het congres bleek al dat ruim 30 procent van de (mogelijke) kiezers de partij vaarwel had gezegd. Die waren vertrokken naar het ferme ‘Nee’ van de PvdA en de SP, en in mindere mate naar D’66. De aanwezigen van het congres besefte dat de tik over de vingers en zo snel mogelijk eenheid de enige weg naar herstel was, Sap en Nijhof achterlatend met een zeer pijnlijke nederlaag. Beiden beseffen dat de komende tijd er geen fouten meer gemaakt kunnen worden, ander zou Sap wel eens de kortst zittende fractievoorzitter van GroenLinks kunnen worden.

Alle commotie heeft wel een voordeel opgeleverd. De linkerflank van GroenLinks is militanter geworden en is zich in een rap tempo aan het organiseren rondom ‘Kritisch GroenLinks’. Ook lokaal en regionaal zijn er allerlei initiatieven opgezet om de uit zijn winterslaap ontwaakte linkerflank van GroenLinks wakker te houden. Een slecht voorteken voor Sap en Nijhof.

En waarschijnlijk zéér tot genoegen van Rutte.

Egypte: “Massamobilisatie op zich is onvoldoende. Een strategie voor effectieve machtsovername is nodig.”

2011-02-07T12:33:00.000-08:00

Brecht De Smet, onderzoeker bij het MENARG en Egypte-kenner, analyseert de massamobilisatie tegen Mubarak. Hij werpt licht op de crisis van het regime, de rol van het leger en de maneuvers van de VS. Ook gaat hij in op de visies 'op het terrein' over wat er na de val van de dictator moet gebeuren.

Vonk: Deze week zag het er even naar uit dat Mubarak en zijn aanhangers het initiatief weer in handen hadden. De Mubarak-aanhangers vielen met groot geweld de actievoerders op het Tahrir-plein aan. Deze vochten heldhaftig terug, maar dit kwam toch zeer onverwacht voor de massabeweging. Een paar dagen tevoren leek het lot van de dictator bezegeld en hing er een carnavalsfeer. Hoe was zoiets mogelijk?

De omstandigheden in Egypte verschillen van die in Tunesië, waarbij een grote massamobilisatie op zich voldoende was om Ben Ali het hazenpad te laten kiezen. Het Egyptische regime beschikt over grotere politieke en sociale reserves dan Ben Ali. Ten eerste is er de rol van het leger, waarover reeds veel inkt is gevloeid. In Tunesië hield het leger zich afzijdig, of liever: het besliste Ben Ali niet te steunen. In Egypte lijkt het leger zich ook neutraal op te stellen, in die zin dat het beloofd heeft niet op de betogers te schieten. Dit is echter een ander soort ‘neutraliteit’ dan in de Tunesische casus. De aanduiding van Omar Suleiman als vicepresident en Ahmed Shafiq als premier wijzen op een ‘stille militaire coup’ binnen het regime. Het is ondertussen Mubarak niet meer die de belangrijke beslissingen neemt. Suleiman en Shafiq vertegenwoordigen twee belangrijke facties in het leger, respectievelijk de inlichtingsdienst en de luchtmacht. Deze facties staan nog steeds pal achter het Mubarak-regime. Het afdruipen van de ordediensten en de politie werd dus opgevangen door de militaire aanwezigheid, die de betogers met zachte hand tot orde tracht te dwingen (bijvoorbeeld door controles; het blokkeren van toegangswegen; het uiteendrijven van bepaalde groepen; het beschermen van cruciale infrastructuur enzovoort). Ten tweede beschikt het regime nog over maatschappelijke lagen die politiek of economisch van haar afhankelijk zijn en die zij dus in haar voordeel kan mobiliseren. Deze contrarevolutionaire krachten bestaan uit ‘uniformloze’ politiebendes en lompenelementen die tegen de betogers ingezet kunnen worden. Maar naast het geweld van deze groepen hebben ook ambtenaren, bepaalde boeren en de hogere middenklasse uit buurten zoals Mohandiseen & Ma’adi hun steun voor Mubarak en het regime uitgedrukt. Zij vrezen hun status, macht of inkomen te verliezen bij een revolutionaire omwenteling. Ten derde is het Westen niet gehaast om druk op Mubarak uit te oefenen om een stap opzij te zetten. Mubarak heeft drie decennia lang de westerse geopolitieke en economische belangen in de regio goed gediend. Nu Omar Suleiman – die op goede voet met Israël en de VS staat – de touwtjes in handen heeft, kunnen de VS met een iets geruster hart Mubarak aanmoedigen om zijn ontslag te geven. Anderzijds zal het wegvallen van de Amerikaanse steun aan deze dictator verscheidene andere prowesterse autoritaire leiders in de Arabische wereld zenuwachtig maken.

Kort samengevat, betekent dit alles dat de krachten van de contrarevolutie in Egypte sterker zijn dan in Tunesië. Dit zorgt ervoor dat massamobilisatie op zich onvoldoende is om het regime te laten vallen. De ‘million march’ op dinsdag 1 februari leidde niet tot een verovering van de staatsmacht. Het regime bleef stevig in het zadel en de massa’s waren verward over het verdere verloop van de revolutie. Waarschijnlijk hadden de betogers een automatische ‘val’ van het regime verwacht indien het, net zoals in Tunesië, door zo’n gigantische opkomst werd gedelegitimiseerd. Het initiatief verschoof van de revolutionaire massa naar de krachten van de contrarevolutie die met terreur het protest trachtten te breken.

Het leger op en rond het Tahrir-plein heeft de democratische actievoerders geen bescherming aangeboden tegen de aanvallen van het Mubarak-gespuis. Wat zegt dat over de rol van het leger in deze revolutie?

Het Egyptische leger is geen monoliet. Binnen het leger zijn er tegenstellingen tussen de verschillende departementen. De inlichtingsdiensten en de luchtmacht bijvoorbeeld zijn Mubarak loyaal, terwijl bij de generale staf twijfels bestaan over de levensvatbaarheid van het huidige regime. Verder zijn er tegenstellingen tussen dienstplichtigen en beroepssoldaten en tussen hoge en lage officieren. Ten slotte is het leger ook een economische macht, waarbij hoge militairen tevens belangrijke ‘nationale kapitalisten’ zijn, die de neoliberale factie van Gamal Mubarak en Ahmed Ezz in het regime liever kwijt dan rijk zijn. Zolang het leger ‘neutraal’ blijft – m.a.w. geen geweld in het voordeel of nadeel van de betogers gebruikt – komen deze contradicties slechts sporadisch aan de oppervlakte. Indien het leger het bevel zou krijgen om actief tussenbeide te komen, dan zal dit waarschijnlijk breuken in de militaire structuur met zich meebrengen – een riskant scenario waarvoor de generaals tot nu toe terugdeinzen. Voor hen is een transitieregime waarbij zij achter de schermen de lakens blijven uitdelen aanvaardbaar. De massa kan echter Omar Suleiman net zo min aanvaarden als Mubarak, waardoor een confrontatie met en tussen bepaalde militaire facties vroeg of laat onvermijdelijk is.

Mubarak wankelt maar is nog niet gevallen. Hij stelt zich voor als de enige dam tegen de chaos. Dit staat in contrast met Ben Ali in Tunesië, die veel sneller zijn biezen pakte. Vanwaar die vastberadenheid van Mubarak?

Mubarak heeft al menige storm doorstaan en voelt zich gesterkt door de interne en externe contrarevolutionaire krachten die ik al omschreven heb. Toch denk ik dat hij het volksprotest zwaar onderschat heeft en nog steeds onderschat. Zijn koppigheid drijft de revolutie op de spits. Zijn houding radicaliseert de massa’s: de president maakt duidelijk dat enkel een revolutionaire machtsovername hem kan onttronen. Het transformeert het spel tussen betogers en regime ook tot een uitputtingsslag. Mubarak en de militaire junta achter hem rekenen erop dat een combinatie van beperkte toegevingen, repressie en tijd de massa zal verzwakken. Tijd speelt dus in het nadeel van de betogers. Hoewel mensenmassa’s nog steeds golf na golf de straten overspoelen, begint er op termijn een zekere fysieke en morele uitputting op te treden. Ondanks alle offers is het regime nog steeds niet gevallen. De betogers zijn nog steeds in het voordeel, maar ze zullen een doorbraak moeten forceren aangezien het huidige mobilisatietempo niet eindeloos kan worden volgehouden.

Het regime geeft meer en meer tekenen van verdeeldheid en verzwakking. Wat zijn de visies die zich hier aftekenen?

Binnen het regime is een stille militaire coup aan de gang. De hoofdrolspelers zijn de facties van Omar Suleiman en Ahmed Shafiq binnen het leger, die de klasse van ‘nationale kapitalisten’ vertegenwoordigen. Deze groep kapitalisten is vervlochten met het militaire apparaat, houdt zich bezig met infrastructuurwerken en industriële productie en bezit een nationalistische klassenpsychologie. Gedurende de laatste twee decennia is deze groep in conflict gekomen met de neoliberale kapitalistische factie onder leiding van figuren als Gamal Mubarak en Ahmed Ezz. Deze neoliberale factie heeft sinds het kabinet van Ahmed Nazif in 2004 de overhand in de Egyptische politiek. Hoewel het militaire kapitaal door de VS gesponsord wordt, voelt het zich niet gebonden aan de neoliberale praktijken van de Washington-consensus, maar prefereert het sociaal corporatisme en een sterke staatssector. Voor vele militairen is het huidige protest een teken dat de neoliberale politiek voor sociale en politieke instabiliteit zorgt en bijgevolg niet deugt. Het ontslag van Ahmed Ezz en Gamal Mubarak uit de Nationaal-Democratische partij is tekenend voor de machtswissel die momenteel aan de gang is. De hand die vandaag naar de oppositiepartijen wordt uitgereikt, is niet louter een symbolisch gebaar, maar drukt de wil uit van de militairen om alle maatschappelijke facties in een nieuwe consensus te integreren – vanzelfsprekend geleid door een door hen gedomineerde regering.

De VS en de EU hebben nu hun mond vol met 'onmiddellijke transitie'. Hoe schat jij de verschuiving in de houding van het Westen in?

De houding van het Westen wordt door twee zorgen ingegeven. Ten eerste vrezen de westerse regeringen een escalatie van het revolutionaire proces in de richting van een machtsovername door het volk. Dit zou het revolutionaire proces in Egypte en de hele Arabische wereld verder radicaliseren en uitdiepen en hoogst waarschijnlijk regeringen aan de macht brengen die imperialistische en neokoloniale geopolitieke en economische belangen actief tegenwerken. Dit is dus een zorg van ideologische aard. Ten tweede is er de kwestie van stabiliteit. Nu het duidelijk is dat een transitieregime mogelijk is onder Omar Suleiman en Ahmed Shafiq, willen de westerse regeringen eigenlijk zo snel mogelijk van Mubarak af. Het ontslag van Mubarak – zo wordt gehoopt – zal de democratische aspiraties van het Egyptische volk bevredigen en de weg banen voor een stabiele overgangsregering die nog steeds op de leest van het oude regime geschoeid is. Een win-winsituatie dus voor zowel het Westen als de massa’s. Dat de Egyptische betogers evenmin een figuur als Omar Suleiman zullen aanvaarden, wordt nog onvoldoende beseft.

Na het gevecht op het Tahrir-plein zijn vrijdag en zaterdag weer honderdduizenden Egyptenaren op straat gekomen, niet alleen in Cairo maar ook in andere grote steden. De beweging lijkt niet te stoppen. Heeft de zeer moedige verdediging van het Tahrir-plein een nieuwe schwung gegeven aan het verzet? Of is er wel degelijk een gevaar dat de beweging doodbloedt omdat mensen nu eenmaal weer aan het werk moeten gaan omdat er anders geen brood op de plank komt?

Zoals ik reeds eerder aangaf, heeft de contrarevolutie een dubbel effect. Enerzijds worden de betogers geradicaliseerd. De ware, hypocriete aard van het regime komt duidelijk naar boven. Terwijl Omar Suleiman op de staatstelevisie enkele toegevingen doet, stormen zijn stoottroepen te paard en te dromedaris op het Tahrir-plein om de betogers te terroriseren. Tevens beseffen de massa’s dat het regime nog niet ten einde is, maar dat er nog belangrijke gevechten voor de boeg staan. Ook de noodzaak tot een revolutionaire machtsovername begint in het bewustzijn van de massa’s door te sijpelen, zeker na de massale doch vruchteloze protesten van vrijdag. Naast dit bewustwordingsproces zien we echter parallel de politiek van uitputting en demoralisatie aan het werk. Bepaalde lagen betogers haken af en zijn moe, bang en hongerig. Indien de beweging opnieuw een overwinning behaalt, zullen deze groepen ongetwijfeld het protest opnieuw vervoegen. Momenteel kijken ze de kat uit de boom en wachten ze op ordewoorden en op een coherente en duidelijke revolutionaire leiding – iets wat de beweging nog steeds ontbeert. De afzijdigheid van de georganiseerde arbeidersbeweging en de onmacht van de linkerzijde om de beweging te leiden helpen het revolutionaire proces niet vooruit.

Wat zijn de visies 'op het terrein' over wat er na Mubarak moet gebeuren? In het bijzonder hebben we interesse voor de visies aan de linkerzijde.

De meeste betogers articuleren hun opstand als een politiek-democratische revolutie. Het ontslag van Mubarak, een einde aan de NDP-almacht, een hervorming van de grondwet, vervolging van regimefiguren enzovoort, vormen de belangrijkste, gedeelde eisen. Dit zijn louter politieke eisen en op het eerste gezicht zouden we dus van een ‘liberale’ revolutie kunnen spreken. Impliciet aanwezig zijn echter ook sociaaleconomische eisen. De Egyptenaren willen een menswaardig bestaan, werkgelegenheid, degelijk onderwijs, een einde aan de tegenstellingen tussen arm en rijk, enzovoort. De ‘corruptie’ van het regime vormt vaak een kapstok om deze sociaaleconomische grieven aan op te hangen. Burgerlijke democratie en sociale gelijkheid en rechtvaardigheid lijken voor de massa dan ook samen te hangen. Dit verklaart overigens de afwezigheid van de arbeidersbeweging als leidende kracht in de revolutie. Industriearbeiders, bedienden, en andere loontrekkenden zijn (nog) niet als georganiseerde klasse in de betogingen aanwezig, maar als ‘Egyptenaren’, ‘burgers’, of ‘het volk’. Het gros van de linkerzijde heeft ook weinig of geen interesse om deze lagen als arbeiders aan te spreken en te mobiliseren. Dit vloeit voort uit de ideologische erfenis van het stalinisme, waarbij de huidige opstand als een nationaal-democratische revolutie wordt beschouwd en de arbeidersklasse zich onder de hegemonie van de ‘progressieve’ (klein)burgerij dient te plaatsen. Deze ‘leiders’ beginnen zich nu te organiseren. Twee kampen lijken zich te vormen: de Moslimbroeders samen met El-Baradei en de Wafd-partij met Amr Moussa. Deze groepen trachten zich te legitimeren door betogers, jonge activisten en intellectuelen in hun comités onder te brengen.

Zowel de Moslimbroeders, de rechtse Wafd-partij, de aanhangers van Amr Moussa, El-Baradei en Ayman Nur zullen de revolutie echter voortijdig aborteren wanneer ze een kans zien om zich in het regime te integreren. De ‘oppositie’ vroeg aan Omar Suleiman reeds om de macht van Mubarak over te nemen. Net als in Tunesië zien we echter dat het verdrijven van de machthebber slechts het einde is van de eerste fase van de revolutie. De taak van de ontmanteling van de hele politieke en economische onderbouw moet nog aangevangen worden en dan blijken de liberale en rechts-conservatieve volksvrienden van het eerste uur toch niet zo hoog op te lopen met een echte democratische beweging van onderuit.

Wanneer de Egyptische linkerzijde politieke eisen met een duidelijk sociaaleconomisch programma verbindt, dan zal zij misschien een deel van de liberale en rechts-conservatieve oppositie van zich vervreemden, maar zij zal de georganiseerde arbeidersklasse voor zich winnen. De intrede van de werkende klasse als klasse in de revolutie zal de band tussen een politieke en sociaaleconomische omwenteling verder versterken. Verder dient de linkerzijde de beweging bewust te maken van de nood aan een machtsovername. Op een symbolische plaats als Tahrir blijven betogen is uiteindelijk onvoldoende om het regime te laten vallen. De massa’s moeten de staatsradio- en televisiestations overnemen; het presidentieel paleis, de ministeries en het parlement bezetten; en de legerbarakken binnengaan om de gewone soldaten te overhalen hun kant te kiezen.

Revolutie in Egypte (interview met Brecht de Smet)

2011-01-31T10:31:00.000-08:00

De ‘Day of Rage’ in het centrum van Cairo verleden week is nu een heuse revolutie geworden. De wind van Tunesië stormt over de Arabische wereld. Het zo machtige politieapparaat in Egypte blijkt totaal niet opgewassen tegen deze volksopstand. Mubarak strijdt voor zijn overleven en dat van zijn regime. Hij is blijkbaar niet bereid zonder slag of stoot afstand te doen van de macht.

De algemene staking van vandaag en de aangekondigde mars van ‘een miljoen’ kunnen de doodsteek geven. In een gesprek met Vonk houdt Brecht De Smet, onderzoeker bij het MENARG van de Universiteit van Gent, deze revolutie tegen het licht.

Vonk: In je artikel van een paar dagen geleden gaf je zelf aan dat de talloze 'virtuele' initiatieven via Facebook en Twitter tot voor kort weinig bijklank kregen onder brede lagen van de Egyptische bevolking. Kun je wat dieper ingaan op de precieze redenen waarom de situatie nu opeens is omgeslagen en de Egyptenaren hun angst voor het regime volledig kwijtgespeeld zijn?
De massaprotesten die we vandaag zien zijn de uitkomst van een jarenlange accumulatie van frustratie en woede jegens het regime. Toen ik deze herfst in Egypte was en met activisten sprak, beweerden ze met grote stelligheid dat de situatie op ontploffen stond en dat er zeker binnen de twee jaar een massaopstand zou komen. Dat er iets groots moest en zou gebeuren stond dus voor vele mensen al vast, maar dat het zo snel zou gaan had niemand verwacht. Toenemende werkloosheid, een dalende levensstandaard, politierepressie en het totale democratische failliet van het regime waren de werkelijke oorzaken van de huidige massaopstand. De precieze timing van de revolutie is te herleiden tot twee factoren: Tunesië en het protest tegen de politie. De revolutie in Tunesië schiep een nieuwe atmosfeer in de hele Arabische wereld. Plots waren de Arabieren niet langer het passieve en lijdzame object van autoritaire regimes en reactionair islamisme, maar een subject dat actief op het wereldtoneel en in de geschiedenis ingrijpt. De Tunesiërs toonden de andere Arabische volken dat deze zelf hun koers kunnen bepalen en dat straatprotest en revolutie wel degelijk dictaturen onderuit kunnen halen. De Tunesische revolutie gaf de Egyptenaren dus een extra duwtje in de rug, wat noodzakelijk was om de confrontatie met het regime aan te gaan. De actie tegen het politiegeweld, die nota bene op de feestdag voor de politie werd georganiseerd, was een tactisch slimme zet. Gewone burgers vervoegden de kleine groepjes internetactivisten en maakten van het evenement een massaprotest. Dan volgde een sneeuwbaleffect: hoe groter de betogingen werden, hoe meer Egyptenaren de straten durfden op te gaan. De actie tegen politierepressie en foltering was dus niet de oorzaak, maar wel de vonk die de revolutie deed ontbranden. Facebook en Twitter zijn belangrijke instrumenten in de politieke strijd, maar vervangen de strijd ‘op de grond’ niet. In zekere zin zijn het de pamfletten en affiches van de 21^e eeuw en zijn ze onderworpen aan dezelfde logica. Wie morgen in België aan de fabriekspoorten pamfletten uitdeelt, zal geen revolutie ontketenen. Zonder het juiste klimaat zijn Twitter en Facebook-acties een druppel op een hete plaat, zoals we ook in 2009 en 2010 reeds zagen. De April 6 groep riep toen ook op tot ‘een dag van woede’, maar het protest bleef heel erg kleinschalig en symbolisch. Verder zagen we op vrijdag 28/1 dat de protesten gewoon doorgingen en zelfs groter werden, hoewel internet en mobiele telefonie grotendeels platgelegd waren. Dit toont aan dat deze ‘virtuele’ media belangrijk zijn, maar geen voldoende noch noodzakelijke factor zijn om succesvol de volksmassa’s te mobiliseren.
Vanaf vrijdag 28/1 werd het voor vele Egyptenaren duidelijk dat er geen terugkeer meer was en dat ze verder moeten betogen en mobiliseren tot het bittere einde; wanneer ze nu stoppen, dan zal het waarschijnlijk opnieuw een paar decennia duren voordat ze een dergelijke kans krijgen om de gehate dictatuur neer te halen.
De politie en de verschillende andere veiligheidsdiensten zijn blijkbaar niet meer in staat de betogers te trotseren. Hoe is het mogelijk dat een van de meest omvangrijke en uitgebreide veiligheidsapparaten zo snel haar daadkracht verliest?
De Egyptische politie steunt op haar aantallen en berucht imago. De betogingen van de voorbije dagen hebben de ordediensten voor het eerst in de minderheid gesteld; op verscheidene videobeelden zagen we politie door demonstranten omsingeld worden. Bovendien beperkt het protest zich niet tot één stad, zoals in Mahalla al-Kubra in 2008, maar is het over het hele grondgebied verspreid. De politie hield het dan ook niet lang vol; zowel fysiek als psychologisch viel het de gewone rekruten zwaar om golf na golf betogers op te vangen en terug te drijven. Ten slotte zijn velen van de gewone politieagenten plattelandsjongens die omwille van slechte schoolprestaties of analfabetisme tot hun politiedienst gedwongen zijn. Hen ontbeert het aan elke ideologische motivatie of loyaliteit aan het regime.
Het leger, dat sinds vrijdag de straten van Cairo, Alexandria en Suez heeft ingenomen, werd op applaus onthaald door de betogers. Is hun enthousiasme gerechtvaardigd? Wat kunnen we verwachten van het leger?
Toen het duidelijk werd dat de politie niet langer de bovenhand had, ging het regime over op een nieuwe tactiek. De politie – zelfs de verkeerspolitie – verliet de straten en criminelen ‘ontsnapten’ uit de gevangenissen met branden en plunderingen als gevolg. Dit had een dubbel effect op de revolutie. Enerzijds verzwakte de participatie van de massa in de betogingen aangezien mensen in hun buurt wilden blijven om hun families en huizen tegen de lompenelementen en agenten in burgerkleding te beschermen. Anderzijds schiep dit een beeld van chaos en instabiliteit die een interventie van het leger legitimeerde, zowel voor de eigen bevolking als voor de buitenlandse publieke opinie.
De meeste Egyptenaren koesteren illusies in de rol die het leger kan spelen; ze zien de militairen als bevrijders die hun kant zullen kiezen en hen tegen de plunderaars zullen beschermen. De opstand van 1977 die door tanks en soldaten werd gesmoord, leert ons echter dat het leger in de Egyptische geschiedenis niet noodzakelijkerwijs de rol van bevrijder speelt. De hogere officieren zijn nauw verweven met het regime en hebben politieke en economische belangen die gediend zijn met een behoud van het status-quo. De houding van de gewone soldaten is dan ook cruciaal. We hebben de laatste dagen een dubbele houding opgemerkt bij de militairen. Enerzijds sympathiseerden ze met het volk en stelden ze zich neutraal op, anderzijds legden ze in steden zoals Suez met zachte maar dringende hand de avondklok op. Indien de massamobilisaties verder duren, zal het leger voor de keuze komen te staan: ingrijpen met als gevolg een splitsing aan de basis tussen de soldaten die de kant van het volk kiezen en degenen die hun officieren trouw blijven; of aan de kant blijven staan. Het scheppen van de huidige chaos door de afwezigheid van de politie dient dan ook deels om een eventuele militaire interventie voor de eigen soldaten te rationaliseren en te legitimeren.
Ondertussen laten de mensen zich niet intimideren en hebben ze zelf de bescherming van hun buurten op zich genomen. Dit is een heel belangrijke ontwikkeling; ze tonen dat ze eigenlijk de politie of het leger niet nodig hebben en dat ze deze revolutie op eigen krachten kunnen voltooien. Bovendien vormen deze buurtcomités de eerste organisatorische kristallisatiepunten van de revolutie die tot nu toe volledig spontaan is verlopen. De Egyptische linkerzijde zou deze spontane comités moeten steunen en verder uitbouwen tot politieke organen die hun buurten op directe en democratische wijze besturen. Echte democratie wordt immers niet alleen aan de top, maar ook aan de basis van de samenleving gerealiseerd.
De Amerikaanse regering lijkt een afwachtende houding aan te nemen. Tussen de regels door leek het advies van Obama te zijn: "Wees geen idioot, Mubarak. Als je het leger gebruikt om het protest brutaal te onderdrukken, zullen er splitsingen optreden. Deze beweging is te groot om in bloed te smoren. Je moet het slimmer aanpakken." In hoeverre heeft Mubarak hier gehoor aan gegeven in de voorbije dagen?
Mubarak heeft ondertussen gedeeltelijk aan de Amerikaanse druk toegegeven en Omar Suleyman van de geheime dienst tot vicepresident benoemd en Ahmed Shafiq, een vroegere luchtmachtbevelhebber, tot premier. Beiden zijn loyale partijsoldaten die het voortbestaan van het regime verzekeren indien Mubarak zelf moet opstappen. Het zijn ook trouwe bondgenoten van de Verenigde Staten en met deze zet hoopt Mubarak Washington te paaien. Mubarak beseft duidelijk niet dat er een revolutie tegen hem en zijn regime plaatsgrijpt die veel verder gaat dan de kleine acties van het laatste decennium. Hij hoopt de uitputtingslag te overwinnen mits enkele kleine toegevingen en opofferingen. Hoewel we niet kunnen uitsluiten dat Mubarak in het zadel blijft, kunnen we met grote waarschijnlijkheid stellen dat de schaal van de betogingen en de vastberadenheid van het volk enkel tot het aftreden van de president kan leiden.
Mubarak heeft zijn regering de laan uitgestuurd. Blijkbaar heeft de Egyptische straat hier geen boodschap aan. Wat willen de betogers nu eigenlijk?
De massa’s zijn op straat gekomen met één eis: weg met het regime. Mubarak vertegenwoordigt niet alleen dat regime; hij is het regime. Voor de straat is het duidelijk dat het opstappen van Mubarak de voornaamste eis is. Tevens kunnen we stellen dat het volk ook geen regering en parlement zal dulden dat door de Nationaal-Democratische Partij (NDP) gedomineerd wordt.
De manoeuvreerruimte van Mubarak blijkt steeds kleiner te worden. Wat kan hij nog doen?
Het enige wat Mubarak nog kan doen is opstappen. De situatie via het leger onderdrukken en president blijven is een uiterst gevaarlijke optie, die naar mijn mening het revolutionaire proces eerder zal radicaliseren en verhevigen dan afzwakken.
De volksopstand blijkt niet over een nationale leiding of leider te beschikken? Is dat een pluspunt? Zijn er kandidaten (personen) of organisaties die deze beweging een gezicht kunnen geven of kanaliseren?
De volksopstand was spontaan, wat zowel een sterkte als een zwakte is. Sterk omdat er aan de legitimiteit van de beweging niet getwijfeld kan worden. In het Westen spreekt iedereen over een volksrevolutie. De spontaniteit en het a(partij)politieke karakter van de beweging heeft ook iedereen, uit elke bevolkingslaag op straat gebracht. Spontaniteit staat echter tegenover organisatie en dit laatste element is nog grotendeels afwezig in de revolutie. Ik sprak reeds over de buurtcomités die een spontaan element van organisatie vormen. Ongetwijfeld zullen zich uit het revolutionaire proces nog structuren van directe democratie kristalliseren. Zo hebben onafhankelijke vakbondscomités een nieuwe, autonome Vakbondsfederatie opgericht die de revolutie zal ondersteunen. Tegenover deze initiatieven van de straat staan de oppositiepartijen en -bewegingen die de revolutie voor hun doeleinden willen recupereren. De buitenlandse media hebben er alles aan gedaan om Mohammad El-Baradei (en in mindere mate Ayman Nur) tot de opvolgers van Mubarak te bombarderen. El-Baradei geniet echter geen brede steun onder de bevolking en staat politiek zwak. De Moslimbroeders van hun kant riepen op tot een brede coalitie van oppositiepartijen onder leiding van El-Baradei. Voor hen is het niet belangrijk wie het hoofd van deze coalitie vormt; aangezien zij de grootste georganiseerde oppositiefactie vormen, zullen zij sowieso deze coalitie domineren.
De Egyptische linkerzijde staat dan ook voor de moeilijke taak om (1) aan de basis de spontane kristallisaties van de revolutie te verstevigen en om (2) op nationaal niveau een links alternatief voor de islamisten en liberalen uit te bouwen.
De Moslimbroeders bleken tot voor kort de grootste en best georganiseerde oppositiebeweging. In dit protest blijken ze zeer afzijdig. Wat is er aan de hand?
De houding van de Moslimbroeders kan verklaard worden aan de hand van hun dubbelzinnige relatie tot het regime en het massaprotest. Hoewel de Broederschap nog steeds geen gelegaliseerde beweging is, heeft het regime hen steeds wat politieke ruimte gegeven om hun ding te doen. Het feit dat de Moslimbroeders de grootste oppositie vormen, heeft het regime jarenlang een stok achter de deur gegeven in haar diplomatieke relaties met het Westen. Veel westerse regeringen verkozen de dictatuur Mubarak boven een democratisch bewind waarin de Moslimbroeders via verkiezingen aan de macht konden komen. Wanneer de relatie met het regime goed is, zwakken de Broeders hun kritiek op de regering af en wanneer deze relatie verslechtert, drijven ze hun antiregimeretoriek weer op. Deze inconsequentie zien we ook terug bij de houding van de Broederschap tegenover straatpolitiek. Enerzijds mobiliseren ze graag hun massa’s leden voor ‘veilige’ acties, zoals de betogingen tegen de oorlog in Irak (die overigens eerst samen met de NDP georganiseerd werden). Anderzijds staan ze wantrouwig tegenover spontaan protest en elk teken van zelfemancipatie van het Egyptische volk. Bij politieke protesten kijken ze vaak de kat uit de boom om uiteindelijk, zoals vandaag, onder druk van de massa en hun eigen leden, toch de straat op te gaan. Zij zullen echter steeds de eersten zijn om voor een genegotieerde oplossing te pleiten, om de beweging tot ‘kalmte’ aan te manen en om bij het kleinste succes de massa te demobiliseren. Deze zelfde houding vinden we terug bij stakingen, waar de Moslimbroeders vaak als stakingsbrekers optreden en slechts met tegenzin aan een militante arbeidersactie deelnemen. Hun conservatief-islamitische ideologie stelt dan ook klassensamenwerking, ‘stabiliteit’ en sociale rust bovenaan de politieke agenda. Ironisch genoeg vormt de Broederschap dus een potentieel loyale bondgenoot van het Westen in de regio.
Sinds een paar jaar werd het land gekenmerkt door een opgaande vakbondsstrijd. Er werden onafhankelijke vakbonden gevormd. Hoe is deze beweging actief in de omverwerping van Mubarak?
Tijdens het voorbije decennium was Egypte reeds het toneel van verschillende politieke en sociale bewegingen. We zien duidelijk dat het strijdperk zich steeds van het politieke naar het economische domein heeft verschoven en vice versa. Aan het begin van de 21^e eeuw ontstond een burgerbeweging uit de betogingen tegen de bezetting van Palestina en Irak. Deze ging over tot een eerste politiek protest in 2004-2005 onder de slogan “Kefaya!” (Genoeg!). Dit was de eerste straatbeweging sinds de opstand van 1977 die openlijk een Egyptische president bekritiseerde. De burgerbeweging beperkte zich echter louter tot de stedelijke middenklasse en was vooral in Cairo actief. Aangezien zij over geen brede sociale basis beschikte, ging zij uiteindelijk ten onder. Het initiatief tot verzet ging over naar de Egyptische arbeidersklasse. Tussen 2003 en 2008 waren zo’n miljoen arbeiders betrokken bij een of andere vorm van industrieel conflict. De liberaliserings- en privatiseringspolitiek van Mubarak leidde tot een dalende levensstandaard van de werkende klasse en dit uitte zich in toenemende spontane stakingen. Deze acties lagen aan de basis van een nationale syndicale beweging met politieke allures. Toen de arbeiders van de industriestad Mahalla al-Kubra, de voorhoede van de syndicale beweging, in 2008 tot een grote staking overgingen waarin zij onder andere een hoger nationaal minimumloon eisten, werden zij echter door de veiligheidsdiensten heftig onderdrukt. Grote solidariteitsprotesten in andere Egyptische steden bleven uit en ondanks nieuwe stakingen in andere steden speelt de arbeidersbeweging sinds dan geen voortrekkersrol meer in het democratisch protest. Hoewel individuele industriearbeiders en loontrekkenden aan de betogingen deelnemen, stellen we vast dat de georganiseerde arbeidersbeweging tot nu toe zo goed als afwezig is bij de protesten. Dit zou kunnen veranderen indien de beweging tegen Mubarak ook sociale en economische eisen gaat stellen. Het ontbreken van de arbeidersbeweging houdt een grote zwakte in voor de oppositie, aangezien de ervaring en organisatiecapaciteit van de arbeidersklasse de revolutie sterk vooruit zou kunnen helpen. Het initiatief tot de vorming van een onafhankelijke vakbondsfederatie die de revolutie genegen is en de spontane stakingen in Suez en bij de spoorarbeiders vormen een indicatie dat de arbeidersbeweging het protest nog zal vervoegen. De deelname van de georganiseerde arbeidersklasse zou wel eens een tweede en beslissende fase van de revolutie kunnen vormen.
Welke linkse en socialistische groepen vinden we terug in deze volksopstand? Hoe zie je hun rol?
In de media en zelfs op Twitter en Facebook hoor je weinig over de rol van de linkse groeperingen in Egypte. Ze zijn er nochtans en nemen ongetwijfeld deel aan de acties. Net als andere georganiseerde oppositiefacties zijn ze echter numeriek zwak. De ‘Nationaal Progressieve Eenheidspartij’ alias ‘Tagammu’ is de grootste linkse partij, maar gaat gebukt onder een zwak leiderschap van de voorzitter Rifat Said, die jarenlang met het Mubarak-regime heeft gecollaboreerd. De rechtse koers van deze socialistische partij die eind jaren ’70 nog over 200.000 leden beschikte, heeft grote lagen van de bevolking van haar vervreemd. De rol die Tagammu vandaag in de protesten speelt, wordt vooral gedragen door haar kleine maar actieve linkerzijde van jonge militanten. Verder is er de organisatie van Revolutionaire Socialisten (RS), een trotskistische groepering die banden heeft met de Britse Socialist Workers Party en die zich, net als haar zusterpartij, tijdens het verzet tegen de oorlog in Irak heeft verbrand aan de samenwerking met de Moslimbroeders. In tegenstelling tot Tagammu is dit een erg actieve en ook revolutionaire organisatie, maar zij is niet vertegenwoordigd over het hele Egyptische grondgebied. Ten slotte zijn er nog verscheidene kleinere organisaties zoals Tadamon (solidariteit), de Communistische Partij, en militante NGO’s die linkse en socialistische activisten herbergen. Nasseristische partijen zoals al-Karama kunnen we niet volledig tot de linkerzijde rekenen, maar vormen toch belangrijke bondgenoten van links aangezien zij verscheidene politieke en sociale eisen met de socialisten en marxisten delen.
De taak van deze groeperingen en activisten is duidelijk: (1) een netwerk opbouwen tussen de burgerbeweging en de onafhankelijke arbeiderscomités van de voorbije stakingsbeweging; (2) het introduceren van sociale eisen in de beweging (zoals een nationaal minimumloon van meer dan 1.000 EGP per maand; onvoorwaardelijk stakingsrecht; vrije vakbonden; enz.); (3) de spontane burgercomités omvormen tot politieke organen; (4) het scheppen van een nationale, linkse oppositiestroming. Deze vier punten kunnen een programma van samenwerking vormen voor de jonge militanten van Tagammu en van de Communistische partij, de RS en de activisten van linkse NGO’s. Momenteel is de linkse oppositie echter sterk verdeeld, wat haar inbreng in de revolutie danig verzwakt.
Hoe verschillend of gelijklopend zijn de protesten in Tunesië en Egypte?
Er zijn natuurlijk talrijke verschillen tussen de Tunesische en Egyptische protesten; o.a. ritme van de beweging, aard van het regime, rol van het leger, houding van Ben Ali enzovoort. Een van de belangrijkste verschillen is naar mijn mening toch wel het ontbreken van de georganiseerde arbeidersbeweging. In Tunesië speelden de traditionele kanalen van de vakbond een sleutelrol in de organisatie van het protest. In Egypte moeten nog alle revolutionaire instrumenten uit de revolutie zelf geschapen worden. Dit kost tijd en energie, waardoor de massa minder krachtdadig kan optreden. Zoals ik eerder al zei, zien we vandaag dat de arbeidersbeweging zich langzaam maar zeker roert. Wanneer de arbeidersklasse met haar historische ervaring, kaders en structuren het land lam legt en de bevolking verder helpt om zich te organiseren, dan zal zij het einde van het regime bewerkstelligen, of op zijn minst bespoedigen en haar indruk nalaten op het karakter van de revolutie.
In welke mate kunnen we in Egypte reeds spreken over een revolutie? Welke factoren bepalen dit? Hoe zie je de krachtsverhoudingen evolueren? Momenteel zien we een alliantie van verschillende maatschappelijke lagen maar het lijkt onwaarschijnlijk dat dit zal blijven duren. Zijn er een aantal scenario's die waarschijnlijker lijken dan andere?
Een ‘revolutie’ houdt in dat de meerderheid van de bevolking plots en spontaan actief deelneemt aan het politieke proces met de intentie om de status-quo in haar voordeel te veranderen. Dit uit zich voornamelijk in de massamobilisaties en straatprotesten die we gedurende de laatste dagen gezien hebben en die alle lagen van de bevolking op de been brachten: jongeren, werkenden, vrouwen, kinderen, bejaarden, armen enzovoort. Of de revolutie zal slagen is een ander verhaal. De invulling van een ‘geslaagde’ revolutie hangt verder af van het klassenperspectief en hoe de eisen van de beweging zich nog verder ontwikkelen doorheen het revolutionaire proces. De ontevreden zakenmannen en de gegoede hogere middenklasse willen een regime dat de deur naar de bronnen voor kapitaalsaccumulatie voor hen wijd openzet. Zij zagen de monopolisering van de politieke en economische pijlers van de Egyptische samenleving door Mubarak en zijn kliek met lede ogen aan. Zij zijn niet principieel tegen een verdere liberalisering en privatisering van de publieke sector gekant, zolang ook zij de vruchten van deze afbraak kunnen plukken. Wanneer Mubarak valt en een transitieregering gevormd wordt waarin de NDP geen of een afgezwakte rol speelt, zullen zij de eerste sociale groep zijn die de revolutie willen stoppen en overgaan naar een ‘stabiel’ regime. Wanneer de revolutie onder druk van de arbeidersbeweging een socialer karakter zal aannemen, zal dit in conflict met hun economische agenda komen. Veel hangt dan af van de stedelijke middenklasse, die grotendeels verarmd is en de objectieve bondgenoot van de arbeidersbeweging vormt. Indien de arbeidersbeweging toont dat zij, in tegenstelling tot de ontevreden burgerij, de revolutie tot haar logische consequentie kan doorvoeren, dan kan zij op de steun van deze middengroepen rekenen. Indien niet, dan zullen deze sociale lagen vallen voor de roep van de burgerij om ‘orde’ en ‘stabiliteit’ in naam van het algemeen belang. Indien de revolutie Mubarak uit het zadel licht, dan zal er dus snel een tweespalt optreden tussen die groepen die louter civiel-democratische eisen verdedigen en de volksmassa die naast democratie ook brood op de plank wil en, misschien, zelfs de bakkerij wil overnemen.

Studenten laten massaal hun stem horen tegen de bezuinigingen van kabinet Rutte

2011-01-26T08:47:00.000-08:00

Vrijdag 21 januari was er de grootste studentendemonstratie sinds 1988. Zo’n 15.000 studenten kwamen naar het Malieveld in Den Haag om te demonstreren tegen de geplande bezuinigingen op hoger onderwijs van het kabinet Rutte.

Geschreven door Zowi Milanovi

Zoals we in een eerder artikel al uitlegden, zijn de Nederlandse studenten het helemaal zat met de onrechtvaardige plannen van het kabinet Rutte. Dit heeft ervoor gezorgd dat er afgelopen vrijdag zo’n 15.000 studenten en sympathisanten naar het Malieveld kwamen om hun stem te laten horen.

Het platform dat het protest had georganiseerd wordt echter gedomineerd door centrum-links, en de gedachte dat een centrum-links of paars kabinet de oplossing is voor alle problemen in het hoger onderwijs. PvdA, D66 en Groenlinks willen een sociaal leenstelsel. De universiteitsbesturen vinden dat prima, omdat zij er niet onder lijden. Bij de huidige bezuinigingen worden zij ook gepakt, aangezien zij een gigantisch conflict creëren op de universiteiten als ze de beoogde boetes voor de universiteiten enkel door het personeel en de studenten laten betalen.

Het platform liet haar beperkingen zien toen het zich distantieerde van studentenacties die zij zelf niet organiseerde. Toen er op de Universiteit van Amsterdam een bezetting van het service - en informatiecentrum werd georganiseerd om te eisen dat 21 januari collegevrij werd, wist het platform niet hoe snel ze zich moest distantiëren van de actie. SP-fractievoorzitter Emile Roemer mocht aanvankelijk de studenten niet toespreken, maar tijdens de demonstratie zelf gaf het platform uiteindelijk toe en gaf het Roemer kort het woord.

De studenten hebben het gevoel dat ze geen kant meer uit kunnen. Voor de verkiezingen was dat wel anders. Studenten verwachtten toen dat er misschien wel enkele bezuinigingen zouden komen, maar hadden deze uitkomst niet verwacht. Het feit dat PvdA, D66 en Groenlinks (populair onder studenten) voor een sociaal leenstelsel waren, en bijvoorbeeld CDA en PVV voor het behoud van de studiefinanciering, leidde tot verwarringen. Er waren enkele acties, maar meer dan een demonstratie van 1.000 man kon er niet georganiseerd worden.

De situatie is nu totaal anders. Het kabinet Rutte probeert de kosten van de crisis op studenten af te wentelen, en het kabinet zal dat zeker gaan proberen door te drukken. Er is weinig manoeuvreerruimte. Alleen de val van het kabinet kan de maatregel stoppen. Maar dan moet er uiteraard wel een alternatief zijn. Een sociaal leenstelsel is ook een flinke bezuiniging, en is geen echt alternatief. De SP is de enige partij die tegen alle vormen van bezuiniging is, maar heeft ook geen echt alternatief. Veel studenten voelen aan dat een combinatie van bezuinigingen op o.a. defensie, in combinatie met hogere belastingen voor de rijken, de crisis niet echt gaat oplossen. Het probleem is een gebrek aan een echt links-socialistisch alternatief. Nationalisatie van de banken, verzekeringsmaatschappijen en grootste multinationals, onder controle van de werknemers, doet de veroorzakers van de crisis betalen, en brengt genoeg geld om al deze bezuinigingsmaatregelen te stoppen.

Na afloop van de demo liep het uit op enkele rellen. Hoewel er anarchisten en confrontatiezoekers bij betrokken waren, liet het ook zien dat enkele studenten wanhopig beginnen te worden. Rellen halen niets uit, maar de houding van het platform is even slecht. De bezuinigingen zijn niet van de baan na een demonstratie, ook niet na eentje van 15.000. Het feit dat verschillende lokale studentengroepen en comités dan ook hebben besloten verdere acties te organiseren, is zeer positief.

Een volgende stap zou moeten zijn dat de studentenbeweging gekoppeld wordt aan de vakbeweging, in een nationale beweging tegen de bezuinigingen. Er zijn al verbindingen via het universiteitspersoneel en de onderwijsbond. Deze zouden verder uitgewerkt kunnen worden naar de publieke sector, die tevens slachtoffer is van de bezuinigingen. De studenten kunnen op die manier een goed voorbeeld zijn voor de vakbeweging om weer eens wat daadkracht te tonen.

Veel mensen wachten af wat het kabinet Rutte gaat brengen. Na alle politieke chaos willen veel Nederlanders wat rust. Langzaam maar zeker zal echter duidelijk worden dat dit kabinet ook geen oplossingen heeft. Voor de studenten is dat echter al duidelijk. Zij hebben duidelijk van zich laten horen.